مجله خبری مساجد

میدان شهرداری را، که در قسمت مرکزی این شهر مسجد سجاد مشهد واقع میباشد، امروزه عملاً بایستی در زمره میدان های نوع سوم یا این که به عبارتی فلکه ها برشمرد که خلال دارا بودن گنجایش های مطلوب معنایی و کالبدی و کارکردی، متأسفانه فقط درحد فلكه تسهیل کننده ترافیک خودرو شغل می نمایند، که گاه اکنون و هوای سیرتکامل دوم و به تدریج نیز کیفیات مکانی سیرتکامل يكم را پیدا می نمایند.

این در حالی میباشد که میدان شهرداری رشت در پیشین خیر چندان بدور، دست‌کم در عصر ناصری، می‌دانی باکیفیت مکانی در حدود میدان نوع یكم بوده میباشد. این میدان در زمان پهلوی اولیه با استقرار یک سری بنای شاخص اداری و تجاری همانند بلديه و پست منزل و نیز چندین مهمان منزل بر مکان بناهای قاجاری، شکلی در حدود حالت رزرو مسجد سجاد مشهد فعلی را یافت.

می اقتدار این زمان از تغییرات را دگرگونی و تبدیل شدن آن به سیرتکامل دوم قلمداد کرد. تحولات ساخت گردیده اخير نيز عملاً میدان را به سیرتکامل سوم مجاورت ساخته اند. بازشناسی میدان شهرداری رشت درین نوشتار از روزنه بستر معنایی و کارکردی و کالبدی مكان، از آن دست میباشد که همت می‌گردد تا با تعلیق پیش فرض های ثابت گرایانه و زیبایی شناسانه به بازرسی درباره چگونگی مکانی حاضر آن پرداخته گردد. هویدا میباشد که‌این موضوعات در موضع خویش حائز اهمیت اند و در به عبارتی منزلت به نظارت و بررسی نیاز دارا هستند.

میدان شهرداری که نشان مرکزی این شهر به حساب می آید، در قبل دارنده معنایی مذهبی بوده که به باعث تاسیس سازه و میدان دگرگون گردیده‌است. امروزه معنای تازه صورت گرفته، به جهت آمد و شد بی نرم‌افزار خودروها خیر فقط قابلیت و امکان حضور شهروندان را در قلب میدان نفی کرده، بلکه عملا معنای ذاتی میدان را نیز که جایی برای حضور و دیدار شهروندان میباشد در گیر مشکل ساخته میباشد.

میدان خان از میادین تاریخی کشور‌ایران در قلب محلـه گـودال مصـلی بنا شده در بافت تاریخی و جزء نقاط جذاب شهر یزد میباشد که فرصت تکوین آن به زمان قاجار برمی شود.

در حین قاجـار تداوم بسط شمالی جنوبی شهر، با تکوین مجموعـه خان، میدان خان، مکتب خان، لرد لاجوردی در امتـداد بـازار خان به نحوی به اعتبار این مسیر افزوده و التفات این مسیر را تحت آدرس مسجد سجاد مشهد عنوان مبنا تجاری شمالی جنوبی ارتقا میدهد.

در واقعیت میدان خان، نقش وزن دهنـدگی به مسیری را داراست که دو میـدان اصـلی شـهر در زمـان قاجـار یعنـی میـدان پاد شاه طهماسب و میدان امیرچقماق را به هم وصل میکرد.

ایـن میـدان عظیم و خـوش طـرح و مدل، بخشی از تیم گران قدر تری به اسم گروه خان میباشد. میدان خان با دکان های محیط خـود، راهـی بـه بازار قیصریه، بازار مسجد ملااسماعیل، بـازار مسگری و مسجد ریگ و مسجد ملااسماعیل داراست. همینطور در بخش شمال شرقی میدان مکتب شفیعیه و در ضلع جنوب غربی آن، خزانه شاهنشاهی که شماره تلفن مسجد سجاد مشهد اول خزانه شهر یزد می باشـد قرار دارا هستند.

میدان خان، مورد ی مطلوب برای کنار هم قرار دریافت کردن کاربری های متعدد مهیا شد‌ه‌است و تنوع در کاربری های جان دار به طیف وسیعی از نیازهای عموم جواب میدهد و به حضور عموم در دسته یاری می نماید. لذا، خیر فقط به حیث کالبدی بلکه به واسطه تنوع شغل های پیش کسوت و رخدادهای متنوع و همینطور، حضور اشخاص متنوع با موضوع های فرضی مختلف واجد نام و نشان شناخته می‌شود.

امامزاده چهل دختر نجم آباد البرز ، از بناهای کهن مسجد سجاد مشهد شهرستان حیث آباد است که تاریخ تشکیل داد آن به قرن هشتم هجری قمری می‌رسد. در شرایطی که چه در زمان مجال اکثری از نقاط آن تجدید بنا و تجدید بنا شد‌ه‌است. این تعمیرات تا قرن ۱۲ هجری قمری ادامه یافته میباشد. این امامزاده روزمره تعداد متعددی زائر به سوی خویش جلب می نماید البته همچنان متروک باقی مانده میباشد.

امامزاده چهل دختر که برخی معتقدند نامی دیگر به عنوان چهل اختر نیز داراست از زیارتگاه های پر اسم و رسم شهرستان نظرآباد میباشد . از بناهای بسیار قدیمی و سابق استان البرز به‌حساب می‌آید. شاید بتوان اظهار کرد تاریخ ایجاد کرد آن به قرن هشتم هجری قمری می‌رسد. و بخش اعظمی از نقاط آن آیتم نوسازی و مرمت های مکرر قرار گرفته و رزرو مسجد سجاد مشهد این تعمیرات تا قرن ۱۲هجری قمری نیز تداوم داشته میباشد. این سازه، جزو بناهای تاریخی فرهنگی شهرستان نظرآباد بشمار رفته و گرچه به تصویب اثر ها ارثیه باستانی نیز رسیده البته سالهاست از سوی مسولین کوچکترین توجهی به‌این سازه نمی‌شود. این سازه که در بین انبوهی از زمین ها کشاورزی نیز جای دارد، سالها پیش به وسیله اشخاص فرصت طلب آیتم تخریب قرار گرفته میباشد. ناگفته نماند که گنبد سازه در یکسری سال اخیر به وسیله یکی‌از خیرین شهرستان تجدید بنا و ایزوگام گردیده‌است.

روستای نجم آباد
نجم‌آباد روستایی میباشد از روستاهای نظرآباد آدرس مسجد سجاد مشهد از توابع قسمت مرکزی که در استان البرز واقع گردیده است. روستای نجم‌آباد تحت عنوان راس دهستان نجم‌آباد بنا شده در جنوب غربی شهرستان نظرآباد که از شمال به نظرآباد، از جنوب به شهرستان اشتهارد، از غرب به دشت قزوین و از شرق به قسمت تنکمان محصور میباشد. روستای نجم‌آباد با عمر ۱۵۰۰ ساله در مسافت ۱۰۸ کیلومتری طهران و ۵۶ کیلومتری کرج واقع هست.براساس سرشماری راس داده های عددی کشور‌ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن۳۷۵۷ نفر بوده‌میباشد.

شیوه دسترسی به امامزاده چهل دختر
امامزاده چهل دختر در چهار کیلومتری شرق شماره تلفن مسجد سجاد مشهد روستای نجم آباد (یک کدام از روستاهای نظرآباد ) از توابع شهرستان نظرآباد در ناحیه مسطحی واقع گردیده و فاقد مسیر دسترسی مطلوب میباشد.

گلشن تخت در شمال شیراز در بنایی ۹ طبقه و در مسجد سجاد مشهد ناحیه جعفر آباد، به وسیله اتابک قراچه در سال ۴۸۰ هجری قمری سازه شد و به خیال و خاطر نام تولیدکننده اش، گلشن تخت قراچه در بالا اسم گرفت.

حالت ساخات این گلشن طوری قرار گرفته بود که شایسته ترین جای برای بنای قلعه و دژی مستحکم بود البته به گذر زمان این جانمایی نظامی به خیال چشم انداز مشاهده کرد و آب و هوایش، تبدبل رزرو مسجد سجاد مشهد به باغی خوش نشین برای تفریح و تفرج شد.

تاریخچه گلشن تخت
گلشن تخت شیراز مثال ای از باشکوه ترین گلشن های اهل ایران در قرن پنجم میباشد که در شیراز و کشور‌ایران، شهرت ای بس بلند دارااست. این گلشن با این که قرنها از ساختش می گذرد، همان گونه که استحکامش را مراقبت کرده، شهرتش را نیز بر به عبارتی استواری پیشین نیز محافظت کرده بوده میباشد.

زیرا نام عمارت گلشن را اتابک قراچه نهاده آدرس مسجد سجاد مشهد میباشد، این گلشن به اسم گلشن تخت قراچه نیز مشهور میباشد. بدین ترتیب مسـلم میباشد که گلشن تخت دست‌کم از فرصت اتابک قراچه (قرن ششم) برپا بوده میباشد.
معماری گلشن تخت
گلشن تخت، باغی متشکل از سـه بـاغ، «گلشن استخر» و «گلشن مطبـق» و «گلشن خلوت»، بـاغ بلندمرتبه اهل ایران را به حافظه میاورد.
این گلشن بر فراز و کنار تپهای طبیعی در دشـت مصلی میباشد و از سه قسمت جنوبی (گلشن زیر)، قسمت میانی (سکوها و طبقات) و نصیب شمالی (عمارت روی تپه) درست شده شماره تلفن مسجد سجاد مشهد میباشد.
متأسفانه فعلا فقط قسمتهایی از عمارت روی تپه و سکوها و طبقات گلشن باقیمانده میباشد.
قسمت جنوبی گلشن نسبتاً مربع صورت میباشد با ابعادی نزدیک به ۱۵۰ × ۱۵۰ متر و مساحت ۲/۳ هکتار.
نصیب میانی و شمالی گلشن نیز ۵۰ × ۱۰۰ متر میباشد و حدود نیم هکتار مساحت داراست

گلشن ارم شیراز به طور تقریبً مستطيل شكل مسجد سجاد مشهد اسـت بـا ابعـاد نزدیک به ۲۵۰ × ۷۲۰ متر و مساحت حدود ۱۸ هکتار میباشد.
غیر از حصار، ستون درختان در کناره گلشن دور و اطراف دور و اطراف آن را تمجید نموده است.
گلشن ارم یک شالوده اساسی حرکتی داراست به موازات اضلاع طولی و در وسط پهنا گلشن.
این اساس با خیابان عریض میانی و ردیفهای و درختـان بلنـد (دو ستون در هر طـرف) و ورودی گلشن و آبنما و آبگینه های میانی و نیز کوشکها و بناهایی که بر روی آن میباشد رزرو مسجد سجاد مشهد تمجید گردیده است.
شالوده مهم طولی گلشن ارم با راستای شمال جنوب جغرافیایی زاویه ۴۵ رتبه دارااست و در جهت شمال غربی جنوب شرقی میباشد در امتداد شیب موفق دشت شیراز.
محورهای فرعی گلشن عرضی میباشد و فقط یک ستون درخت در طرفین دارااست.
گلشن بر سطحی شیب دار سازه گردیده و اختلاف طول بالاترین و ذیل ترین نصیب آن حدود ۱۰-۱۵ متر میباشد.
سطح داخلی گلشن ارم را با سکوبندیهای منظم مسطح کرده اند.
بیان کننده ارم دو سکوی مهم داراست که گلشن را به دو نصفه شمالی و جنوبی تقسیم نموده است هر کدام از این سکوها نیز با دو سکوی فرعی دیگر تقسیم گردیده‌است
محورهای فرعی گلشن در حاشیه این سکوهاست.
ورودی مهم گلشن از سمت جنوب شرقی (پایه مهم طولی گلشن) و از ذیل ترین بخش قابل روءیت میباشد.
ولی گلشن ارم دست کم دوورودی آدرس مسجد سجاد مشهد فرعـی هـم در ضلع طولی شمال شرقی و یک ورودی فرعی در ضلع عرضی شمال غربی داراست.
سردر ورودی بـاغ در ضلع عرضی جنوب شرقی و عمارت میانی گلشن در توا‌ن فاصل سکوهای مهم جنوبی و شمالی و کوشک اساسی انتهایـی بـاغ در انتهای سکوی شمالی. همـه این بناهـا بـر روی محـور طولی اساسی گلشن اسـت.
عمـارت میانی گلشن ارم بنایی کشیده (بـه مـوازات پهنا بـاغ) و تک لایه ویک طبقه میباشد و بر روی محـور اساسی طولی بـاغ از فی مابین ایـن سازه عبـور می کرده اند.
این عمارت فضاهایی در طرفین محـل عبـور داراست که به دو سـوی بـاغ و اساس عبـوری حیث افکنده اند.
کوشک اساسی انتهای گلشن نیز بنایی سه طبقه و کشیده (به موازات پهنا گلشن) اسـت.
این سازه کوشک انتهایی گلشن ارم میباشد شماره تلفن مسجد سجاد مشهد و عمدتاً به دو سـو، یعنی جلو و پشـت بـاغ لحاظ داشته میباشد.
کوشک اساسی در شرایط فعلی گلشن بخشی از ساختمانی با ایوان میانی میباشد، ولی در نقشه ویلبر اثری از این ایوان و بناهای محیط آن وجود ندارد و کوشک انتهایی به طور بنایی غیروابسته رسم گردیده است.

امامزاده علی ‌اکبر، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان مسجد سجاد مشهد آرادان در استان سمنان هست که دارای زیارتگاهی به همین نام می باشد. گنبد مهم زیارتگاه در طول ایلخانی تشکیل شده و رواق های پیوست و هشتی ورودی آن مربوط به دوران قاجار هست. ‏بقاع و بارگاه با نمای آجری درست شده و فاقد تزئینات کاشی می‌باشد. گنبد آن دو پوششی بوده و به طور ششی ضلعی در قسمت تحتانی و استوانه ای در قسمت فوقانی دارااست. این گنبد به سبک معماری سنتی ایجاد شده است. بقعه دارای ابعاد ۸*۹ ‏و دیوار داخل آن از زمین به ارتفا ع ۵۰ سانتی متر سنگ کاری شده و بقیه تا زیر گنبد سفید کاری رزرو مسجد سجاد مشهد میباشد.

از چهار جناح قسمت تحتانی گنبد مشرف‌ به مقبره نورگیرهای گچی تعبیه ‌شده اند. در میانه حرم نیز ضریح چوبی مشبکی به طول ۲.۶ و عرض ۲.۲ بر روی قبر گچی قرار گرفته که نسبت به ایجاد کرد ضریح مطلا و ردوبدل آن، اقدام گردیده‌است. صحن امامزاده دارای ابعاد ۶۴×۵۸ بوده و صحن حرم در سال ۶۸ با سنگ به صورت حصیری مفروش گردیده‌است. قسمت باقی‌مانده بقاع امامزاده نیز به تازگی تسطیح و بخشی از آن به صورت گورستان عمومی درآمده می‌باشد. در سمت راست هشتی نیز یک آدرس مسجد سجاد مشهد مسجد وجود دارااست و در کنار آن‌ یک پله است که به پشت ‌بام مسجد مردانه متصل می‌گردد و در سمت چپ تراس نیز مسجد زنانه قرار گرفته می باشد. در وسط حیاط دو ستون آهنی عمل نهاده ‌شده است، در جلوی درب ورودی امامزاده فضای بزرگی وجود داراست که در طرفین آن یک سری دکاکین ساخته‌ شده که فعلا استعمال چندانی ندارد و فضایی از آن به‌ عنوان مسجد مورداستفاده قرار می‌ گیرد. در میانه آن درب نسبتاً بزرگی وجود دارااست که محوطه را به صحن امامزاده ارتباط می ‌دهد، در مدخل آن هشتی جالبی به چشم می ‌خورد که مربوط به زمان قاجار هست. مساحت شماره تلفن مسجد سجاد مشهد عرصه امامزاده حدود ۳۳۰۰ متر مربع هست.

طنبی
مجموعه اولیه که متشکل از اتاقی کشیده و مستطیلی مسجد سجاد مشهد یا این که گاه اتاقی مربعی ( و حتی گاهی اتاقی به هیبت های دیگر می‌باشند که بیش و نادر و در بیشتر مثال ها ، معدود مساحت ترین شبستان ها در معماری کشور ایران به شمار میروند. پوشش سقف این مسجدها، گاه با طاق میباشد و گاه تیرپوش انـد.

گنبدخانه
نوع دوم شبستان ها که، فضاهایی معمولاً چهارگوش میباشند که سقف آن‌ها گنبدی میباشد.

ردیف دار
نوع سوم نیز که فرآورده قرارگیری سقف بر قسمتی رزرو مسجد سجاد مشهد از مسجدهای تبارک با گروه ردیف ها میباشد که گاه این سقف طاقی و گاه نیز تخت میباشد.

مرکب
نهایتاً نوع چهارم، که جنس مخلوط لااقل دو نوع از سه نوع پیش گفته اند. مسجدهایی که فضای عبادی آنان از یک شبستان مرکب درست شده میباشد؛ به معنای گنبدخانه ای که در آمیختگی با نوع آدرس مسجد سجاد مشهد ردیف دار یا این که طنبی ایجاد شده است و پیوستگی فضایی آن ها چنان آمیخته میباشد که عملاً تشكیل فضایی واحد را می‌دهند. براساس تحقیق های مقداری انجام یافته بر مساجد تاریخی جمهوری اسلامی ایران، در ۹۵۲ مسجد نظارت گردیده، ۶۱۹ مسجد تک شبستانی اند و مابقی بیش تر از یک شبستان دارا هستند که درمجموع، ۱۴۳۳ شبستان در کالبد همگی ی این مسجدها وجود دارا شماره تلفن مسجد سجاد مشهد است.

از قبل از ورود اسلام به جمهوری اسلامی مسجد سجاد مشهد ایران، مردمان این مرزو بوم عبادت گاه های خویش را تزئین می کردند و عملکرد خویش را بر این می گذاشتند که محل خلوت با خدای خود را به زیباترین صورت ممکن بسازند. بعداز ورود اسلام به کشور ایران استعمال از تزئینات معماری در مسجدها ارتقاء پیدا کرد. یکی‌از زیباترین این عنصرها هنر به کار گیری از کاشی مسجد بود، که هنوز هم جزء لاینفک زیبائی مسجد اهل ایران میباشد. رنگ سپید خط نوشته مذهبی بر روی رنگ لاجورد مورد، نماد از برد نور بر تیرگی داراست.

مقایسه فضاها در الگوی مسجد شبستانی و مساجد ایوانی
به صورت کلی مدل شبستانی خط رزرو مسجد سجاد مشهد سیری معمولی و سرراست را در دست کاربر میگذارد. تغییر و تحول احساس محیط در گوشه و کنار های گشوده و بسته به یک باره و فارغ از پیشگفتار چینی واقعه می افتد. طرح معماری آن فقط به پاسخی معمولی و مصرح به نیازهای کارکردی بسنده می نماید، که به عبارتی اقامه نماز میباشد. در اینگونه الگویی قابلیت تجارب فضایی و سلسله مراتبی برای استفاده کننده فراهم نمی‌شود و وی احساس حضور در جای را به خیر و خوبی تجارب نمی نماید در شرایطی که که الگوی چهار ایوانی دارنده روندی بغرنج خیس و آرایش و پیرایش فضایی توسعه یافته تری میباشد.

با اضافه کردن تراس، خط سیر کم آب مدل شبستانی به الگویی جالب از تجربه متنوع فضایی تبدیل میشود. تغییر‌و تحول جای از فضای گشوده و بسته از روش فیلتری نصفه گشوده به نام حیاط شکل می‌گیرد که به هر دو گوشه و کنار قرابت داراست. همینطور دسترسی به مقدس ترین فضای مسجد یا این که به عبارتی محراب، با طی کردن آدرس مسجد سجاد مشهد سلسله مراتب و حریم بندی رخداد می افتد. وصال به فضای محراب نیاز به مهیا سازی قلبی و خیالی دارااست.

عبور از حیاط رفیع مسجد با شکوه لایتناهیش نمازگزار را به خرد بودنش در قبال بزرگی پروردگار مطلع می سازد. فضای رازآلود تراس که بر تاثیر گستردگی بعدها در طول، بازی های نوروروشنایی و سایه طرح های پرپیچ و تاب دکوری و مقرنس های پرابهام تاسیس شده است. شخص را از ذهن ها معاش روزانه بیرون و متوجه حضور در فضایی شیخ می نماید. معماری تراس این استعداد کم عقل را ساخت و ساز می نماید تا نماز رمز و نیازی باشد با مجموع وجود. این شیوه حل معمارانه چگونگی حضور در فضای معنوی مسجد را افزایش می‌دهد، در حالی که دسترسی بدون واسطه به فضای اساسی در مساجد شبستانی زمان استعداد دیوانه شماره تلفن مسجد سجاد مشهد را از نمازگزار می‌گیرد.

اشکال شبستان مسجد و تراکم و پراکندگی هریک از آنان در معماری جمهوری اسلامی ایران به چشم میخورد. این اطراف را می اقتدار مسطح و مسقف و از هر چهار سو بسته ی تعریف‌و‌تمجید کرد که در آن نماز گزارده می‌شود و دسترسی نمازگزاران به آن، با به کارگیری از یک یا این که یک سری درب آماده می‌شود. هرچند کاربست کلمه ی شبستان برای دلالت بر اینگونه فضاهایی در مسجدها، امـری دیرینه وجود ندارد و از حدود سـده ی دوازدهم هجری قمری میباشد که در متن ها تاریخی، کلمه ی شبستان را به معنی فضای نمازخانه ای مسجدها به عمل برده اند.

بقاع امامزاده با تقوا با قدمتی حدود ۷۰۰ سال در میدان مسجد سجاد مشهد تجریش طهران، از زیارتگاه های کهن و پر اسم و رسم پایتخت میباشد.با این درحال حاضر، وجود درخت چنار کهنسالی که در محوطه آن کاشته شد‌ه‌است و سنگ قبرهای کهن نشانگر عمر این آستانه، به قرن هفتم یا این که هشتم هجری قمری میباشد. این بقاع دارنده صحن، تراس، رواق، مسجد، بارگاه مرقد و گنبد میباشد. این آرامگاه را منسوب به پارسا پسر امام موسی کاظم میدانند

صحن و ایوان این مقبره، آرامستان رزرو مسجد سجاد مشهد همگانی بود و در بیست سال اخیر تاثیر گورها را از در بین برده‌اند و تنها تعداد محدودی از سنگ قبرها برای مثال سنگ قبر محمدولی خان تنکابنی (سپهسالار اعظم) را باقی نهاده‌اند. گفته میشود که راز این امامزاده درین آرامگاه مدفون میباشد و تن او نیز در آرامگاهی با اسم شبیه (بنا شده در میدان بهتر قاپو اردبیل) آرمیده میباشد.

ماجرای نذر نمک برای امامزاده باتقوا
میگویند در قبلی های به دو آدرس مسجد سجاد مشهد ر به جهت عدم دسترسی بوسیله نقلیه و صعب العبور بودن تجریش در فصل‌زمستان، زیارت کنندگان بقعه امامزاده باتقوا با خویش نمک می آوردند و در مسیر ورودی امامزاده می ریختند تا یخ ها و برف های محل آب گردد و رویکرد برای دیگر عموم و دیگر زیارت کنندگان گشوده و هموار خواهد شد.
به همین ادله از آن تاریخ به آن گاه، نمک جزو نذریات این حرم شد و زیارت کنندگانی که وسع مالی ندارند، مستلزم این نمک های نذری می‌باشند، این نمک ها را گرفته؛ یا این که خویش به شماره تلفن مسجد سجاد مشهد کار گیری می نمایند و یا این که به فروش می‌رسانند.

دیوار نو چله منزل، حرم روحانی صفی الدین مسجد سجاد مشهد اردبیلی با عقب نشینی نسبتاًً نیم متر، بر روی بقایای دیوار کهن صورت گرفته میباشد.
تراش و کادر بندی و آرایـش سـنگی ایـن دیـوار، صرف لحاظ از بعد ها سنگ های آن، تماماً شبيه نـوع سنگ کاری ازاره سنگی نمای بیرونی بنای چینی منزل و یادآور یک مدل و طرز شغل حجاری میباشد و حتى نـوع سـنگ هـای این دو موضع نیـز یکسـان میباشد.
در سمت راست این تراس، سازه و تراس زیبایی از سنگ های سبز و آبی‌رنگ قرار داشته که همگی آن را با قالی های باارزش و باارزش، فرش کرده بودند.
در‌این و سازه و تراس ، به گونه ای که می گفتند ، روضه خوان صفی چهل روز آحاد فقط روزمره با یک بادام و یه خرده آب به ریاضت و عبادت سرگرم بود و به همین جهت رزرو مسجد سجاد مشهد ایـن محل را « چله منزل » نامیدند.
حرم فرمانروا اسماعیل والا در مقبره روضه خوان صفی الدین اردبیلی (کاخ روحانی صفی)
بقعه پاد شاه اسماعیل تعالی ( ۹۰۷-۹۳۰ق ) در سمت شرقی محوطه فرمان روا نشین میباشد.
قبرش با مساحت ۲/۵ × ۳/۵ متر در میانه اطاق مربع شكل واقع میباشد.
بدنه دیوارهای داخلی با کاشی های لاجوردی پر ارزش، هـمـراه با نقش هایی با آب طلا جواهرات ، پوشیده میباشد.
در میانه کاشی های دیوار سمن چپ، از در ورودی ، قطعـه سنگی نصب میباشد که در آن پنجه انسانی، بـه ابـعـاد گران قدر خیس نقر شد‌ه‌است.
این کاشی ها حدوداً تا طول سـه متری دیوارهای محوطه را می پوشاند و فراتر از آن‌ها که به صورت استوانه درآمده و گنبد آرامگاه پاد شاه اسماعیل را تشکیل داده، از باطن با نگار آدرس مسجد سجاد مشهد گری های زیبای عهـد صـفوی منقوش شد‌ه‌است.
صندوق قبر ، از گران ترین نوع خاتم کاری تشکیل‌شده میباشد

شهیدگاه مقبره روحانی صفی الدین اردبیلی
در جنب حرم روضه خوان صفی الدین اردبیلی ، دو آرامگاه وابسته به فرمانروا حیدر و روضه خوان جنید وجود دارااست که به فرمان فرمان روا اسماعیل صفوی، دراین مکان دفن گردیده اند.

اردبیل پایتخت معنوی صفویان مدام و همواره گزینه دقت شاهان صفوی بوده و با وجود تاثیر عامل ها طبیعی مثل ز‌لزله، سیل و ویرانی های ناشی از آن ، گشوده هم از عنصرهای بهتر کشور ایران محسوب گردیده و به طور عینی، همت های هنرمندان اهل ایران و مدل معماری آذری و اسلامی مشهود است.

بقاع روضه خوان صفی الدین اردبیلی و تیم آن از مهمترین و پر ارزش ترین هنر اسلامی یادگار عصر صفویه و شاهکاری از هنر و معماری و مثال ای معدود از معماری اسلامی در قرن ها شماره تلفن مسجد سجاد مشهد وسطا به‌حساب می‌آید که در زمان حکومت صفویه به صورت بدون نقص تری تغییر و تحول و پیشرفته و بناهایی از قبیل مسجد، مقبره روضه خوان صفی، بقعه منزل، چینی منزل، تراس تعالی، چله منزل شهیدگاه، بقاع پاد شاه اسماعیل تعالی، درگاه ورودی، گنجینه کتاب دسته روحانی صفی و نیـز قـالـی هـای نفيس بقاع روحانی صفی الدین اردبیلی به آن اضافه گردیده است.

هنر خیره کننده و گرانبها خاتم کاری، معرق، منبــت کـاری، کاشی کاری و تزیین کاری از تزیینات زیبای بقاع روحانی صفی الدین اردبیلی (کاخ روحانی صفی) به‌حساب می‌آید.

شاهزاده عبدالله و شاهزاده رقیه خاتون(علیها السلام) اخوی مسجد سجاد مشهد و خواهر می‌باشند.بر پایه ی آنچه از سردرب ورودی امامزاده عبدالله خوانده گردیده نسب او به امام زین العابدین(علیه السلام) می‌رسد.برخی از اهل یک محل براین باورند که از نوادگان امام محمدباقر(علیه السلام) می باشند و بنابه گفته بعضی دیگر از اهل یک محل از نودگان امام سجاد(علیه السلام) می‌باشند.
دیرین ترین بنای تاریخی امامزادگان عبدالله ورقیه خاتون با ۱۰۰۰ سال عمر دو گنبد یک حیاط متصل به دو مقبره وچندین حجره و طاقنما از درون وبیرون صورت زیبایی به بنای رزرو مسجد سجاد مشهد زمانه ایلخانی داده میباشد.تیم تاریخی آرامگاه امامزادگان عبدالله و رقیه خاتون در لبه روستای تبرته در ‌۱۶ کیلومتری غرب شهر فرمهین واقع شد‌ه‌است، مدل سازه و عمر بنا‌های بنای امامزادگان می‌اقتدار اینگونه برداشت کرد که در اواخر عصر سلجوقیان تشکیل‌شده‌اند، احتمالاً در عصر صفوی تعمیرات و الحاقاتی در آن انجام شده میباشد.

معماری سازه
این سازه مشمول ایوانی میباشد که در دو ضلع شرق و غرب آن گنبدخانه‌های شاهزاده عبدالله و رقیه خاتون قرار گرفته‌اند. پلان گنبدخانه سمت راست چهار ضلعی بوده که به هشت شانزده شکاف تبدیل گردیده و دارنده یک سردابه چلیپایی نیز میباشد. پلان بنای سمت چپ نیز شش ضلعی میباشد، قالب گنبدها به طور مخروطی شانزده رخنه‌ آدرس مسجد سجاد مشهد و دوپوشه میباشد.

پایین سقف زیرین گنبدخانه احتمالاً منقوش بوده البته اکنون با پلاستر گچ پوشانده گردیده‌اند.
این سازه امروز از باطن و خارج فاقد هر سیرتکامل تزئینات میباشد، بقایای کاشیکاری بسیار اندکی در برخی از نقاط سطح ها بیرونی گنبدها مانده میباشد. مصالح عمده این سازه دربرگیرنده: خشت، سنگ، چوپ و آجر میباشد، این سازه در سال ۷۶ به شماره ‌۱۹۶۴ در فهرست اثر ها ملی کشور ایران به تصویب رسید شماره تلفن مسجد سجاد مشهد ه میباشد.