مجله خبری مساجد

ارگ علیشاه یا این که ارگ تبریز از پر اسم و رسم‌ترین بناهای این شهر تاریخی‌ست مسجد سجاد مشهد که عمر آن به زمان ایلخانی بازمی‌شود و امروزه تحت عنوان یکی نمادهای رزرو مسجد سجاد مشهد تبریز در بین عموم شناخته می‌گردد. ولی آنچه که اینک در تبریز مشاهده میشود، صرفا بازمانده‌های آدرس مسجد سجاد مشهد تراس جنوبی بنا مهم ارگ علیشاه میباشد که با 33/5 متر طول، صرفا کناره‌ای از عظمت بنای نخستین را علامت می دهد. داستان‌های متفاوتی از غرض ایجاد کرد ارگ علیشاه وجود دارااست؛ بعضا ادله تشکیل داد آن را ساخت‌و‌ساز مسجدی بزرگ شماره تلفن مسجد سجاد مشهد به فرمان تاج الدین علیشاه گیلانی (وزیر مقتدر پاد شاه محمد خدابنده الجایتو) در زمان ایلخانی می دانند؛ البته بعضی بر طبق پژوهش ها دیگر میگویند بنا کنونی ارگ خیر یک مسجد که یک آرامگاه میباشد. ارگ علیشاه بلندترین بنای آجری شهر تبریز میباشد که پهنا دهانه تراس آن به 30 متر میرسد و دیواره‌هایی با پهنا 10.5 متر داراست. مهم‌ترین خصوصیت ارگ علیشاه که با اسم‌های طاق علیشاه، مسجد علیشاه، ارگ تبریز و یا این که ارک علیشاه نیز شناخته میشود، طاق تبارک آن میباشد که عرضی بیشتر از طاق کسری (1) داراست و آن را از سایر بناهای تاریخی کشور ایران متمایز نموده است. در پانزدهم دی ماه 1310 شمسی، ارگ تبریز و محوطه باستانی آن با شماره 170 و با تیتر مسجد علیشاه وارد فهرست اثرها تاریخی ملی کشور ایران گردیده است. رارگ علیشاه در طول سلطنت هشتمین فرمانروا ایلخانی، شاه محمد خدابنده الجایتو، پاد شاه مقتدر ایلخانیان ساخته شد. در حین سلطنت وی دو شخص بسیار مقتدر و زرنگ هم‌زمان با هم به جایگاه وزارت رسیدند که در بین آن‌ها دیده و هم‌چشمی اکثری وجود داشت و هر دو طرف برای جلب اعتنا فرمانروا و همینطور تصویب کردن اسم خویش در تاریخ، شغل های فراوانی اعمال دادند. یکی‌از این اشخاص خواجه رشیدالدین بود که از بی‌نظیرترین شخصیت‌های علمی تاریخ کشور ایران محسوب میشود و تحت عنوان بانی ایجاد کرد کالج دارای شهرت ربع رشیدی در تبریز نیز شناخته می‌گردد. شخص دیگر خواجه علیشاه گیلانی بود که در بالا تاجری دارای اسم و رسم و حاذق به اکانت می‌آمد و بعدا به منزلت وزارت در دربار ایلخانی رسید. وی پس از ایجاد کرد دانش کده ربع رشیدی بوسیله خواجه رشیدالدین، قصد به ایجاد کرد ساختمانی بزرگتر از این دانش گاه گرفت و دستورداد تا بنا‌ای بسیار پهناور در شهر بسازند. بدین شکل در اطراف تاریخ 715 تا 739 هجری قمری (حدود 694 هجری خورشیدی تا 717 هجری خورشیدی)، علیشاه فرمان تشکیل داد بنایی را صادر کرد که جهان قبل از آن نظیرش را ندیده باشد. بنایی که از آحاد نقاط تبریز چشم گردد و هلالی بزرگتر از تراس مدائن داشته باشد. برای این فعالیت معمار تبارک، معلم فلکی تبریزی به عمل دریافت شد تا مسجدی در خور شآن تبریز بسازد. متاسفانه به جهت شتاب خواجه علیشاه بنا نخستین چندان مستحکم ساخته نشد و در هنگام تولید نخستین، بخشی از گنبد و سقف آن فرو سرازیر شد. ایجاد کرد سازه پس از این اتفاق ادامه یافت؛ البته با مرگ خواجه رشیدالدین، علیشاه دیگر علت‌ای برای نقطه پایان شغل مسجد خویش نداشت و اعتنا متعددی به تشکیل داد آن نکرد و سازه را به طور نصفه کاره رها کرد. در برخی منابع آمده میباشد که بعد از مرگ علیشاه، فعالیت متوقف و تن وی بعد از مرگ، در کنار بنای ارگ علیشاه دفن شد.

ارگ علیشاه یا این که ارگ تبریز از پر اسم و رسم‌ترین بناهای این شهر تاریخی‌ست مسجد سجاد مشهد که عمر آن به زمان ایلخانی بازمی‌شود و امروزه تحت عنوان یکی نمادهای رزرو مسجد سجاد مشهد تبریز در بین عموم شناخته می‌گردد. ولی آنچه که اینک در تبریز مشاهده میشود، صرفا بازمانده‌های آدرس مسجد سجاد مشهد تراس جنوبی بنا مهم ارگ علیشاه میباشد که با 33/5 متر طول، صرفا کناره‌ای از عظمت بنای نخستین را علامت می دهد. داستان‌های متفاوتی از غرض ایجاد کرد ارگ علیشاه وجود دارااست؛ بعضا ادله تشکیل داد آن را ساخت‌و‌ساز مسجدی بزرگ شماره تلفن مسجد سجاد مشهد به فرمان تاج الدین علیشاه گیلانی (وزیر مقتدر پاد شاه محمد خدابنده الجایتو) در زمان ایلخانی می دانند؛ البته بعضی بر طبق پژوهش ها دیگر میگویند بنا کنونی ارگ خیر یک مسجد که یک آرامگاه میباشد. ارگ علیشاه بلندترین بنای آجری شهر تبریز میباشد که پهنا دهانه تراس آن به 30 متر میرسد و دیواره‌هایی با پهنا 10.5 متر داراست. مهم‌ترین خصوصیت ارگ علیشاه که با اسم‌های طاق علیشاه، مسجد علیشاه، ارگ تبریز و یا این که ارک علیشاه نیز شناخته میشود، طاق تبارک آن میباشد که عرضی بیشتر از طاق کسری (1) داراست و آن را از سایر بناهای تاریخی کشور ایران متمایز نموده است. در پانزدهم دی ماه 1310 شمسی، ارگ تبریز و محوطه باستانی آن با شماره 170 و با تیتر مسجد علیشاه وارد فهرست اثرها تاریخی ملی کشور ایران گردیده است. رارگ علیشاه در طول سلطنت هشتمین فرمانروا ایلخانی، شاه محمد خدابنده الجایتو، پاد شاه مقتدر ایلخانیان ساخته شد. در حین سلطنت وی دو شخص بسیار مقتدر و زرنگ هم‌زمان با هم به جایگاه وزارت رسیدند که در بین آن‌ها دیده و هم‌چشمی اکثری وجود داشت و هر دو طرف برای جلب اعتنا فرمانروا و همینطور تصویب کردن اسم خویش در تاریخ، شغل های فراوانی اعمال دادند. یکی‌از این اشخاص خواجه رشیدالدین بود که از بی‌نظیرترین شخصیت‌های علمی تاریخ کشور ایران محسوب میشود و تحت عنوان بانی ایجاد کرد کالج دارای شهرت ربع رشیدی در تبریز نیز شناخته می‌گردد. شخص دیگر خواجه علیشاه گیلانی بود که در بالا تاجری دارای اسم و رسم و حاذق به اکانت می‌آمد و بعدا به منزلت وزارت در دربار ایلخانی رسید. وی پس از ایجاد کرد دانش کده ربع رشیدی بوسیله خواجه رشیدالدین، قصد به ایجاد کرد ساختمانی بزرگتر از این دانش گاه گرفت و دستورداد تا بنا‌ای بسیار پهناور در شهر بسازند. بدین شکل در اطراف تاریخ 715 تا 739 هجری قمری (حدود 694 هجری خورشیدی تا 717 هجری خورشیدی)، علیشاه فرمان تشکیل داد بنایی را صادر کرد که جهان قبل از آن نظیرش را ندیده باشد. بنایی که از آحاد نقاط تبریز چشم گردد و هلالی بزرگتر از تراس مدائن داشته باشد. برای این فعالیت معمار تبارک، معلم فلکی تبریزی به عمل دریافت شد تا مسجدی در خور شآن تبریز بسازد. متاسفانه به جهت شتاب خواجه علیشاه بنا نخستین چندان مستحکم ساخته نشد و در هنگام تولید نخستین، بخشی از گنبد و سقف آن فرو سرازیر شد. ایجاد کرد سازه پس از این اتفاق ادامه یافت؛ البته با مرگ خواجه رشیدالدین، علیشاه دیگر علت‌ای برای نقطه پایان شغل مسجد خویش نداشت و اعتنا متعددی به تشکیل داد آن نکرد و سازه را به طور نصفه کاره رها کرد. در برخی منابع آمده میباشد که بعد از مرگ علیشاه، فعالیت متوقف و تن وی بعد از مرگ، در کنار بنای ارگ علیشاه دفن شد.