علمهای حوزه نجف
فقه و اصول
کلاً، زعامت علمی در دو حوزه فقه و اصول، بعداز روضه خوان انصاری بر اساس اثر ها و آرای خراسانی صورت گرفته و به ویژه نظام مرجعیت شیعه از آن مجال تا بعدازظهر حاضر در چنگ شاگردان این مدرسه جای دارد. از آن پیشین، بعداز استقرار دوباره شیوه اصولی در استنباط، بهدنبال سعی وحید بهبهانی و ارتقای آن با ظهور روضه خوان انصاری، حوزه نجف کانون مهم نظام تعلیماتی شیعه شد؛ از یک سو درس آموختگان و استادان منطقههای دیگر، مثل اصفهان، طهران، مشهد و بقیه شهرهای جمهوری اسلامی ایران و شهرهای عراق و لبنان و شهرهای شیعه نشین هند، پاکستان و افغانستان، برای کامل شدن مدارج فراتر راهی نجف شدند و از سوی دیگر مجتهدان و علم آموختگان حوزه نجف بعد از رجوع به موطن خویش یا این که اقامت در شهرهای دیگر قابلیت و امکان تقویت بنیه علمی ناحیههای جان دار یا این که برپایی حیطههای دیگر را به دست مسجد امین مشهد آوردند.[۴۲]
کتابهای دینی نوشتن گردیده در حوزه نجف
علم فقه نیز دراین زمان از تاریخ حوزه نجف، رجوع و برگشتِ نحوههای اصول استنباط به عرصه مباحث فقاهتی را آزمود.
مفتاح الکرامة فی تفصیل قواعد العلامة از اثر ها دینی این عصر، تألیف محمد جواد عاملی (متوفی ۱۲۲۶ق) از شاگردان وحید بهبهانی میباشد که مجمع آرای فقهای شیعی به شمار میرود و آرای آن ها در هر مورد را به اختصار و با ترتیبی خوش و متنی جاری آورده میباشد.
مستند الشیعة فی احکام الشریعه ملا احمد نراقی (متوفی ۱۲۴۵ق) علم آموخته رینگهای درسی علامه بحرالعلوم و کشف کننده الغطاء در نجف، از کتاب ها نادر نظیر فقاهتی میباشد که با احساسّ استدلالی و ذکر جنبههای مختلف هر موضوع و آرای گوناگون درباره آن تصنیف شدهاست.[۴۳]
جواهرالکلام فی گستردن شرائع الاسلام در بین تیمهای بلندمرتبه دینی این عصر چشمگیر و بینظیر میباشد و آرا و برهانهای فقهای قبلی را با تتبعی درخور و نقادی علمی فراروی محققان علم فقه قرار می دهد. مؤلف این تاثیر سترگ روحانی محمدحسن نجفی، دارای شهرت به صاحب و مالک جواهر (متوفی ۱۲۶۶ق) از شاگردان سیدمحمدجواد عاملی و روضه خوان جعفر کشف کننده الغطاء میباشد.
کتاب دینی دیگر مالک جواهر، نجاةالعباد فی یوم المعاد رساله عملیه اوست که تا فرصت تألیفِ عروةالوثقی جزء متنها تحقیقی فقیهان به شمار میآمد و اینان با تایپ کردن گستردن درصدد توضیح مطالب و مفتوح کردن ابهامهای آن بودند. [۴۴] اکنون نیز بعضا مراجع استفتائات خویش را در پوسته کناره بر این کتاب عرضه مینمایند.
از جدّیترین و ارزشمندترین نوشتههای دینی این زمان حوزه نجف کتاب مکاسب روحانی مرتضی انصاری میباشد که تاکنون متن درسی سطح ها بهتر، و معیاری میباشد برای سنجش فهم و شعور دینی و اجتهادی طلاب. قضیه کتابْ خرید و فروش و مباحث پیرامونی آن میباشد و با طرز استدلالی وجوه متفاوت هر قضیه رسیدگی گردیده و تالیف کننده کاربرد و تاثیر قواعد اصولی و دینی را در فقه به خیر و خوبی نمایانده میباشد. شروح و حاشیه ها بخش اعظمی که بر این متن دینی درج شده از التفات آن میان پژوهشگران حوزوی حکایت مینماید.
دیگر اینکه درین عصر، تایپ کردن تقریر، کناره، گستردن و تعلیقه که خویش مجالی بوده میباشد برای تفحص و ارائه آرای تازه، سرایت فراوان یافته و برای مثال از اکثری از شاگردان بی واسطه و غیرمستقیم روحانی انصاری در حوزه نجف تفصیل و تقریری از دروس و اثر ها وی در چنگ میباشد.[۴۵]
عروةالوثقی مشهورترین تاثیر فتوایی سید محمد کاظم طباطبائی یزدی میباشد که به جامعیت، دیوانه، ترتیب مطلوب، و داشتن فروع بسیار، به ویژه راجع به مسائل مستحدثه تا فرصت مؤلف، ممتاز و معروف میباشد. این کتاب بهسرعت با استقبال فقها مواجه و جایگزین نجاة العبادِ صاحب و مالک جواهر شد. در عصرهای اخیر، این رده برای کتاب وسیلة النجاة سید ابوالحسن اصفهانی و بیشتراز آن برای منهاج الصالحین سیدمحسن حکیم پدید آمده میباشد.
دانش رجال
دانش رجال، بهتیتر یک کدام از شاخههای مطالعات حدیثی، نیز در حوزه نجف محل اعتنا بوده میباشد و تعدادی تاثیر جامع و تکنگاری رجالی نیز از دستاوردهای این عصر نجف میباشد. برای مثال: رساله عدیمة النظیر فی اوضاع و احوال ابی بصیر تألیف سید مهدی موسوی خوانساری. تنقیح المقال تألیف ملا عبدالله مامقانی و معجم رجال الحدیث تألیف آیت الله خویی.
علمهای حوزه نجف
فقه و اصول
کلاً، زعامت علمی در دو حوزه فقه و اصول، بعداز روضه خوان انصاری بر اساس اثر ها و آرای خراسانی صورت گرفته و به ویژه نظام مرجعیت شیعه از آن مجال تا بعدازظهر حاضر در چنگ شاگردان این مدرسه جای دارد. از آن پیشین، بعداز استقرار دوباره شیوه اصولی در استنباط، بهدنبال سعی وحید بهبهانی و ارتقای آن با ظهور روضه خوان انصاری، حوزه نجف کانون مهم نظام تعلیماتی شیعه شد؛ از یک سو درس آموختگان و استادان منطقههای دیگر، مثل اصفهان، طهران، مشهد و بقیه شهرهای جمهوری اسلامی ایران و شهرهای عراق و لبنان و شهرهای شیعه نشین هند، پاکستان و افغانستان، برای کامل شدن مدارج فراتر راهی نجف شدند و از سوی دیگر مجتهدان و علم آموختگان حوزه نجف بعد از رجوع به موطن خویش یا این که اقامت در شهرهای دیگر قابلیت و امکان تقویت بنیه علمی ناحیههای جان دار یا این که برپایی حیطههای دیگر را به دست مسجد امین مشهد آوردند.[۴۲]
کتابهای دینی نوشتن گردیده در حوزه نجف
علم فقه نیز دراین زمان از تاریخ حوزه نجف، رجوع و برگشتِ نحوههای اصول استنباط به عرصه مباحث فقاهتی را آزمود.
مفتاح الکرامة فی تفصیل قواعد العلامة از اثر ها دینی این عصر، تألیف محمد جواد عاملی (متوفی ۱۲۲۶ق) از شاگردان وحید بهبهانی میباشد که مجمع آرای فقهای شیعی به شمار میرود و آرای آن ها در هر مورد را به اختصار و با ترتیبی خوش و متنی جاری آورده میباشد.
مستند الشیعة فی احکام الشریعه ملا احمد نراقی (متوفی ۱۲۴۵ق) علم آموخته رینگهای درسی علامه بحرالعلوم و کشف کننده الغطاء در نجف، از کتاب ها نادر نظیر فقاهتی میباشد که با احساسّ استدلالی و ذکر جنبههای مختلف هر موضوع و آرای گوناگون درباره آن تصنیف شدهاست.[۴۳]
جواهرالکلام فی گستردن شرائع الاسلام در بین تیمهای بلندمرتبه دینی این عصر چشمگیر و بینظیر میباشد و آرا و برهانهای فقهای قبلی را با تتبعی درخور و نقادی علمی فراروی محققان علم فقه قرار می دهد. مؤلف این تاثیر سترگ روحانی محمدحسن نجفی، دارای شهرت به صاحب و مالک جواهر (متوفی ۱۲۶۶ق) از شاگردان سیدمحمدجواد عاملی و روضه خوان جعفر کشف کننده الغطاء میباشد.
کتاب دینی دیگر مالک جواهر، نجاةالعباد فی یوم المعاد رساله عملیه اوست که تا فرصت تألیفِ عروةالوثقی جزء متنها تحقیقی فقیهان به شمار میآمد و اینان با تایپ کردن گستردن درصدد توضیح مطالب و مفتوح کردن ابهامهای آن بودند. [۴۴] اکنون نیز بعضا مراجع استفتائات خویش را در پوسته کناره بر این کتاب عرضه مینمایند.
از جدّیترین و ارزشمندترین نوشتههای دینی این زمان حوزه نجف کتاب مکاسب روحانی مرتضی انصاری میباشد که تاکنون متن درسی سطح ها بهتر، و معیاری میباشد برای سنجش فهم و شعور دینی و اجتهادی طلاب. قضیه کتابْ خرید و فروش و مباحث پیرامونی آن میباشد و با طرز استدلالی وجوه متفاوت هر قضیه رسیدگی گردیده و تالیف کننده کاربرد و تاثیر قواعد اصولی و دینی را در فقه به خیر و خوبی نمایانده میباشد. شروح و حاشیه ها بخش اعظمی که بر این متن دینی درج شده از التفات آن میان پژوهشگران حوزوی حکایت مینماید.
دیگر اینکه درین عصر، تایپ کردن تقریر، کناره، گستردن و تعلیقه که خویش مجالی بوده میباشد برای تفحص و ارائه آرای تازه، سرایت فراوان یافته و برای مثال از اکثری از شاگردان بی واسطه و غیرمستقیم روحانی انصاری در حوزه نجف تفصیل و تقریری از دروس و اثر ها وی در چنگ میباشد.[۴۵]
عروةالوثقی مشهورترین تاثیر فتوایی سید محمد کاظم طباطبائی یزدی میباشد که به جامعیت، دیوانه، ترتیب مطلوب، و داشتن فروع بسیار، به ویژه راجع به مسائل مستحدثه تا فرصت مؤلف، ممتاز و معروف میباشد. این کتاب بهسرعت با استقبال فقها مواجه و جایگزین نجاة العبادِ صاحب و مالک جواهر شد. در عصرهای اخیر، این رده برای کتاب وسیلة النجاة سید ابوالحسن اصفهانی و بیشتراز آن برای منهاج الصالحین سیدمحسن حکیم پدید آمده میباشد.
دانش رجال
دانش رجال، بهتیتر یک کدام از شاخههای مطالعات حدیثی، نیز در حوزه نجف محل اعتنا بوده میباشد و تعدادی تاثیر جامع و تکنگاری رجالی نیز از دستاوردهای این عصر نجف میباشد. برای مثال: رساله عدیمة النظیر فی اوضاع و احوال ابی بصیر تألیف سید مهدی موسوی خوانساری. تنقیح المقال تألیف ملا عبدالله مامقانی و معجم رجال الحدیث تألیف آیت الله خویی.
مسجد سجاد مشهد – محور فعالیتهای مذهبی و مناسبتهای دینی