مسجد جامع اردستان به تیتر یكی از شایسته ترین مثال های معماری مسجد مسجد سجاد مشهد اهل ایران برجای باقی مانده از دورۀ سلجوقی میباشد. این سازه، بر روی ارکان کهن خیس قرار گرفته، و در زمانهای آنگاه اصلاح و تعدیل گردیده میباشد.
مسجد اول فی مابین اواخر سدۀ ۲ ق و حداكثر نیمۀ نخستین سدۀ ۴ق در روی محدودۀ بناهایی احتمالاً ساسانی تشکیلشده میباشد. و در یك سلسله اقدامات آینده از ۵۵۳ تا ۵۵۵ ق، تزئینات فعلی را به مسجد می افزایند و به آن شكل چهار ایوانی می دهند.
معماری مسجد جامع اردستان
مسجد جامع اردستان به همدم بازارچه و مکتب متصل به آن، با مساحتی حدود ۳۴۰/۸۵ متر مربع مشتمل بر فضاهای زیادی میباشد.
مسجد اكنون دارنده صحنی مركزی میباشد كه با شبستانهایی تسلط گردیده و گنبد منزلای با حیاط تبارک شبستان جنوبی آنرا تشكیل میدهد.
ایوانهایی با شكوه و گرانقدر در مركز دیگر جناحهای رزرو مسجد سجاد مشهد مسجد جامع اردستان استقرار یافتهاند.
تراس سمت قبله و نیز گنبد منزل مسجد جامع اردستان بر مبنای كتیبههای جان دار در سالهای ۵۵۳-۵۵۵ق ساخته گردیدهاند.
ایوانهای دیگر سوای شک وتردید پوششهای صفوی داراهستند و همان گونه كه كتیبۀ كوچكی در مركز گیلویی حیاط شمالی با تاریخ ۹۴۶ق بهروشنی تأكید میكند، دستكم در اوایل دورۀ صفویه تجدید بنا گردیده میباشد.
دیگر بخشهای شبستانها تركیبی از طاقهای گنبدی و گهوارهای میباشد و بیشتر طاقهای گهوارهای با اضافه کردن كمرپوشهای گنبدی یا این که تركین بهشکل دو طبقه در آمدهاند.
فضاهای خدماتی و ارتباطی مسجد جامع اردستان همانند دستشویی، در دورترین نقطه از اساس مرکزی جایابی گردیده اند.
به جهت تغییرات بسیار فضایی طی زمان های متفاوت آدرس مسجد سجاد مشهد دراین مسجد و تبدیل نصیب میانی شبستانها به حیاط، فضاهای کوچک و به ظواهر سوای کاربری ، در مسجد ساختوساز گردیده اند.
ورودیهای مسجد جامع اردستان آنچه منجر رابطه سفت مسجد با بناهای پیرامونش گشته، پنج درآیگاه میباشد که از روش نماسازی تاحدودی بر آن ها تأکید شدهاست.
درآیگاه جنوب غربی مسجد جامع اردستان براساس حفریات و امتداد تزئینات آن با دیوار مجاورش، میتواند دیرین ترین درآیگاه مسجد باشد.
بیشتر تزئینات آن، نقوشی میباشد که با خشت پیش بر اعمال گردیده اند.
تزئینات آجری این ورودی تا حدودی یادآور سردرمسجد شماره تلفن مسجد سجاد مشهد جورجیر (آل بویه) میباشد.
مسجد جامع اردستان ابتدا در همگی جهات، دارنده شبستان ردیف دار بوده میباشد.
مسجد جامع اردستان به تیتر یكی از شایسته ترین مثال های معماری مسجد مسجد سجاد مشهد اهل ایران برجای باقی مانده از دورۀ سلجوقی میباشد. این سازه، بر روی ارکان کهن خیس قرار گرفته، و در زمانهای آنگاه اصلاح و تعدیل گردیده میباشد.
مسجد اول فی مابین اواخر سدۀ ۲ ق و حداكثر نیمۀ نخستین سدۀ ۴ق در روی محدودۀ بناهایی احتمالاً ساسانی تشکیلشده میباشد. و در یك سلسله اقدامات آینده از ۵۵۳ تا ۵۵۵ ق، تزئینات فعلی را به مسجد می افزایند و به آن شكل چهار ایوانی می دهند.
معماری مسجد جامع اردستان
مسجد جامع اردستان به همدم بازارچه و مکتب متصل به آن، با مساحتی حدود ۳۴۰/۸۵ متر مربع مشتمل بر فضاهای زیادی میباشد.
مسجد اكنون دارنده صحنی مركزی میباشد كه با شبستانهایی تسلط گردیده و گنبد منزلای با حیاط تبارک شبستان جنوبی آنرا تشكیل میدهد.
ایوانهایی با شكوه و گرانقدر در مركز دیگر جناحهای رزرو مسجد سجاد مشهد مسجد جامع اردستان استقرار یافتهاند.
تراس سمت قبله و نیز گنبد منزل مسجد جامع اردستان بر مبنای كتیبههای جان دار در سالهای ۵۵۳-۵۵۵ق ساخته گردیدهاند.
ایوانهای دیگر سوای شک وتردید پوششهای صفوی داراهستند و همان گونه كه كتیبۀ كوچكی در مركز گیلویی حیاط شمالی با تاریخ ۹۴۶ق بهروشنی تأكید میكند، دستكم در اوایل دورۀ صفویه تجدید بنا گردیده میباشد.
دیگر بخشهای شبستانها تركیبی از طاقهای گنبدی و گهوارهای میباشد و بیشتر طاقهای گهوارهای با اضافه کردن كمرپوشهای گنبدی یا این که تركین بهشکل دو طبقه در آمدهاند.
فضاهای خدماتی و ارتباطی مسجد جامع اردستان همانند دستشویی، در دورترین نقطه از اساس مرکزی جایابی گردیده اند.
به جهت تغییرات بسیار فضایی طی زمان های متفاوت آدرس مسجد سجاد مشهد دراین مسجد و تبدیل نصیب میانی شبستانها به حیاط، فضاهای کوچک و به ظواهر سوای کاربری ، در مسجد ساختوساز گردیده اند.
ورودیهای مسجد جامع اردستان آنچه منجر رابطه سفت مسجد با بناهای پیرامونش گشته، پنج درآیگاه میباشد که از روش نماسازی تاحدودی بر آن ها تأکید شدهاست.
درآیگاه جنوب غربی مسجد جامع اردستان براساس حفریات و امتداد تزئینات آن با دیوار مجاورش، میتواند دیرین ترین درآیگاه مسجد باشد.
بیشتر تزئینات آن، نقوشی میباشد که با خشت پیش بر اعمال گردیده اند.
تزئینات آجری این ورودی تا حدودی یادآور سردرمسجد شماره تلفن مسجد سجاد مشهد جورجیر (آل بویه) میباشد.
مسجد جامع اردستان ابتدا در همگی جهات، دارنده شبستان ردیف دار بوده میباشد.
مسجد سجاد مشهد – محور فعالیتهای مذهبی و مناسبتهای دینی