مجله خبری مساجد

گلشن ارم شیراز به طور تقریبً مستطيل شكل مسجد سجاد مشهد اسـت بـا ابعـاد نزدیک به ۲۵۰ × ۷۲۰ متر و مساحت حدود ۱۸ هکتار میباشد.
غیر از حصار، ستون درختان در کناره گلشن دور و اطراف دور و اطراف آن را تمجید نموده است.
گلشن ارم یک شالوده اساسی حرکتی داراست به موازات اضلاع طولی و در وسط پهنا گلشن.
این اساس با خیابان عریض میانی و ردیفهای و درختـان بلنـد (دو ستون در هر طـرف) و ورودی گلشن و آبنما و آبگینه های میانی و نیز کوشکها و بناهایی که بر روی آن میباشد رزرو مسجد سجاد مشهد تمجید گردیده است.
شالوده مهم طولی گلشن ارم با راستای شمال جنوب جغرافیایی زاویه ۴۵ رتبه دارااست و در جهت شمال غربی جنوب شرقی میباشد در امتداد شیب موفق دشت شیراز.
محورهای فرعی گلشن عرضی میباشد و فقط یک ستون درخت در طرفین دارااست.
گلشن بر سطحی شیب دار سازه گردیده و اختلاف طول بالاترین و ذیل ترین نصیب آن حدود ۱۰-۱۵ متر میباشد.
سطح داخلی گلشن ارم را با سکوبندیهای منظم مسطح کرده اند.
بیان کننده ارم دو سکوی مهم داراست که گلشن را به دو نصفه شمالی و جنوبی تقسیم نموده است هر کدام از این سکوها نیز با دو سکوی فرعی دیگر تقسیم گردیده‌است
محورهای فرعی گلشن در حاشیه این سکوهاست.
ورودی مهم گلشن از سمت جنوب شرقی (پایه مهم طولی گلشن) و از ذیل ترین بخش قابل روءیت میباشد.
ولی گلشن ارم دست کم دوورودی آدرس مسجد سجاد مشهد فرعـی هـم در ضلع طولی شمال شرقی و یک ورودی فرعی در ضلع عرضی شمال غربی داراست.
سردر ورودی بـاغ در ضلع عرضی جنوب شرقی و عمارت میانی گلشن در توا‌ن فاصل سکوهای مهم جنوبی و شمالی و کوشک اساسی انتهایـی بـاغ در انتهای سکوی شمالی. همـه این بناهـا بـر روی محـور طولی اساسی گلشن اسـت.
عمـارت میانی گلشن ارم بنایی کشیده (بـه مـوازات پهنا بـاغ) و تک لایه ویک طبقه میباشد و بر روی محـور اساسی طولی بـاغ از فی مابین ایـن سازه عبـور می کرده اند.
این عمارت فضاهایی در طرفین محـل عبـور داراست که به دو سـوی بـاغ و اساس عبـوری حیث افکنده اند.
کوشک اساسی انتهای گلشن نیز بنایی سه طبقه و کشیده (به موازات پهنا گلشن) اسـت.
این سازه کوشک انتهایی گلشن ارم میباشد شماره تلفن مسجد سجاد مشهد و عمدتاً به دو سـو، یعنی جلو و پشـت بـاغ لحاظ داشته میباشد.
کوشک اساسی در شرایط فعلی گلشن بخشی از ساختمانی با ایوان میانی میباشد، ولی در نقشه ویلبر اثری از این ایوان و بناهای محیط آن وجود ندارد و کوشک انتهایی به طور بنایی غیروابسته رسم گردیده است.

امامزاده علی ‌اکبر، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان مسجد سجاد مشهد آرادان در استان سمنان هست که دارای زیارتگاهی به همین نام می باشد. گنبد مهم زیارتگاه در طول ایلخانی تشکیل شده و رواق های پیوست و هشتی ورودی آن مربوط به دوران قاجار هست. ‏بقاع و بارگاه با نمای آجری درست شده و فاقد تزئینات کاشی می‌باشد. گنبد آن دو پوششی بوده و به طور ششی ضلعی در قسمت تحتانی و استوانه ای در قسمت فوقانی دارااست. این گنبد به سبک معماری سنتی ایجاد شده است. بقعه دارای ابعاد ۸*۹ ‏و دیوار داخل آن از زمین به ارتفا ع ۵۰ سانتی متر سنگ کاری شده و بقیه تا زیر گنبد سفید کاری رزرو مسجد سجاد مشهد میباشد.

از چهار جناح قسمت تحتانی گنبد مشرف‌ به مقبره نورگیرهای گچی تعبیه ‌شده اند. در میانه حرم نیز ضریح چوبی مشبکی به طول ۲.۶ و عرض ۲.۲ بر روی قبر گچی قرار گرفته که نسبت به ایجاد کرد ضریح مطلا و ردوبدل آن، اقدام گردیده‌است. صحن امامزاده دارای ابعاد ۶۴×۵۸ بوده و صحن حرم در سال ۶۸ با سنگ به صورت حصیری مفروش گردیده‌است. قسمت باقی‌مانده بقاع امامزاده نیز به تازگی تسطیح و بخشی از آن به صورت گورستان عمومی درآمده می‌باشد. در سمت راست هشتی نیز یک آدرس مسجد سجاد مشهد مسجد وجود دارااست و در کنار آن‌ یک پله است که به پشت ‌بام مسجد مردانه متصل می‌گردد و در سمت چپ تراس نیز مسجد زنانه قرار گرفته می باشد. در وسط حیاط دو ستون آهنی عمل نهاده ‌شده است، در جلوی درب ورودی امامزاده فضای بزرگی وجود داراست که در طرفین آن یک سری دکاکین ساخته‌ شده که فعلا استعمال چندانی ندارد و فضایی از آن به‌ عنوان مسجد مورداستفاده قرار می‌ گیرد. در میانه آن درب نسبتاً بزرگی وجود دارااست که محوطه را به صحن امامزاده ارتباط می ‌دهد، در مدخل آن هشتی جالبی به چشم می ‌خورد که مربوط به زمان قاجار هست. مساحت شماره تلفن مسجد سجاد مشهد عرصه امامزاده حدود ۳۳۰۰ متر مربع هست.

طنبی
مجموعه اولیه که متشکل از اتاقی کشیده و مستطیلی مسجد سجاد مشهد یا این که گاه اتاقی مربعی ( و حتی گاهی اتاقی به هیبت های دیگر می‌باشند که بیش و نادر و در بیشتر مثال ها ، معدود مساحت ترین شبستان ها در معماری کشور ایران به شمار میروند. پوشش سقف این مسجدها، گاه با طاق میباشد و گاه تیرپوش انـد.

گنبدخانه
نوع دوم شبستان ها که، فضاهایی معمولاً چهارگوش میباشند که سقف آن‌ها گنبدی میباشد.

ردیف دار
نوع سوم نیز که فرآورده قرارگیری سقف بر قسمتی رزرو مسجد سجاد مشهد از مسجدهای تبارک با گروه ردیف ها میباشد که گاه این سقف طاقی و گاه نیز تخت میباشد.

مرکب
نهایتاً نوع چهارم، که جنس مخلوط لااقل دو نوع از سه نوع پیش گفته اند. مسجدهایی که فضای عبادی آنان از یک شبستان مرکب درست شده میباشد؛ به معنای گنبدخانه ای که در آمیختگی با نوع آدرس مسجد سجاد مشهد ردیف دار یا این که طنبی ایجاد شده است و پیوستگی فضایی آن ها چنان آمیخته میباشد که عملاً تشكیل فضایی واحد را می‌دهند. براساس تحقیق های مقداری انجام یافته بر مساجد تاریخی جمهوری اسلامی ایران، در ۹۵۲ مسجد نظارت گردیده، ۶۱۹ مسجد تک شبستانی اند و مابقی بیش تر از یک شبستان دارا هستند که درمجموع، ۱۴۳۳ شبستان در کالبد همگی ی این مسجدها وجود دارا شماره تلفن مسجد سجاد مشهد است.

بقاع امامزاده با تقوا با قدمتی حدود ۷۰۰ سال در میدان مسجد سجاد مشهد تجریش طهران، از زیارتگاه های کهن و پر اسم و رسم پایتخت میباشد.با این درحال حاضر، وجود درخت چنار کهنسالی که در محوطه آن کاشته شد‌ه‌است و سنگ قبرهای کهن نشانگر عمر این آستانه، به قرن هفتم یا این که هشتم هجری قمری میباشد. این بقاع دارنده صحن، تراس، رواق، مسجد، بارگاه مرقد و گنبد میباشد. این آرامگاه را منسوب به پارسا پسر امام موسی کاظم میدانند

صحن و ایوان این مقبره، آرامستان رزرو مسجد سجاد مشهد همگانی بود و در بیست سال اخیر تاثیر گورها را از در بین برده‌اند و تنها تعداد محدودی از سنگ قبرها برای مثال سنگ قبر محمدولی خان تنکابنی (سپهسالار اعظم) را باقی نهاده‌اند. گفته میشود که راز این امامزاده درین آرامگاه مدفون میباشد و تن او نیز در آرامگاهی با اسم شبیه (بنا شده در میدان بهتر قاپو اردبیل) آرمیده میباشد.

ماجرای نذر نمک برای امامزاده باتقوا
میگویند در قبلی های به دو آدرس مسجد سجاد مشهد ر به جهت عدم دسترسی بوسیله نقلیه و صعب العبور بودن تجریش در فصل‌زمستان، زیارت کنندگان بقعه امامزاده باتقوا با خویش نمک می آوردند و در مسیر ورودی امامزاده می ریختند تا یخ ها و برف های محل آب گردد و رویکرد برای دیگر عموم و دیگر زیارت کنندگان گشوده و هموار خواهد شد.
به همین ادله از آن تاریخ به آن گاه، نمک جزو نذریات این حرم شد و زیارت کنندگانی که وسع مالی ندارند، مستلزم این نمک های نذری می‌باشند، این نمک ها را گرفته؛ یا این که خویش به شماره تلفن مسجد سجاد مشهد کار گیری می نمایند و یا این که به فروش می‌رسانند.

دیوار نو چله منزل، حرم روحانی صفی الدین مسجد سجاد مشهد اردبیلی با عقب نشینی نسبتاًً نیم متر، بر روی بقایای دیوار کهن صورت گرفته میباشد.
تراش و کادر بندی و آرایـش سـنگی ایـن دیـوار، صرف لحاظ از بعد ها سنگ های آن، تماماً شبيه نـوع سنگ کاری ازاره سنگی نمای بیرونی بنای چینی منزل و یادآور یک مدل و طرز شغل حجاری میباشد و حتى نـوع سـنگ هـای این دو موضع نیـز یکسـان میباشد.
در سمت راست این تراس، سازه و تراس زیبایی از سنگ های سبز و آبی‌رنگ قرار داشته که همگی آن را با قالی های باارزش و باارزش، فرش کرده بودند.
در‌این و سازه و تراس ، به گونه ای که می گفتند ، روضه خوان صفی چهل روز آحاد فقط روزمره با یک بادام و یه خرده آب به ریاضت و عبادت سرگرم بود و به همین جهت رزرو مسجد سجاد مشهد ایـن محل را « چله منزل » نامیدند.
حرم فرمانروا اسماعیل والا در مقبره روضه خوان صفی الدین اردبیلی (کاخ روحانی صفی)
بقعه پاد شاه اسماعیل تعالی ( ۹۰۷-۹۳۰ق ) در سمت شرقی محوطه فرمان روا نشین میباشد.
قبرش با مساحت ۲/۵ × ۳/۵ متر در میانه اطاق مربع شكل واقع میباشد.
بدنه دیوارهای داخلی با کاشی های لاجوردی پر ارزش، هـمـراه با نقش هایی با آب طلا جواهرات ، پوشیده میباشد.
در میانه کاشی های دیوار سمن چپ، از در ورودی ، قطعـه سنگی نصب میباشد که در آن پنجه انسانی، بـه ابـعـاد گران قدر خیس نقر شد‌ه‌است.
این کاشی ها حدوداً تا طول سـه متری دیوارهای محوطه را می پوشاند و فراتر از آن‌ها که به صورت استوانه درآمده و گنبد آرامگاه پاد شاه اسماعیل را تشکیل داده، از باطن با نگار آدرس مسجد سجاد مشهد گری های زیبای عهـد صـفوی منقوش شد‌ه‌است.
صندوق قبر ، از گران ترین نوع خاتم کاری تشکیل‌شده میباشد

شهیدگاه مقبره روحانی صفی الدین اردبیلی
در جنب حرم روضه خوان صفی الدین اردبیلی ، دو آرامگاه وابسته به فرمانروا حیدر و روضه خوان جنید وجود دارااست که به فرمان فرمان روا اسماعیل صفوی، دراین مکان دفن گردیده اند.

اردبیل پایتخت معنوی صفویان مدام و همواره گزینه دقت شاهان صفوی بوده و با وجود تاثیر عامل ها طبیعی مثل ز‌لزله، سیل و ویرانی های ناشی از آن ، گشوده هم از عنصرهای بهتر کشور ایران محسوب گردیده و به طور عینی، همت های هنرمندان اهل ایران و مدل معماری آذری و اسلامی مشهود است.

بقاع روضه خوان صفی الدین اردبیلی و تیم آن از مهمترین و پر ارزش ترین هنر اسلامی یادگار عصر صفویه و شاهکاری از هنر و معماری و مثال ای معدود از معماری اسلامی در قرن ها شماره تلفن مسجد سجاد مشهد وسطا به‌حساب می‌آید که در زمان حکومت صفویه به صورت بدون نقص تری تغییر و تحول و پیشرفته و بناهایی از قبیل مسجد، مقبره روضه خوان صفی، بقعه منزل، چینی منزل، تراس تعالی، چله منزل شهیدگاه، بقاع پاد شاه اسماعیل تعالی، درگاه ورودی، گنجینه کتاب دسته روحانی صفی و نیـز قـالـی هـای نفيس بقاع روحانی صفی الدین اردبیلی به آن اضافه گردیده است.

هنر خیره کننده و گرانبها خاتم کاری، معرق، منبــت کـاری، کاشی کاری و تزیین کاری از تزیینات زیبای بقاع روحانی صفی الدین اردبیلی (کاخ روحانی صفی) به‌حساب می‌آید.

شاهزاده عبدالله و شاهزاده رقیه خاتون(علیها السلام) اخوی مسجد سجاد مشهد و خواهر می‌باشند.بر پایه ی آنچه از سردرب ورودی امامزاده عبدالله خوانده گردیده نسب او به امام زین العابدین(علیه السلام) می‌رسد.برخی از اهل یک محل براین باورند که از نوادگان امام محمدباقر(علیه السلام) می باشند و بنابه گفته بعضی دیگر از اهل یک محل از نودگان امام سجاد(علیه السلام) می‌باشند.
دیرین ترین بنای تاریخی امامزادگان عبدالله ورقیه خاتون با ۱۰۰۰ سال عمر دو گنبد یک حیاط متصل به دو مقبره وچندین حجره و طاقنما از درون وبیرون صورت زیبایی به بنای رزرو مسجد سجاد مشهد زمانه ایلخانی داده میباشد.تیم تاریخی آرامگاه امامزادگان عبدالله و رقیه خاتون در لبه روستای تبرته در ‌۱۶ کیلومتری غرب شهر فرمهین واقع شد‌ه‌است، مدل سازه و عمر بنا‌های بنای امامزادگان می‌اقتدار اینگونه برداشت کرد که در اواخر عصر سلجوقیان تشکیل‌شده‌اند، احتمالاً در عصر صفوی تعمیرات و الحاقاتی در آن انجام شده میباشد.

معماری سازه
این سازه مشمول ایوانی میباشد که در دو ضلع شرق و غرب آن گنبدخانه‌های شاهزاده عبدالله و رقیه خاتون قرار گرفته‌اند. پلان گنبدخانه سمت راست چهار ضلعی بوده که به هشت شانزده شکاف تبدیل گردیده و دارنده یک سردابه چلیپایی نیز میباشد. پلان بنای سمت چپ نیز شش ضلعی میباشد، قالب گنبدها به طور مخروطی شانزده رخنه‌ آدرس مسجد سجاد مشهد و دوپوشه میباشد.

پایین سقف زیرین گنبدخانه احتمالاً منقوش بوده البته اکنون با پلاستر گچ پوشانده گردیده‌اند.
این سازه امروز از باطن و خارج فاقد هر سیرتکامل تزئینات میباشد، بقایای کاشیکاری بسیار اندکی در برخی از نقاط سطح ها بیرونی گنبدها مانده میباشد. مصالح عمده این سازه دربرگیرنده: خشت، سنگ، چوپ و آجر میباشد، این سازه در سال ۷۶ به شماره ‌۱۹۶۴ در فهرست اثر ها ملی کشور ایران به تصویب رسید شماره تلفن مسجد سجاد مشهد ه میباشد.

امامزاده آقا سید علی نهبندان در شهرستان نهبندان، قسمت مسجد سجاد مشهد شوسف، دهستان عربخانه، روستای سید علی واقع گردیده است. آنچه اشخاص سالخورده به حافظه دارا‌هستند، بنای اول مزار منزل ای خرد با سقف گنبدی و درست شده از آجر بود، ابعاد به انگیزه کوچکی منزل مزار آنرا تخریب کردند، دو‌مین بنای مزار بزرگتر از بنای اولین به یاروهمدم مسجدی خرد در کنار آن ساخته شد. درین فرصت ورودی مزار از دو در قابلیت ‌پذیر بود؛ یک کدام از ورودی به باطن مقبره و دیگری ورودی به مسجد. سو‌مین مرحله نوسازی مزار در سال ۱۳۷۱ بوسیله اداره موقوفات و کارها خیریه استارت و ساختمان فعلی به نحو مطلوبی ساخته شد، محوطه امامزاده مساحتی حدود ۵۰۰۰۰ متر مربع مساحت دارااست. ساختمان کنونی مزار هشت ضلعی میباشد که ارتفاع اضلاع چهار جهت اساسی آن هر رزرو مسجد سجاد مشهد یک ۱۵ متر و ارتفاع اضلاع جهات فرعی هر یک ۳ متر و طول آن ها ۵ متر مساحتی حدود ۴۰۰ متر مربع داراست. این مزار دارنده دو صحن با تعداد متعددی رواق میباشد. درآمد مزار از نذورات نقدی و جنسی عموم تأمین می ‌گردد که در کنار مرقد امامزاده سیدعلی صندوقی میباشد که عموم نذورات نقدی خویش را در آن می ریزند و ذیل لحاظ اوقاف صرف مخارج ضروری مزار می‌شود.

روستای سید علی
سید علی روستایی در دهستان شوسف نصیب شوسف شهرستان نهبندان استان خراسان جنوبی میباشد. آرامگاهی درین روستا وجود داراست که که به مزار سید علی دارای اسم و رسم میباشد که از حدود سال ‌های ۱۳۴۰ هجری خورشیدی زیر حیث اوقاف اداره می ‌گردد و زیرا در مسیر مهم جاده مشهد-زاهدان که فقط منش ارتباطی در بین شهرهای شمالی و جنوبی و شرقی سرزمین میباشد، قرار گرفته زوار متعددی را پذیرا بوده و خلال مسافران همسایه شهرستان‌ های بیرجند، قاینات و نهبندان به زیارت این مزار می ‌آیند. بنابر یقین عموم از اولاد و احفاء امام موسی بن جعفر(ع) میباشد.

معماری بنای آقا سید علی نهبندان

حیاط
در جهات شرق، غرب و جنوب سه حیاط همچون، هریک به دهانۀ ۳ متر و عمق یک متر و طول ۶ متر تاسیس نموده‌ اند. در همین تراس ‌ها درهای فلزی به بعدها ۳×۲ متر نصب کرده ‌اند و در آدرس مسجد سجاد مشهد بالاسر هر حیاط کتیبه ‌ای نگاشته ‌اند، نمای بیرونی هشت ضلعی به طول نیم متر با سنگ مرمر و سایر طول با خشت تزئین شد‌ه‌است. مقبره رواق‌ های چهارگانه به ارتفاع ۱۶ و پهنا ۴ متر در چهار ضلع اساسی دارااست که به ‌وسیله درگاهی گران قدر به اتاق مرکزی مقبره که آرامگاه در آن واقع میباشد شیوه دارا‌هستند.

گنبد
گنبد مزار مخروطی به قطر ۳ و طول ۱۲ متر از سطح زمین میباشد که در آن ۸ نورگیر برای فروغ درون مزار درنظرگرفته شده میباشد. نمای بیرونی گنبد با کاشی‌ های سپید و آبی رنگ و زردرنگ در پوسته گل و بوته‌ های دیدنی در قضیه لاجوردی تزئین یافته که دورنمای قشنگ و دیدنی داراست. کف بقاع، نمازخانه و رواق‌ ها سنگ مرمر شماره تلفن مسجد سجاد مشهد میباشد و با قالی و قالی کوچک مفروش میباشد. از دیوارها به طول ۱/۵ متر سنگ مرمر و سایر سطح های جانبی و سقف ‌های مقبره و رواق ‌ها نیز با گچ سپید کاری گردیده‌است

مشبک کاری در قسمتهای متفاوت مسجد سید در اشکال چوبی، فلزی، آجری مسجد سجاد مشهد و گاه تلفیقی از گچ و کاشی مشاهده میشود.
سطح درونی گنبد میباشد که دارنده پنجره های مشبک گچبری میباشد که با کاشی معرق پوشیده گردیده اند.
مشبک ذکر شده دربردارنده نقوش اسلیمی تکرار شونده ای میباشد که در تداوم با نقش کاشی کاری تحت گنبد هستند. در واقعیت این مشبک ها وظیفه تهویه، جلب فروغ و روشنایی و خنک کردن محیط را به ذمه دارا هستند که با هنرمندی اساتید رشته به اینگونه عنصرر زیبایی بدل گشته اند.
گچبری مسجد سید اصفهان
در مسجد سيد اصفهان از این ماده تحت رزرو مسجد سجاد مشهد عنوان چسب و ملاط خشت و نیز تحت عنوان عنصری تزئینی مصرف شده میباشد. به کار گیری از این ماده در تزیینات، در شبستانها، مکتب و حرم آشکار میباشد.
در مکتب و شبستان ها، گچبری ها معمولی میباشد، ولی در دیگر نقاط در تلفیق با خشت کاری و کاشی کاری اعمال گردیده است.
دیوارهای بقاع بقاع آکنده‌از گچبری های مذهب بوده و هم پا با آیینه کاری به عمل رفته اند. هم اینگونه در برخی بخش های بقعه نقوش پررنگ معمولی و کتیبه پررنگ رنگی از گچ و نگارگری به دیده می‌خورند.
آیینه کاری
آیینه کاری یکی تزیینات اساسی دیوارهای حرم آدرس مسجد سجاد مشهد در مسجد سيد اصفهان میباشد که در تلفیق با گچبری های بی آلایش و مذهب به شغل رفته میباشد
از نگاه نقش و صورت، به عبارتی نقوش گیاهی و هندسی که در مقرنس ها و کتیبه های دیگر نقاط مسجد به عمل رفته، سوای نادر ترین تغییری گزینه استعمال قرار میگیرند.
در بعضا نقاط قطعات موزاییک پررنگ آیینه کاری قضیه گچی معمولی را تماماً پوشانده و نقوشی هم زیرا استکان آب و انواع هندسی پدید آورده میباشد.
فلزکاری
در مسجد سید فلزکاری صرف به جز در بارگاه فلزی حرم به فعالیت نرفته و در تلفیق با دگر قضیه های تزئینی هم زیرا چوب و شیشه رنگی اعمال شد‌ه‌است.
بارگاه زیبای مشبک مسی در حرم گنبدخانه بقعه قراردارد و قبر مرحوم سید که میان این بارگاه قرار گرفته با لامپ سبزی پر‌نور گردیده است.
در سطح ها گوناگون این بارگاه نقوشی زیرا شماره تلفن مسجد سجاد مشهد کتیبه، پیچ و نقوش گیاهی و هندسی قلمزنی گردیده‌است.

استدلال لینک میدان امام اصفهان با بافت دیرین شهر مسجد سجاد مشهد و موادتشکیل دهنده مهم آن بازار والا شهر میباشد. از طرفی در طرح تیم میدان، بازار به طور یکی‌از ارکان مهم صورت دهنده دسته و تحت عنوان نشان اقتصاد امپراتوری صفوی، بایستی حضور خویش را در محورهای مهم میدان به اکران بگذارد.

با دقت به ماهیت بازار که ضمن شغل اقتصادی، تلاش یک فضای حرکتی و دسترسی را دارااست، تحت عنوان با مداقه ترین ورودی میدان نقش جهـان از بازار در نصیب شمالی آیتم استفاد قرار بگیرد.

بر این محور بازار قیصریه یا این که بازار رزرو مسجد سجاد مشهد شاهی به طور یک شاخه فرعی از مبنا اساسی بازار و برابر با آن که از روش دو راسته بازار دیگر (بازار زرگرها و بازار دارالشفا) خویش را به راسته مهم بازار مرتبط نموده است دقیقاً در راستای اساس شمالی جنوبی میدان ساخته شد.

نقطه اتصال آن با بدنه میدان به طور سردری (سردر قیصریه) در میانه ضلع شمالی میدان نمود پیدا کرد.

در عصر صفوی با اعتنا به آنکه وضعیت میدان امام اصفهان در جنوب شهر بود و جمعیت مهم شهر در شمال میدان ساکن بودند، به این ترتیب مورد نیاز بود که مهمترین ورودی همگانی میدان در قسمت شمالی میدان و راجع به با بازار که مهم‌ترین دلیل ارتباطی شهر قدیم و پیشرفت های تازه بود، صورت بگیرد. بر این مبنا بازار قیصریه تحت ع آدرس مسجد سجاد مشهد نوان عنصر محوری میدان در قسمت شمال میدان این نقش اساسی را به ذمه می‌گیرد.

در پژوهش ورودی های میدان نقش جهـان در زمان صفوی می قدرت اذعان کرد که در‌این زمان دو ورودی اساسی برای عموم معمولی و شهروندان و همان عامه مردم به میدان در لحاظ دریافت شد. یکی‌از این ورودی های مردمی سردر بازار قیصریه میباشد و دیگری نقطه اتصال بازار حسن آباد با میدان میباشد که دسترسی قسمت های پیشرفته شهر در نصیب جنوب شرقی به میدان را میسر می کند.

سردر قیصریه در شمال میدان ازآنجاکه محل اتصال میدان با شهر قدیم اصفهان و مناطقی بود که اکثریت شهر اصفهان در آن سکونت داشتند، نسبت به دروازه میدان از بازار حسن آباد شماره تلفن مسجد سجاد مشهد از التفات بسیار بیشتری منتفع بود و به همین ادله سردر قیصریه به طور یک عنصر شاخص در اواسط ضلع شمالی میدان نمود پیدا نموده است.

امامزاده کمال در قلب روستای ضیا آباد قزوین مسجد سجاد مشهد وجود دارااست که از ظاهری شکیل و بی آلایش بهر‌مند بوده و آرم‌ای بارز از تمدن اسلامی قرن نهم هجری قمری میباشد. روستای ضیا‌آباد در ۵۶ کیلومتری جاده قزوین-همدان واقع گردیده‌است و به راحتی می‌قدرت ذکر کرد که امام‌زاده کمال مهم‌ترین ارثیه تاریخی این ناحیه به حساب می‌آید.بر طبق شنیده‌ها به حیث میرسد این امام‌زاده‌ی بی آلایش و شکیل، آرامگاه یکی‌از فرزندان امام موسی کاظم (ع) میباشد و با دقت به معماری مستحکم آن و همچنین دقتی که در آجرچینی‌های آن انجام یافته میباشد، می‌قدرت فیض گرفت که در حین ایجاد کرد سازه، احترام و دقت بخش اعظمی برای آن صرف شد‌ه‌است.بنای تک تک آجری امامزاده کمال در کنار شهر ضیاآباد قرار گرفته ودارای پلانی شش ضلعی میباشد که ارتفاع هر ضلع آن به حدود چهار متر میرسد و از خارج طاقنماهایی رزرو مسجد سجاد مشهد با قوس پنج و هشت داراست که یک فی مابین میانه آن ها نوروروشنایی گیری درنظرگرفته شده میباشد . بر روی طرح شش ضلعی بدنه ، گردنی به صورت استوانه ای با طول ۴۰/۱ متر بر پا گردیده و بعداز آن با نازکی خاصی یک قطار بندی آجری دندانه دندانه به وجود آمده و بعد از آن گنبد آجی رک خوش تناسبی بر فراز آن ساخته اند . بر پایه ی کتیبه سنگی امامزاده این سازه در سال ۸۶۱ قمری تاسیس گردیده است . این تاثیر در تاریخ ۱۷ آذر ۱۳۷۷ با شمارهٔ تصویب ۲۱۷۹ به‌تیتر یک کدام از اثرها ملی کشور ایران به تصویب رسیده میباشد
بنای امامزاده کمال ضیا آباد مرتبط با سده ۹ هجری قمری میباشد .

معماری امامزاده کمال
ساختمان این امام‌زاده، بنایی شش آدرس مسجد سجاد مشهد ضلعی با گنبد مخروطیِ رُک میباشد که به همگی با خشت تاسیس شده است. ارتفاع هر ضلع این سازه ۳/۹۵ متر میباشد. گنبد سازه در دو نصیب بر روی مبنا‌ای شش ضلعی پایدار شد‌ه‌است. قسمت زیر گنبد، استوانه‌ای میباشد که نزدیک به ۱/۴۰ متر طول داراست و پیرامون آن تا کناره‌های شش‌گانه بدنه سازه، مسافت بسیار یه خرده داراست. بر روی واپسین رج این ساقه استوانه‌ای صورت، یک ستون آجرچینی به طور دندانه‌دندانه صورت گرفته میباشد و بعد از آن رُک سازه بر روی عصر سابق الذکر قرار گرفته میباشد. آجرچینی تمامی بخش‌های سازه و به‌خصوص گنبد آن، در غایت آسانی، و در عین هم اکنون با تمرکز بدون نقص اجرا گرفته میباشد.
باطن بقعه امام‌زاده نیز شش ضلعی میباشد و بر روی هر جرز آن، طاق‌نمایی برپا گردیده‌است که به یاری طاق‌نماها و کاربندی‌های در میان‌شان، اساس‌ای گِرد برای استقرار گنبد به وجود آمده میباشد. در باطن بقعه، نقش و نگارهایی به طور گلدان و گل‌و‌بوته با رنگ‌‌های آبی رنگ آسمانی، سبز و صورتی چشم می گردد. فعلا، در قبال درِ ورودیِ سازه، اتاقی تحت عنوان کفش‌کن جای‌دارد که بعد ها به بنای اساسی افزوده گردیده است. بر سردرِ ورودی امام‌زاده، کتیبه‌ای سنگی وجود دارااست که متن آن اینگونه شماره تلفن مسجد سجاد مشهد میباشد : «واجب‌التعظیم امام‌زاده کمال‌ابن حضرت امام موسی کاظم علیهما تحیه و الصلوه و السلم […] بسعی خضربن باباحاجی فی شهر سنه……