مجله خبری مساجد

ماجرا
ابوبصیر اسدی بجز محضر امامان، از بعضی راویان امامی زیرا ابوحمزه ثمالی و باتقوا (عمران) بن میثم نیز داستان نموده است.[۱۱] راویانی زیرا ابان بن عثمان احمر، عاصم بن حمید حناط، حسین بن ابی العلاء و عبدالله بن حماد انصاری از و داستان مسجد امین مشهد کرده‌اند.[۱۲]

همینطور علی بن ابی‌حمزه بطائنی، عبدالله بن وضاح و شعیب عقرقوفی، خواهرزادۀ ابوبصیر اسدی از وی ماجرا کرده‌اند آورده شده میباشد این اشخاص شاگردان خاص او بوده‌اند.[۱۳]ابو بصیر در ۲ هزار و ۵۷۲ گواهی از احادیث کتاب ها اربعه، در موضوعات اعتقادی، فقاهتی، اخلاقی و تفسیری قرار گرفته میباشد.[۱۴]

موضع‌گیری در قبال تیم‌های مخالف
مختاریه و زیدیه
روایاتی نشانه میدهد ابوبصیر (اسدی) در صحنه‌های مبارزۀ فکری با دسته‌هایی زیرا مختاریه و زیدیه حضور داشته میباشد.[۱۵]

فطحیه
سال‌های نهایی قدمت ابوبصیر اسدی با شهیدشدن امام درست گو(ع) و ادعای امامت از سوی عبدالله افطح مصادف شد. موضع‌گیری وی در قبال فطحیه از او صورت‌ای وجیه نزد رهروان امام کاظم(ع) رسم کرد و در احادیث آن ها ابوبصیر در زمرۀ گروهی از اصحاب امام راست گو(ع) شمرده گردیده که از شروع به عبدالله پشت کرده، به امام کاظم(ع) روی آوردند.[۱۶] همینطور در روایاتی که رهروان امام کاظم(ع) از لهجه ابوبصیر نقل کرده‌اند، او شالوده‌های عقیدتی فطحیه دربارۀ امامت را آیتم حمله قرار داده میباشد.[۱۷] [یادداشت ۲] قلمداد نموده است. نک: کشی، معرفه الرجال، سپردن طوسی، ج۱، ص۱۷۳، ص۴۷۶.

مقام ابوبصیر نزد واقفه
در حین افتراق امامیه و تقسیم رهروان امام کاظم(ع) به واقفه و قطعیه (قائلان به جانشینی امام رضا(ع))، سال‌ها از وفات ابوبصیر اسدی می‌سپری شد؛ علی بن ابی حمزه بطائنی که در قبلی از شاگردان خاص ابوبصیر اسدی بود و در حال حاضر از سران واقفه به شمار می رفت و فرزندش حسن که وی هم مذهب واقفی داشت، در اثرها خویش بسیار بیش از سایر اصحاب ائمه، از احادیث ابوبصیر فایده گرفته‌اند.[۱۹] همینطور در منابع واقفی، بعضا احادیث در ثابت باورهای مذهب واقفه از لهجه ابوبصیر اسدی، نقل شد‌ه‌است.[۲۰]

وثاقت
رجالیان امامیه اسم وی در شمار اصحاب اجماع آورده‌اند که بر وثاقت آن ها حادثه دارا هستند.[۲۱] نجاشی او‌را یک راوی «‌وجیه و ثقه‌» خوانده میباشد.[۲۲] همینطور وی حدیث لوح را قصه نموده است.[۲۳][یادداشت ۳]

شک در واقفی بودن
بعضی از رجالیان امامیه همانند علامه حلّی در تاثیر جنجال جان دار در کلمه ها کشی[۲۴]، شخصیت ابوبصیر یحیی بن ابی‌القاسم اسدی را با یحیی بن قاسم حذّاء واقفی یکی‌از دانسته و بر این اساس به واقفی بودن ابوبصیر اسدی حکم رانده‌اند[۲۵] ولی باتوجه به وفات او در ۱۵۰ق و استارت افتراق واقفه در ۱۸۳ق، واقفی بودن او منتفی میباشد.

اثر ها
از دو تاثیر با تیتر‌های کتاب مناسک الحج، به قصه علی بن ابی‌حمزه و حسین بن علاء[۲۶] و کتاب یوم و لیله، به قصه علی بن ابی حمزه بطائنی[۲۷] برای وی حافظه گردیده‌است.

روحانی صدوق دسته‌ای از احادیث فقاهتی وی به داستان علی بن ابی‌حمزه را در اینجانب لایحضره الفقیه گزینه به کار گیری قرار داده میباشد.[۲۸] همینطور دسته‌ای شامل حدود ۲۰ حدیث در زمینه «‌علل‌» به داستان حسین بن یزید نوفلی از علی بن ابی حمزه به صورت دور از هم در علل الشرائع آیتم به کار گیری واقع گردیده‌است.[۲۹]

ابن بابویه تلفیقی از ماجرا ابوبصیر و محمد بن مسلم را از کتاب حدیث اربعمأه به همگی در الخصال نقل نموده است.[۳۰] نوشتاری از ابوبصیر در زمینۀ وضع و اوضاع ائمۀ اولیه، به قصه محمد بن سنان (در برخی اسانید با واسطۀ ابن مسکان) وجود داشته که در اثر ها قدیمی امامیه و غیر امامیه گزینه به کار گیری قرار گرفته میباشد.[۳۱] خصیبی تصریح کرده که ابوبصیر متبوع درین گواهی ابوبصیر اسدی میباشد.

ماجرا
ابوبصیر اسدی بجز محضر امامان، از بعضی راویان امامی زیرا ابوحمزه ثمالی و باتقوا (عمران) بن میثم نیز داستان نموده است.[۱۱] راویانی زیرا ابان بن عثمان احمر، عاصم بن حمید حناط، حسین بن ابی العلاء و عبدالله بن حماد انصاری از و داستان مسجد امین مشهد کرده‌اند.[۱۲]

همینطور علی بن ابی‌حمزه بطائنی، عبدالله بن وضاح و شعیب عقرقوفی، خواهرزادۀ ابوبصیر اسدی از وی ماجرا کرده‌اند آورده شده میباشد این اشخاص شاگردان خاص او بوده‌اند.[۱۳]ابو بصیر در ۲ هزار و ۵۷۲ گواهی از احادیث کتاب ها اربعه، در موضوعات اعتقادی، فقاهتی، اخلاقی و تفسیری قرار گرفته میباشد.[۱۴]

موضع‌گیری در قبال تیم‌های مخالف
مختاریه و زیدیه
روایاتی نشانه میدهد ابوبصیر (اسدی) در صحنه‌های مبارزۀ فکری با دسته‌هایی زیرا مختاریه و زیدیه حضور داشته میباشد.[۱۵]

فطحیه
سال‌های نهایی قدمت ابوبصیر اسدی با شهیدشدن امام درست گو(ع) و ادعای امامت از سوی عبدالله افطح مصادف شد. موضع‌گیری وی در قبال فطحیه از او صورت‌ای وجیه نزد رهروان امام کاظم(ع) رسم کرد و در احادیث آن ها ابوبصیر در زمرۀ گروهی از اصحاب امام راست گو(ع) شمرده گردیده که از شروع به عبدالله پشت کرده، به امام کاظم(ع) روی آوردند.[۱۶] همینطور در روایاتی که رهروان امام کاظم(ع) از لهجه ابوبصیر نقل کرده‌اند، او شالوده‌های عقیدتی فطحیه دربارۀ امامت را آیتم حمله قرار داده میباشد.[۱۷] [یادداشت ۲] قلمداد نموده است. نک: کشی، معرفه الرجال، سپردن طوسی، ج۱، ص۱۷۳، ص۴۷۶.

مقام ابوبصیر نزد واقفه
در حین افتراق امامیه و تقسیم رهروان امام کاظم(ع) به واقفه و قطعیه (قائلان به جانشینی امام رضا(ع))، سال‌ها از وفات ابوبصیر اسدی می‌سپری شد؛ علی بن ابی حمزه بطائنی که در قبلی از شاگردان خاص ابوبصیر اسدی بود و در حال حاضر از سران واقفه به شمار می رفت و فرزندش حسن که وی هم مذهب واقفی داشت، در اثرها خویش بسیار بیش از سایر اصحاب ائمه، از احادیث ابوبصیر فایده گرفته‌اند.[۱۹] همینطور در منابع واقفی، بعضا احادیث در ثابت باورهای مذهب واقفه از لهجه ابوبصیر اسدی، نقل شد‌ه‌است.[۲۰]

وثاقت
رجالیان امامیه اسم وی در شمار اصحاب اجماع آورده‌اند که بر وثاقت آن ها حادثه دارا هستند.[۲۱] نجاشی او‌را یک راوی «‌وجیه و ثقه‌» خوانده میباشد.[۲۲] همینطور وی حدیث لوح را قصه نموده است.[۲۳][یادداشت ۳]

شک در واقفی بودن
بعضی از رجالیان امامیه همانند علامه حلّی در تاثیر جنجال جان دار در کلمه ها کشی[۲۴]، شخصیت ابوبصیر یحیی بن ابی‌القاسم اسدی را با یحیی بن قاسم حذّاء واقفی یکی‌از دانسته و بر این اساس به واقفی بودن ابوبصیر اسدی حکم رانده‌اند[۲۵] ولی باتوجه به وفات او در ۱۵۰ق و استارت افتراق واقفه در ۱۸۳ق، واقفی بودن او منتفی میباشد.

اثر ها
از دو تاثیر با تیتر‌های کتاب مناسک الحج، به قصه علی بن ابی‌حمزه و حسین بن علاء[۲۶] و کتاب یوم و لیله، به قصه علی بن ابی حمزه بطائنی[۲۷] برای وی حافظه گردیده‌است.

روحانی صدوق دسته‌ای از احادیث فقاهتی وی به داستان علی بن ابی‌حمزه را در اینجانب لایحضره الفقیه گزینه به کار گیری قرار داده میباشد.[۲۸] همینطور دسته‌ای شامل حدود ۲۰ حدیث در زمینه «‌علل‌» به داستان حسین بن یزید نوفلی از علی بن ابی حمزه به صورت دور از هم در علل الشرائع آیتم به کار گیری واقع گردیده‌است.[۲۹]

ابن بابویه تلفیقی از ماجرا ابوبصیر و محمد بن مسلم را از کتاب حدیث اربعمأه به همگی در الخصال نقل نموده است.[۳۰] نوشتاری از ابوبصیر در زمینۀ وضع و اوضاع ائمۀ اولیه، به قصه محمد بن سنان (در برخی اسانید با واسطۀ ابن مسکان) وجود داشته که در اثر ها قدیمی امامیه و غیر امامیه گزینه به کار گیری قرار گرفته میباشد.[۳۱] خصیبی تصریح کرده که ابوبصیر متبوع درین گواهی ابوبصیر اسدی میباشد.