مجله خبری مساجد

خاصیت
در کتاب مفاتیح الجنان، حدیثی از امام راستگو(ع) بیان شده که در صورتی کسی از وقوع چیزی بیمناک میباشد، تسبیح تربت در اختیار گرفته و این دعا مسجد سجاد مشهد را بخواند:

«أَصْبَحْتُ [أَمْسَيْتُ] اَللَّهُمَّ مُعْتَصِماً بِذِمَامِكَ وَ جِوَارِكَ اَلْمَنِيعِ اَلَّذِي لاَ يُطَویَلُ وَ لاَ يُحَویَلُ مِنْ شَرِّ كُلِّ غَاشِمٍ وَ طَارِقٍ مِنْ سَائِرِ مَنْ خَلَقْتَ وَ مَا خَلَقْتَ مِنْ خَلْقِكَ اَلصَّامِتِ وَ اَلنَّاطِقِ [فِي جُنَّةٍ] مِنْ كُلِّ مَخُوفٍ بِلِبَاسٍ سَابِغَةٍ حَصِينَةٍ وَ هِيَ وِلاَءُ أَهْلِ بَيْتِ نَبِيِّكَ عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ [مُحَمَّدٍ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ] مُحْتَجِزاً [مُحْتَجِباً] مِنْ كُلِّ قَاصِدٍ لِي إِلَى أَذِيَّةٍ بِجِدَارٍ حَصِينٍ اَلْإِخْلاَصِ فِي اَلاِعْتِرَافِ بِحَقِّهِمْ وَ اَلتَّمَسُّكِ بِحَبْلِهِمْ جَمِيعاً مُوقِناً أَنَّ اَلْحَقَّ لَهُمْ وَ مَعَهُمْ وَ مِنْهُمْ وَ فِيهِمْ وَ بِهِمْ أُوَالِي مَنْ وَالَوْا وَ أُعَادِي مَنْ عَادَوْا وَ أُجَانِبُ مَنْ جَانَبُوا فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ أَعِذْنِي اَللَّهُمَّ بِهِمْ مِنْ شَرِّ كُلِّ مَا أَتَّقِيهِ يَا عَظِيمُ حَجَزْتُ اَلْأَعَادِيَ عَنِّي بِبَدِيعِ اَلسَّمٰویٰاتِ وَ اَلْأَرْضِ إِنَّا جَعَلْنٰا مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّا وَ مِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَيْنٰاهُمْ فَهُمْ لاٰ رزرو مسجد سجاد مشهد يُبْصِرُونَ»

بعد تسبیح را ببوسد و بر دو دیده بگذارد و بگوید:

«اَللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِحَقِّ هَذِهِ اَلتُّرْبَةِ اَلْمُبَارَكَةِ وَ بِحَقِّ صَاحِبِهَا وَ بِحَقِّ جَدِّهِ وَ بِحَقِّ أَبِيهِ وَ بِحَقِّ أُمِّهِ وَ بِحَقِّ أَخِيهِ وَ بِحَقِّ وُلْدِهِ اَلطَّاهِرِينَ اِجْعَلْهَا شِفَاءً مِنْ كُلِّ دَاءٍ وَ أَمَاناً مِنْ كُلِّ خَوْفٍ وَ حِفْظاً آدرس مسجد سجاد مشهد مِنْ كُلِّ سُوءٍ»

و بعداز آن، تسبیح را بر پیشانی خویش بگذارد. [یادداشت ۱]

کاربردها و باورها
از تسبیح بیشتر برای بیان کردن بیان و استخاره به دست آوردن به کارگیری میشود.[۱۶] مهر و تسبیح تربت، از سوغات‌های کربلا میباشند که معمولا زائران در رجوع و برگشت از هجرت زیارتی برای سایرافراد کادو میاورند.[۱۷] احکام فقاهتی که برای تربت مذکور راجع به تسبیح تربت نیز روان میباشد و نجس کردن تسبیح تربت حرام و برطرف کردن نجاست از آن واجب شماره تلفن مسجد سجاد مشهد میباشد.[۱۸]

از باورهای رایج مرتبط با تسبیح تربت این میباشد که زنان با گرداندن تسبیح تربت کربلا و تلاوت بیان و دعا بر سفره‌های نذری، قبولی نذر را از معبود و امامان می‌طلبند.[۱۹] در بعضی از روستاهای کشور‌ایران، هنگام دفن مردگان، در چنگ میت مرد، تسبیحی ۱۰۰ یا این که ۳۳ دانه از تربت کربلا میگذارند و مردگان زن را با دست‌حایل و انگشتر و گلوبندی تسبیح مانند که از خاک کربلا تنظیم گردیده و اسم «‌پنج بدن» بر آن حک شد‌ه‌است، می‌آرایند.[۲۰]

پانویس
فرهنگ وتمدن گران قدر حرف، زیر کلمه و واژه تسبیح.
دهخدا، فرهنگ وتمدن لغت، زیر کلمه و واژه تربت.
حسام مظاهری، فرهنگ وتمدن سوگ شیعی، ۱۳۹۵ش، ص۱۱۵.
دانشنامه گرانقدر اسلامی، تحت کلمه تسبیح.
بحار الأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۸۵، ص۳۳۴، ح۱۶.
مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۲، ص۱۷۷.
روضه خوان اثرگذار، المزار، ص۱۵۱، ح۳ ، بحارالأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۱۰۱، ص۱۳۳، ح۶۵.
محمدی ری‌شهری، منتخب نهج الذكر، ترجمه شیخی، ۱۳۸۷ش، ج۱، ص۲۷۷.
حرّ عاملی، وسائل الشیعة، ۱۴۰۹ق، ج۱۴، ص۵۳۶.
محمدی ری‌شهری، منتخب نهج الذكر، ترجمه شی

خاصیت
در کتاب مفاتیح الجنان، حدیثی از امام راستگو(ع) بیان شده که در صورتی کسی از وقوع چیزی بیمناک میباشد، تسبیح تربت در اختیار گرفته و این دعا مسجد سجاد مشهد را بخواند:

«أَصْبَحْتُ [أَمْسَيْتُ] اَللَّهُمَّ مُعْتَصِماً بِذِمَامِكَ وَ جِوَارِكَ اَلْمَنِيعِ اَلَّذِي لاَ يُطَویَلُ وَ لاَ يُحَویَلُ مِنْ شَرِّ كُلِّ غَاشِمٍ وَ طَارِقٍ مِنْ سَائِرِ مَنْ خَلَقْتَ وَ مَا خَلَقْتَ مِنْ خَلْقِكَ اَلصَّامِتِ وَ اَلنَّاطِقِ [فِي جُنَّةٍ] مِنْ كُلِّ مَخُوفٍ بِلِبَاسٍ سَابِغَةٍ حَصِينَةٍ وَ هِيَ وِلاَءُ أَهْلِ بَيْتِ نَبِيِّكَ عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ [مُحَمَّدٍ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ] مُحْتَجِزاً [مُحْتَجِباً] مِنْ كُلِّ قَاصِدٍ لِي إِلَى أَذِيَّةٍ بِجِدَارٍ حَصِينٍ اَلْإِخْلاَصِ فِي اَلاِعْتِرَافِ بِحَقِّهِمْ وَ اَلتَّمَسُّكِ بِحَبْلِهِمْ جَمِيعاً مُوقِناً أَنَّ اَلْحَقَّ لَهُمْ وَ مَعَهُمْ وَ مِنْهُمْ وَ فِيهِمْ وَ بِهِمْ أُوَالِي مَنْ وَالَوْا وَ أُعَادِي مَنْ عَادَوْا وَ أُجَانِبُ مَنْ جَانَبُوا فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ أَعِذْنِي اَللَّهُمَّ بِهِمْ مِنْ شَرِّ كُلِّ مَا أَتَّقِيهِ يَا عَظِيمُ حَجَزْتُ اَلْأَعَادِيَ عَنِّي بِبَدِيعِ اَلسَّمٰویٰاتِ وَ اَلْأَرْضِ إِنَّا جَعَلْنٰا مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّا وَ مِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَيْنٰاهُمْ فَهُمْ لاٰ رزرو مسجد سجاد مشهد يُبْصِرُونَ»

بعد تسبیح را ببوسد و بر دو دیده بگذارد و بگوید:

«اَللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِحَقِّ هَذِهِ اَلتُّرْبَةِ اَلْمُبَارَكَةِ وَ بِحَقِّ صَاحِبِهَا وَ بِحَقِّ جَدِّهِ وَ بِحَقِّ أَبِيهِ وَ بِحَقِّ أُمِّهِ وَ بِحَقِّ أَخِيهِ وَ بِحَقِّ وُلْدِهِ اَلطَّاهِرِينَ اِجْعَلْهَا شِفَاءً مِنْ كُلِّ دَاءٍ وَ أَمَاناً مِنْ كُلِّ خَوْفٍ وَ حِفْظاً آدرس مسجد سجاد مشهد مِنْ كُلِّ سُوءٍ»

و بعداز آن، تسبیح را بر پیشانی خویش بگذارد. [یادداشت ۱]

کاربردها و باورها
از تسبیح بیشتر برای بیان کردن بیان و استخاره به دست آوردن به کارگیری میشود.[۱۶] مهر و تسبیح تربت، از سوغات‌های کربلا میباشند که معمولا زائران در رجوع و برگشت از هجرت زیارتی برای سایرافراد کادو میاورند.[۱۷] احکام فقاهتی که برای تربت مذکور راجع به تسبیح تربت نیز روان میباشد و نجس کردن تسبیح تربت حرام و برطرف کردن نجاست از آن واجب شماره تلفن مسجد سجاد مشهد میباشد.[۱۸]

از باورهای رایج مرتبط با تسبیح تربت این میباشد که زنان با گرداندن تسبیح تربت کربلا و تلاوت بیان و دعا بر سفره‌های نذری، قبولی نذر را از معبود و امامان می‌طلبند.[۱۹] در بعضی از روستاهای کشور‌ایران، هنگام دفن مردگان، در چنگ میت مرد، تسبیحی ۱۰۰ یا این که ۳۳ دانه از تربت کربلا میگذارند و مردگان زن را با دست‌حایل و انگشتر و گلوبندی تسبیح مانند که از خاک کربلا تنظیم گردیده و اسم «‌پنج بدن» بر آن حک شد‌ه‌است، می‌آرایند.[۲۰]

پانویس
فرهنگ وتمدن گران قدر حرف، زیر کلمه و واژه تسبیح.
دهخدا، فرهنگ وتمدن لغت، زیر کلمه و واژه تربت.
حسام مظاهری، فرهنگ وتمدن سوگ شیعی، ۱۳۹۵ش، ص۱۱۵.
دانشنامه گرانقدر اسلامی، تحت کلمه تسبیح.
بحار الأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۸۵، ص۳۳۴، ح۱۶.
مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۲، ص۱۷۷.
روضه خوان اثرگذار، المزار، ص۱۵۱، ح۳ ، بحارالأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۱۰۱، ص۱۳۳، ح۶۵.
محمدی ری‌شهری، منتخب نهج الذكر، ترجمه شیخی، ۱۳۸۷ش، ج۱، ص۲۷۷.
حرّ عاملی، وسائل الشیعة، ۱۴۰۹ق، ج۱۴، ص۵۳۶.
محمدی ری‌شهری، منتخب نهج الذكر، ترجمه شی