تحصیلات
موثر قرآن و علم ها مقدماتی را نزد بابا آموخت. آنگاه برای ادامه علم آموزی همپا بابا، به بغداد رفت و از محدثان، متکلمان و فقهای پر رنگ شیعه و سنی بهره مند مسجد سجاد مشهد شد.[۱۴]
روحانی صدوق (درگذشت ۳۸۱ق)، ابن جنید اسکافی (درگذشت۳۸۱ق)، ابن قولویه (درگذشت۳۶۹ق)، ابوغالب زراری (درگذشت۳۶۸ق) و ابوبکر محمّد بن قدمت جعابی (درگذشت۳۵۵ق) از مشهورترین استادان شیعی وی رزرو مسجد سجاد مشهد بودهاند.[۱۵]
روحانی اثرگذار نزد حسین بن علی بصری پر اسم و رسم به جُعَل از اساتید والا معتزله و ابویاسر طلبه متکلم نامی ابوالجیش بلخی دانش صحبت یادگرفت. وی همینطور به توصیه ابویاسر در مجلس درس علی بن عیسی رُمّانی دانشمند دارای شهرت معتزلی آدرس مسجد سجاد مشهد کمپانی کرد.[۱۶]
او از حدود ۴۰ سالگی سر گروهی شیعهها را در فقه، صحبت و حدیث ذمه دار شد و در نگهبانی از عقاید شیعه، با علماء دیگر مذهبها مناظره شماره تلفن مسجد سجاد مشهد می کرد.[۱۷]
رده علمی
بقاع روحانی اثر گذار در مقبره کاظمین
روضه خوان طوسی در کتاب الفهرست، اثرگذار را شخصی تیزفهم و حاضرجواب و پیشتاز در علمهای صحبت و فقه معرفی نموده است.[۱۸] ابن ندیم از موثر با عبارت مدیریت متکلمان شیعه خاطر کرده، در دانش صحبت بر دیگرافراد مقدم دانسته و بیهمتا تعریف نموده است.[۱۹] به گفته ذهبی از محدثان اهلسنت (درگذشت: ۷۴۸ق)، روحانی موءثر تمامی کتابهای معارضان شیعه را نگهداری بوده میباشد.[۲۰]
روحانی اثرگذار را نماینده مدرسه کلامی بغداد و پر رنگترین شخصیت آن شمردهاند که به عیب گیری فکرهای مدرسه کلامی قم میپرداخت.[۲۱] بیان شده مدرسه فکری بغداد در روحانی اثرگذار به نقط ی اوج رسید.[۲۲] آورده شده روضه خوان موءثر، خیر عقلگرای افراطی بود و خیر حدیثگرای افراطی، بلکه او، رویکردی اعتدالی و وسط داشت.[۲۳]
روضه خوان موثر شاگردان اکثری رشد بخشید که برخی از آن ها علماء صاحب و مالکاسم شیعه بودهاند. اشخاص پایین مثلا آنها می باشند:[۲۴]
سید مرتضی (درگذشت۴۳۶ق)
سید رضی (درگذشت۴۰۶ق)
روحانی طوسی (درگذشت۴۶۰ق)
نجاشی (درگذشت۴۵۰ق)
سلَّار دیلمی (درگذشت۴۶۳ق)
ابوالفتح کراجکی (درگذشت۴۴۹ق)
ابویعلی محمّد بن حسن جعفری (درگذشت۴۶۳ق).[۲۵]
آیت الله خامنهای مجتهد و متفحص تاریخ اسلام:
«روحانی اثرگذار در سلسله علمای امامیه، تنها یک متکلم و فقید سرآمد و پر رنگ وجود ندارد، بلکه بالاتر از این، او مؤسس و سرحلقه جریان علمیِ رو به تکاملی میباشد که در دو فن صحبت و فقه، تا امروز در حوزه های علمی شیعه امتداد یافته میباشد و با وجود بر کنار نماندن از تأثرات تاریخی و جغرافیایی و مکتبی، خصوصیت های مهم و خطوط سیاسی آن همچنان پابرجا باقی مانده میباشد. روضه خوان موءثر نقش مؤثر و انتخاب کننده ای در ثبت نامونشان غیر وابسته مدرسه اهل بیت علیهم السلام ، نهاد گذاری صورت و پوسته علمی درست برای فقه شیعه، آفرینش نحوه گردآوری منطقی در میان عقل و نقل در فقه و صحبت داشت»
منبع: پیام به کنگرهی جهانی هزارهی روحانی اثرگذار
تألیفات
نوشتهی علمیٔ اساسی: فهرست اثرها روحانی اثرگذار
روضه خوان موثر اثرها زیادی کتابت کرد که بر پایه ی فهرست نجاشی تعداد آن ها ۱۷۵ کتاب و رساله میباشد.[۲۶] نقل شده نیمی از این اثرها درباره امامت میباشد.[۲۷] مشهورترین تاثیر روضه خوان اثر گذار در دانش فقه، المُقنَعَة، در دانش سخن، اوائل المقالات و در گستردن هم اکنوننگاری امامان، الاِرشاد میباشد.[۲۸]
دسته اثرها مکتوب روحانی موءثر در تیمای چهارده جلدی با تیتر مُصَنَّفات روضه خوان اثر گذار منتشر شدهاست. این شرکت در سال ۱۳۷۱ش، برای برگزاری کنگره جهانی روحانی موءثر منتشر شد.[۲۹]
تحصیلات
موثر قرآن و علم ها مقدماتی را نزد بابا آموخت. آنگاه برای ادامه علم آموزی همپا بابا، به بغداد رفت و از محدثان، متکلمان و فقهای پر رنگ شیعه و سنی بهره مند مسجد سجاد مشهد شد.[۱۴]
روحانی صدوق (درگذشت ۳۸۱ق)، ابن جنید اسکافی (درگذشت۳۸۱ق)، ابن قولویه (درگذشت۳۶۹ق)، ابوغالب زراری (درگذشت۳۶۸ق) و ابوبکر محمّد بن قدمت جعابی (درگذشت۳۵۵ق) از مشهورترین استادان شیعی وی رزرو مسجد سجاد مشهد بودهاند.[۱۵]
روحانی اثرگذار نزد حسین بن علی بصری پر اسم و رسم به جُعَل از اساتید والا معتزله و ابویاسر طلبه متکلم نامی ابوالجیش بلخی دانش صحبت یادگرفت. وی همینطور به توصیه ابویاسر در مجلس درس علی بن عیسی رُمّانی دانشمند دارای شهرت معتزلی آدرس مسجد سجاد مشهد کمپانی کرد.[۱۶]
او از حدود ۴۰ سالگی سر گروهی شیعهها را در فقه، صحبت و حدیث ذمه دار شد و در نگهبانی از عقاید شیعه، با علماء دیگر مذهبها مناظره شماره تلفن مسجد سجاد مشهد می کرد.[۱۷]
رده علمی
بقاع روحانی اثر گذار در مقبره کاظمین
روضه خوان طوسی در کتاب الفهرست، اثرگذار را شخصی تیزفهم و حاضرجواب و پیشتاز در علمهای صحبت و فقه معرفی نموده است.[۱۸] ابن ندیم از موثر با عبارت مدیریت متکلمان شیعه خاطر کرده، در دانش صحبت بر دیگرافراد مقدم دانسته و بیهمتا تعریف نموده است.[۱۹] به گفته ذهبی از محدثان اهلسنت (درگذشت: ۷۴۸ق)، روحانی موءثر تمامی کتابهای معارضان شیعه را نگهداری بوده میباشد.[۲۰]
روحانی اثرگذار را نماینده مدرسه کلامی بغداد و پر رنگترین شخصیت آن شمردهاند که به عیب گیری فکرهای مدرسه کلامی قم میپرداخت.[۲۱] بیان شده مدرسه فکری بغداد در روحانی اثرگذار به نقط ی اوج رسید.[۲۲] آورده شده روضه خوان موءثر، خیر عقلگرای افراطی بود و خیر حدیثگرای افراطی، بلکه او، رویکردی اعتدالی و وسط داشت.[۲۳]
روضه خوان موثر شاگردان اکثری رشد بخشید که برخی از آن ها علماء صاحب و مالکاسم شیعه بودهاند. اشخاص پایین مثلا آنها می باشند:[۲۴]
سید مرتضی (درگذشت۴۳۶ق)
سید رضی (درگذشت۴۰۶ق)
روحانی طوسی (درگذشت۴۶۰ق)
نجاشی (درگذشت۴۵۰ق)
سلَّار دیلمی (درگذشت۴۶۳ق)
ابوالفتح کراجکی (درگذشت۴۴۹ق)
ابویعلی محمّد بن حسن جعفری (درگذشت۴۶۳ق).[۲۵]
آیت الله خامنهای مجتهد و متفحص تاریخ اسلام:
«روحانی اثرگذار در سلسله علمای امامیه، تنها یک متکلم و فقید سرآمد و پر رنگ وجود ندارد، بلکه بالاتر از این، او مؤسس و سرحلقه جریان علمیِ رو به تکاملی میباشد که در دو فن صحبت و فقه، تا امروز در حوزه های علمی شیعه امتداد یافته میباشد و با وجود بر کنار نماندن از تأثرات تاریخی و جغرافیایی و مکتبی، خصوصیت های مهم و خطوط سیاسی آن همچنان پابرجا باقی مانده میباشد. روضه خوان موءثر نقش مؤثر و انتخاب کننده ای در ثبت نامونشان غیر وابسته مدرسه اهل بیت علیهم السلام ، نهاد گذاری صورت و پوسته علمی درست برای فقه شیعه، آفرینش نحوه گردآوری منطقی در میان عقل و نقل در فقه و صحبت داشت»
منبع: پیام به کنگرهی جهانی هزارهی روحانی اثرگذار
تألیفات
نوشتهی علمیٔ اساسی: فهرست اثرها روحانی اثرگذار
روضه خوان موثر اثرها زیادی کتابت کرد که بر پایه ی فهرست نجاشی تعداد آن ها ۱۷۵ کتاب و رساله میباشد.[۲۶] نقل شده نیمی از این اثرها درباره امامت میباشد.[۲۷] مشهورترین تاثیر روضه خوان اثر گذار در دانش فقه، المُقنَعَة، در دانش سخن، اوائل المقالات و در گستردن هم اکنوننگاری امامان، الاِرشاد میباشد.[۲۸]
دسته اثرها مکتوب روحانی موءثر در تیمای چهارده جلدی با تیتر مُصَنَّفات روضه خوان اثر گذار منتشر شدهاست. این شرکت در سال ۱۳۷۱ش، برای برگزاری کنگره جهانی روحانی موءثر منتشر شد.[۲۹]
مسجد سجاد مشهد – محور فعالیتهای مذهبی و مناسبتهای دینی