مجله خبری مساجد

سَهْل بن زیاد آدمی (زنده در ۲۵۵ق)، از محدثان شیعه در قرن سوم قمری میباشد. وی از امام جواد(ع)، امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع) قصه نقل نموده است. اسم او در گواهی بیش تر از ۲۳۰۰ حدیث آمده میباشد. با این هم اکنون رجالیان شیعه درباره وثاقت او اختلاف‌حیث دارا‌هستند. گروهی همانند احمد بن علی نجاشی، ابن غضائری و سید ابوالقاسم خویی با استناد به اخراج او از قم به اتهام غُلو او را تضعیف کرده‌اند. البته رجالیانی همانند وحید بهبهانی، محدث نوری و سید محمدمهدی بحرالعلوم او‌را توثیق کرده‌اند. روضه خوان اذن بودن، کثرت احادیث، متکی بودن نویسندگان کتاب ها اربعه به او، تصریح روضه خوان طوسی به وثاقتش در کتاب الرجال و فتوا دادن فقها بر طبق احادیث وی از دلایل توثیق او مذکور مسجد سجاد مشهد میباشد.

علامه مجلسی و سید محمدمهدی بحرالعلوم بر این باورند که به فرض نپذیرفتن وثاقت سهل وآسان، به جهت اینکه او از مشایخ اذن بوده، احادیث وی رزرو مسجد سجاد مشهد درست‌اند.

درباره شخصیت رجالی و احادیث سهل وآسان اثراتی با روش ثابت وثاقت وی مندرج میباشد. به عنوان مثال کتاب مسند راحت بن زیاد الآدمی تاثیر محمدجعفر طبسی میباشد که در پنج جلد، احادیث اورده شده بوسیله او‌را به ترتیب ابواب فقه عده آدرس مسجد سجاد مشهد نموده است.

معاش‌طومار
راحت بن زیاد آدمی از راویان حدیث در قرن سوم قمری میباشد. وی مدتی در قم معاش کرد، احمد بن محمد بن عیسی اشعری او را کَذّاب (دروغگو) و غالی خواند و از قم خارج راند. از این‌رو در ری سکنی گزید.[۱] همینطور سهل و آسان مکاتبه‌ای با امام حسن عسکری(ع) به تاریخ نصفه ربیع‌الثانی سال ۲۵۵ قمری داشته میباشد.[۲] این طومار درباره توحید میباشد و روضه خوان صدوق آن را در کتاب توحید نقل نموده است.[۳] لقب آسوده شماره تلفن مسجد سجاد مشهد ابوسعید بود.[۴]

شخصیت رجالی
به گفته علی نمازی شاهرودی رجال‌نویس شیعه (درگذشت ۱۳۶۴ش) در زمینه‌ی شخصیت حدیثی آسان بن زیاد دو عقیده وجود دارااست:

تضعیف: لحاظ رجالیانی همانند نجاشی[۵] ابن غضائری،[۶] روحانی طوسی در الفهرست[۷] و آیت‌الله خویی[۸] میباشد. از دلایل این تیم نسبت دادن غُلو و کِذب بوسیله احمد بن محمد بن عیسی اشعری به سهل وآسان و اخراج او از قم میباشد.[۹] با این درحال حاضر نمازی شاهرودی گفته میباشد که در روایات وی به چیزی که بر ضعف یا این که بزرگ نمایی در اعتقاداتش باشد، دست نیافته میباشد و احتمال داده که منشأ نسبت بزرگ نمایی به او نقل روایاتی میباشد که بر رده و جایگاه اهل بیت دلالت داراست.[۱۰] همینطور سید محمدمهدی بحرالعلوم اعتقاد دارد که در صورتی‌که این نسبت‌ها صحیح می‌بود، مانند دیگر راویانِ ضعیف روایاتی از امامان در ملامت وی وارد میشد.[۱۱]
توثیق: وحید بهبهانی،[۱۲] عبدالله مامقانی، محدث نوری،[۱۳] سید محمدمهدی بحرالعلوم[۱۴] و روضه خوان طوسی در کتاب رجال[۱۵] از رجالیانی میباشند که او را توثیق کرده‌اند. از دلایل این دسته کثرت احادیث، تصریح روحانی طوسی به وثاقتش در کتاب الرجال، اتکا نویسندگان کتاب ها اربعه به‌ویژه محمد بن یعقوب کلینی به او،[۱۶] روضه خوان اذن بودن و فتوا دادن فقها مطابق احادیث او میباشد.[۱۷] آیت‌الله خویی احتمال داده که نسبت توثیق به او در کتاب رجال طوسی به وسیله ورژن‌نویس‌ها اضافه گردیده باشد یااینکه از جانب روحانی طوسی سَهْوالقلمی(لغزشِ خودکار و نادرست در تایپ کردن) صورت داده میباشد.[۱۸]
اتکا بر احادیث
از طریقه علامه بحرالعلوم و علامه مجلسی بر فرض که وثاقت سهل وآسان پذیرفته نشود، روایاتش حدیث درست و قابل اعتمادند. به دلیل آن که او از مشایخ اذن(عده ای که در حدیث به جهت کثرت محفوظات روایی و اعتنا در ضبط و نقل حدیث، مرجعیت دارا هستند) میباشد.[۱۹]

نقل ماجرا
به گفته آیت‌الله خویی در معجم رجال الحدیث اسم سهل و آسان در اوراق ۲۳۰۴ داستان نام برده میباشد.[۲۰] به گفته حسن مهدوی در کتاب «سهل و آسان بن زیاد در آیینه دانش رجال»، در الکافی ۱۵۳۷، در تهذیب ۴۴۲، در استبصار ۱۳۹، در بی نقص الزیارات نُه، در اینجانب لایحضر الفقیه هفت و در امالی صدوق سه ماجرا از او نقل شد‌ه‌است.[۲۱] همینطور دو کتاب التوحید و النّوادر از اثر ها وی شمرده گردیده‌است.[۲۲]

راحت بن زیاد از امام جواد(ع)، امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع) داستان نموده است.[۲۳] احادیث وی در موضوع اعتقادات و موضوعات شرعی میباشد.[۲۴] در کتاب مسند سهل و آسان بن زیاد آلادمی اینجانب اصحاب الامام الجواد و الهادی و العسکری علیهم‌السلام تاثیر محمدجعفر طبسی در پنج جلد احادیث راحت بن زیاد به‌ترتیب وسائل الشیعه عده گردیده‌است. درین کتاب احادیث با گواهی بدون نقص به یاروهمدم تفصیل از کتاب مراة العقول، بحار الانوار، الوافی و تفصیل اصول کافی آمده میباشد.[۲۵]

دراسة فی شخصیة آسوده بن زیاد و روایاته تاثیر حیدر عبدالکریم مسجدی
احمد بن فضل و ادب بن محمد هاشمی، محمد بن احمد بن یحیی، محمد بن حسن بن صَفّار، ابن قسمَوَیه، علی بن ابراهیم، ابوالحسین اسدی و... از او قصه کرده‌اند.[۲۶]

تک‌نگاری
درباره شخصیت رجالی سهل و آسان بن زیاد و احادیث وی کتاب‌هایی به گویش فارسی و عربی مندرج میباشد. برای مثال:

«سهل وآسان بن زیاد در آیینه دانش رجال» تاثیر حسن مهدوی: این کتاب با راه ثابت وثاقت آسان درج شده میباشد.[۲۷] معرفی مشایخ و راویان از آسان، پژوهش بینش رجالیان درباره وی و نیز رسیدگی تحلیلی احادیث آسان از عنوان ها قسمت‌های کتاب میباشد.[۲۸] انتشارات راس شرعی ائمه اطهار(ع) این کتاب را منتشر نموده است.
دراسة فی شخصيةِ آسوده بن زیاد و احادیثِه تاثیر حیدر عبدالکریم مسجدی: این تاثیر با محوریت احادیث اورده شده از سهل و آسان در کتاب الکافی و به لهجه عربی کتابت گردیده است. نظارت شخصیت آسوده، راویان از وی و مشایخ راحت از عنوان ها کتاب می‌باشند.[۲۹]
آسوده بن زیاد الآدمی فی مابین الوثاقة و الضعف تاثیر محمدجعفر طبسی این کتاب به وسیله انتشارات راس دینی ائمه اطهار چاپ گردیده‌است.[۳۰]

سَهْل بن زیاد آدمی (زنده در ۲۵۵ق)، از محدثان شیعه در قرن سوم قمری میباشد. وی از امام جواد(ع)، امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع) قصه نقل نموده است. اسم او در گواهی بیش تر از ۲۳۰۰ حدیث آمده میباشد. با این هم اکنون رجالیان شیعه درباره وثاقت او اختلاف‌حیث دارا‌هستند. گروهی همانند احمد بن علی نجاشی، ابن غضائری و سید ابوالقاسم خویی با استناد به اخراج او از قم به اتهام غُلو او را تضعیف کرده‌اند. البته رجالیانی همانند وحید بهبهانی، محدث نوری و سید محمدمهدی بحرالعلوم او‌را توثیق کرده‌اند. روضه خوان اذن بودن، کثرت احادیث، متکی بودن نویسندگان کتاب ها اربعه به او، تصریح روضه خوان طوسی به وثاقتش در کتاب الرجال و فتوا دادن فقها بر طبق احادیث وی از دلایل توثیق او مذکور مسجد سجاد مشهد میباشد.

علامه مجلسی و سید محمدمهدی بحرالعلوم بر این باورند که به فرض نپذیرفتن وثاقت سهل وآسان، به جهت اینکه او از مشایخ اذن بوده، احادیث وی رزرو مسجد سجاد مشهد درست‌اند.

درباره شخصیت رجالی و احادیث سهل وآسان اثراتی با روش ثابت وثاقت وی مندرج میباشد. به عنوان مثال کتاب مسند راحت بن زیاد الآدمی تاثیر محمدجعفر طبسی میباشد که در پنج جلد، احادیث اورده شده بوسیله او‌را به ترتیب ابواب فقه عده آدرس مسجد سجاد مشهد نموده است.

معاش‌طومار
راحت بن زیاد آدمی از راویان حدیث در قرن سوم قمری میباشد. وی مدتی در قم معاش کرد، احمد بن محمد بن عیسی اشعری او را کَذّاب (دروغگو) و غالی خواند و از قم خارج راند. از این‌رو در ری سکنی گزید.[۱] همینطور سهل و آسان مکاتبه‌ای با امام حسن عسکری(ع) به تاریخ نصفه ربیع‌الثانی سال ۲۵۵ قمری داشته میباشد.[۲] این طومار درباره توحید میباشد و روضه خوان صدوق آن را در کتاب توحید نقل نموده است.[۳] لقب آسوده شماره تلفن مسجد سجاد مشهد ابوسعید بود.[۴]

شخصیت رجالی
به گفته علی نمازی شاهرودی رجال‌نویس شیعه (درگذشت ۱۳۶۴ش) در زمینه‌ی شخصیت حدیثی آسان بن زیاد دو عقیده وجود دارااست:

تضعیف: لحاظ رجالیانی همانند نجاشی[۵] ابن غضائری،[۶] روحانی طوسی در الفهرست[۷] و آیت‌الله خویی[۸] میباشد. از دلایل این تیم نسبت دادن غُلو و کِذب بوسیله احمد بن محمد بن عیسی اشعری به سهل وآسان و اخراج او از قم میباشد.[۹] با این درحال حاضر نمازی شاهرودی گفته میباشد که در روایات وی به چیزی که بر ضعف یا این که بزرگ نمایی در اعتقاداتش باشد، دست نیافته میباشد و احتمال داده که منشأ نسبت بزرگ نمایی به او نقل روایاتی میباشد که بر رده و جایگاه اهل بیت دلالت داراست.[۱۰] همینطور سید محمدمهدی بحرالعلوم اعتقاد دارد که در صورتی‌که این نسبت‌ها صحیح می‌بود، مانند دیگر راویانِ ضعیف روایاتی از امامان در ملامت وی وارد میشد.[۱۱]
توثیق: وحید بهبهانی،[۱۲] عبدالله مامقانی، محدث نوری،[۱۳] سید محمدمهدی بحرالعلوم[۱۴] و روضه خوان طوسی در کتاب رجال[۱۵] از رجالیانی میباشند که او را توثیق کرده‌اند. از دلایل این دسته کثرت احادیث، تصریح روحانی طوسی به وثاقتش در کتاب الرجال، اتکا نویسندگان کتاب ها اربعه به‌ویژه محمد بن یعقوب کلینی به او،[۱۶] روضه خوان اذن بودن و فتوا دادن فقها مطابق احادیث او میباشد.[۱۷] آیت‌الله خویی احتمال داده که نسبت توثیق به او در کتاب رجال طوسی به وسیله ورژن‌نویس‌ها اضافه گردیده باشد یااینکه از جانب روحانی طوسی سَهْوالقلمی(لغزشِ خودکار و نادرست در تایپ کردن) صورت داده میباشد.[۱۸]
اتکا بر احادیث
از طریقه علامه بحرالعلوم و علامه مجلسی بر فرض که وثاقت سهل وآسان پذیرفته نشود، روایاتش حدیث درست و قابل اعتمادند. به دلیل آن که او از مشایخ اذن(عده ای که در حدیث به جهت کثرت محفوظات روایی و اعتنا در ضبط و نقل حدیث، مرجعیت دارا هستند) میباشد.[۱۹]

نقل ماجرا
به گفته آیت‌الله خویی در معجم رجال الحدیث اسم سهل و آسان در اوراق ۲۳۰۴ داستان نام برده میباشد.[۲۰] به گفته حسن مهدوی در کتاب «سهل و آسان بن زیاد در آیینه دانش رجال»، در الکافی ۱۵۳۷، در تهذیب ۴۴۲، در استبصار ۱۳۹، در بی نقص الزیارات نُه، در اینجانب لایحضر الفقیه هفت و در امالی صدوق سه ماجرا از او نقل شد‌ه‌است.[۲۱] همینطور دو کتاب التوحید و النّوادر از اثر ها وی شمرده گردیده‌است.[۲۲]

راحت بن زیاد از امام جواد(ع)، امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع) داستان نموده است.[۲۳] احادیث وی در موضوع اعتقادات و موضوعات شرعی میباشد.[۲۴] در کتاب مسند سهل و آسان بن زیاد آلادمی اینجانب اصحاب الامام الجواد و الهادی و العسکری علیهم‌السلام تاثیر محمدجعفر طبسی در پنج جلد احادیث راحت بن زیاد به‌ترتیب وسائل الشیعه عده گردیده‌است. درین کتاب احادیث با گواهی بدون نقص به یاروهمدم تفصیل از کتاب مراة العقول، بحار الانوار، الوافی و تفصیل اصول کافی آمده میباشد.[۲۵]

دراسة فی شخصیة آسوده بن زیاد و روایاته تاثیر حیدر عبدالکریم مسجدی
احمد بن فضل و ادب بن محمد هاشمی، محمد بن احمد بن یحیی، محمد بن حسن بن صَفّار، ابن قسمَوَیه، علی بن ابراهیم، ابوالحسین اسدی و... از او قصه کرده‌اند.[۲۶]

تک‌نگاری
درباره شخصیت رجالی سهل و آسان بن زیاد و احادیث وی کتاب‌هایی به گویش فارسی و عربی مندرج میباشد. برای مثال:

«سهل وآسان بن زیاد در آیینه دانش رجال» تاثیر حسن مهدوی: این کتاب با راه ثابت وثاقت آسان درج شده میباشد.[۲۷] معرفی مشایخ و راویان از آسان، پژوهش بینش رجالیان درباره وی و نیز رسیدگی تحلیلی احادیث آسان از عنوان ها قسمت‌های کتاب میباشد.[۲۸] انتشارات راس شرعی ائمه اطهار(ع) این کتاب را منتشر نموده است.
دراسة فی شخصيةِ آسوده بن زیاد و احادیثِه تاثیر حیدر عبدالکریم مسجدی: این تاثیر با محوریت احادیث اورده شده از سهل و آسان در کتاب الکافی و به لهجه عربی کتابت گردیده است. نظارت شخصیت آسوده، راویان از وی و مشایخ راحت از عنوان ها کتاب می‌باشند.[۲۹]
آسوده بن زیاد الآدمی فی مابین الوثاقة و الضعف تاثیر محمدجعفر طبسی این کتاب به وسیله انتشارات راس دینی ائمه اطهار چاپ گردیده‌است.[۳۰]