پیشرفت مسجدالحرام در خلافت ولید
ولید بن عبدالملک اموى (خلافت از ۸۶- ۹۶ ه.)، در حیناى مسجد سجاد مشهد حکومت مىکرد که خزانه بیتالمال مملو از غنایم و اموالى بود که به عنوان خراج و جزیه و عُشْریه از محیط و اکناف به شام مىرسید. او خلیفهاى اهل رفاه و علاقهمند به ساختن بناهاى باشکوه و پرعظمت بود. از این رو، خلال ساختن جامع اموى در دمشق و بسط مسجدالنبى در مدینه و بناى بسیارى از اماکن مدینه، بر مساحت مسجدالحرام به مقدار ۱۷۲۵ متر ادامه داد و مسجد را بازسازى کرد. او رواقهایى در اطراف مسجد ساخت و آنها را با ستونهایى گران قدر سرپا نگاه داشت. این ستونها به صورت زیبایى تزیین شد و در نصیبهایى از آن ها طلا بکار رفت. ولید ناودان خانه پروردگار را نیز از طلا ایجاد کرد که تا به امروز به همین نام مسجد امین مشهد شهرت دارااست.
منصور، دومین خلیفه عباسى (خلافت از ۱۳۶- ۱۵۸ هجری)، در سفرى که براى حج به مکه آمد، حس کرد که مسجد گنجایش مسلمانانى را که براى حج آمدهاند، ندارد. مصمم شد تا با تهیه کردن خانههاى گوشه و کنار و ضمیمه کردن آنها به مسجد به توسعه و گسترش آن اقدام کند. مردمى که میزبانهاى فضا بودند، با چنین رزرو مسجد سجاد مشهد تصمیمى مخالفت کردند، البته آنگاه به فروش خانههاى خود رضایت دادند.
درین ارتقاءِ مساحت، وسعت مسجد دو برابر شد و نزدیک به پنج هزار مترمربع بر مساحت مسجد افزوده گردید. این ارتقاء در جهت شمال و غرب مسجد صورت گرفت. این بار نیز رواق هایى براى مسجد در نزدیکی آن ساخته شد. علاوه بر آن، منارهاى نیز در رکن غربى مسجد احداث گردید. توسعه و گسترش تزیینات روى دیوارها آدرس مسجد سجاد مشهد و ستونها نیز بیشتر شد. بناى مسجد که در سال ۱۳۷ شروع شده بود، در سال ۱۴۰ هجرى خاتمه یافت.
پیشرفت مسجدالحرام در خلافت ولید
ولید بن عبدالملک اموى (خلافت از ۸۶- ۹۶ ه.)، در حیناى مسجد سجاد مشهد حکومت مىکرد که خزانه بیتالمال مملو از غنایم و اموالى بود که به عنوان خراج و جزیه و عُشْریه از محیط و اکناف به شام مىرسید. او خلیفهاى اهل رفاه و علاقهمند به ساختن بناهاى باشکوه و پرعظمت بود. از این رو، خلال ساختن جامع اموى در دمشق و بسط مسجدالنبى در مدینه و بناى بسیارى از اماکن مدینه، بر مساحت مسجدالحرام به مقدار ۱۷۲۵ متر ادامه داد و مسجد را بازسازى کرد. او رواقهایى در اطراف مسجد ساخت و آنها را با ستونهایى گران قدر سرپا نگاه داشت. این ستونها به صورت زیبایى تزیین شد و در نصیبهایى از آن ها طلا بکار رفت. ولید ناودان خانه پروردگار را نیز از طلا ایجاد کرد که تا به امروز به همین نام مسجد امین مشهد شهرت دارااست.
منصور، دومین خلیفه عباسى (خلافت از ۱۳۶- ۱۵۸ هجری)، در سفرى که براى حج به مکه آمد، حس کرد که مسجد گنجایش مسلمانانى را که براى حج آمدهاند، ندارد. مصمم شد تا با تهیه کردن خانههاى گوشه و کنار و ضمیمه کردن آنها به مسجد به توسعه و گسترش آن اقدام کند. مردمى که میزبانهاى فضا بودند، با چنین رزرو مسجد سجاد مشهد تصمیمى مخالفت کردند، البته آنگاه به فروش خانههاى خود رضایت دادند.
درین ارتقاءِ مساحت، وسعت مسجد دو برابر شد و نزدیک به پنج هزار مترمربع بر مساحت مسجد افزوده گردید. این ارتقاء در جهت شمال و غرب مسجد صورت گرفت. این بار نیز رواق هایى براى مسجد در نزدیکی آن ساخته شد. علاوه بر آن، منارهاى نیز در رکن غربى مسجد احداث گردید. توسعه و گسترش تزیینات روى دیوارها آدرس مسجد سجاد مشهد و ستونها نیز بیشتر شد. بناى مسجد که در سال ۱۳۷ شروع شده بود، در سال ۱۴۰ هجرى خاتمه یافت.
مسجد سجاد مشهد – محور فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی و آموزشی