حضور در سقیفه
نوشتهعلمیٔ مهم: حادثه سقیفه بنیساعده
بعداز وفات فرستاده (ص)، گروهی از سران انصار در سقیفه بنی ساعده برای گزینش خلیفه از فی مابین خویش توده شدند و کاندیدای خلافت نیز سعد بن عباده بود.[۲۷] هنگامی خبر به قدمت بن خطاب رسید، او ابوبکر و ابوعبیده را به سقیفه موفقیت[۲۸] در آنجا بعداز جدلهای دو مجموعه مهاجرین و انصار، سرنوشت ابوبکر تحت عنوان خلیفه انتخاب شد و دیگرافراد با او بیعت مسجد امین مشهد کردند.[۲۹]
ابوعبیده در خطاب به انصار و برای دعوت آنها به بیعت با ابوبکر؛ اینگونه اظهارکرد: ای تیم انصار؛ شما اولی گروهی بودید که از رسول اسلام حفاظت کردید، اکنون اولیه كسانى نباشید كه آن را دگرگون مىكنند.[۳۰]
بیعت به دست آوردن از معارضان حکومت
هنگامی ابوبکر به خلافت رسید، ابوعبیده نقش مهمی در بیعت دریافت کردن از معارضان و خاصه حضرت علی(ع) بر ذمه گرفت.[۳۱] ابوعبیده، همینطور به هم پا ابوبکر وعمر و مغیرة بن شعبه در دریافت کردن بیعت از عباس عموی فرستاده(ص)، برای ابوبکر کارایی کرد[۳۲] و بعداز ثبت ابوبکر در خلافت، به اداره مال همه مردم درگیر شد و تا نقطه پایان معاش یکیاز مهم ترین ارکان استحکام عناصر خلافت بود.[۳۳]
ابوعبیده و نزاعهای ردّه
نخست پیکارهای ردّه، وی و قدمت، ابوبکر را از سختگیری در به دست آوردن زکات تا هنگام استحکام بیشتر مبانی خلافت، بر حذر داشتند[۳۴] و شاید به همین سبب ساز، در گزارشهای مرتبط با وقوع پیکارهای منزلت، نقش آشکاری از ابوعبیده چشم نمی شود، ولی وی به هنگام نظرخواهی خلیفه در باب فتح شام، یکی مشاوران عمده وی بود.[۳۵]
حضور در فتوحات
فتح شام
خبر ها مرتبط با کیفیت حضور و کار ابوعبیده در فتوحات شام، بسیار پریشان و مغشوش میباشد و این بیشتر به سبب ساز تناقضاتی میباشد که در گزارشهای فتح میهنهای جمهوری اسلامی ایران و شام وجود دارااست. براساس گزارش طبری[۳۶] از ابن اسحاق، ابوعبیده، یک کدام از یکسری سرداری بود که از طرف ابوبکر بر لشکرهایی گمارده شدند و کلیه به سوی شام تاختند[۳۷] در حالتی که چه در ارتباط واگذاری فرماندهی مجموع این سپاه به ابوعبیده، گزارشهایی در مشت میباشد، اما ظاهراً حال و روز مسلمان ها در اولِ باز کردن مرزوبومهای شام، بازدارنده از ساخت و ساز فرماندهی واحدی بوده میباشد.[۳۸]
وقتی که دمشق در محاصره مسلمان ها بود، ابوبکر درگذشت و قدمت که از آغاز با خالد بن ولید حیث چندان مساعدی نداشت[۳۹] بیاندیشه به مکان وی ابوعبیده را به فرماندهی لشکر مسلمانها گماشت.[۴۰]
بر طبق خبری که طبری[۴۱] از سیف بن قدمت نقل کرده، خالد در آغاز خبر برکنار خویش را از بیم تفرقه در لشکر نهفته داشت. نوشتهاند که ابوعبیده نیز دستور امارت خویش را یک سری گاهی آشکار نکرد.[۴۲]
فتح بعلبک و حمص
ابوعبیده بعداز صلح با دمشقیان به سوی حمص روانه شد و ابتدا با اهل یک محل بعلبک و آن گاه حمص صلح کرد[۴۳] البته لاذقیه بعد از نبرد رنج فتح شد.[۴۴] بنابر خبر بلاذری[۴۵] در رجب سال ۱۵، بعد از نزاع هنگفت یرموک، ابوعبیده قِنَّسرین و انطاکیه را فتح کرد.[۴۶] ابوعبیده همینطور بر تک تک فتوحات مملکتهای دیگر مانند اردن و فلسطین که بوسیله عمرو عاص شکل میگرفت، تحقیق داشت.[۴۷]
گفتهاند وقتی که ابوعبیده مشغول فتح بیت المقدس بود (۱۷ ق)، عموم شهر تمایل به صلح و پرداخت جزیه گرفتند، بهاین شرط که خلیفه خویش برای صلح به شام آید. ابوعبیده به قدمت طومار نوشت و قدمت به جابیه دمشق و از آنجا به بیت المقدس آمد و صلح طومار را امضا کرد.[۴۸]
حضور در سقیفه
نوشتهعلمیٔ مهم: حادثه سقیفه بنیساعده
بعداز وفات فرستاده (ص)، گروهی از سران انصار در سقیفه بنی ساعده برای گزینش خلیفه از فی مابین خویش توده شدند و کاندیدای خلافت نیز سعد بن عباده بود.[۲۷] هنگامی خبر به قدمت بن خطاب رسید، او ابوبکر و ابوعبیده را به سقیفه موفقیت[۲۸] در آنجا بعداز جدلهای دو مجموعه مهاجرین و انصار، سرنوشت ابوبکر تحت عنوان خلیفه انتخاب شد و دیگرافراد با او بیعت مسجد امین مشهد کردند.[۲۹]
ابوعبیده در خطاب به انصار و برای دعوت آنها به بیعت با ابوبکر؛ اینگونه اظهارکرد: ای تیم انصار؛ شما اولی گروهی بودید که از رسول اسلام حفاظت کردید، اکنون اولیه كسانى نباشید كه آن را دگرگون مىكنند.[۳۰]
بیعت به دست آوردن از معارضان حکومت
هنگامی ابوبکر به خلافت رسید، ابوعبیده نقش مهمی در بیعت دریافت کردن از معارضان و خاصه حضرت علی(ع) بر ذمه گرفت.[۳۱] ابوعبیده، همینطور به هم پا ابوبکر وعمر و مغیرة بن شعبه در دریافت کردن بیعت از عباس عموی فرستاده(ص)، برای ابوبکر کارایی کرد[۳۲] و بعداز ثبت ابوبکر در خلافت، به اداره مال همه مردم درگیر شد و تا نقطه پایان معاش یکیاز مهم ترین ارکان استحکام عناصر خلافت بود.[۳۳]
ابوعبیده و نزاعهای ردّه
نخست پیکارهای ردّه، وی و قدمت، ابوبکر را از سختگیری در به دست آوردن زکات تا هنگام استحکام بیشتر مبانی خلافت، بر حذر داشتند[۳۴] و شاید به همین سبب ساز، در گزارشهای مرتبط با وقوع پیکارهای منزلت، نقش آشکاری از ابوعبیده چشم نمی شود، ولی وی به هنگام نظرخواهی خلیفه در باب فتح شام، یکی مشاوران عمده وی بود.[۳۵]
حضور در فتوحات
فتح شام
خبر ها مرتبط با کیفیت حضور و کار ابوعبیده در فتوحات شام، بسیار پریشان و مغشوش میباشد و این بیشتر به سبب ساز تناقضاتی میباشد که در گزارشهای فتح میهنهای جمهوری اسلامی ایران و شام وجود دارااست. براساس گزارش طبری[۳۶] از ابن اسحاق، ابوعبیده، یک کدام از یکسری سرداری بود که از طرف ابوبکر بر لشکرهایی گمارده شدند و کلیه به سوی شام تاختند[۳۷] در حالتی که چه در ارتباط واگذاری فرماندهی مجموع این سپاه به ابوعبیده، گزارشهایی در مشت میباشد، اما ظاهراً حال و روز مسلمان ها در اولِ باز کردن مرزوبومهای شام، بازدارنده از ساخت و ساز فرماندهی واحدی بوده میباشد.[۳۸]
وقتی که دمشق در محاصره مسلمان ها بود، ابوبکر درگذشت و قدمت که از آغاز با خالد بن ولید حیث چندان مساعدی نداشت[۳۹] بیاندیشه به مکان وی ابوعبیده را به فرماندهی لشکر مسلمانها گماشت.[۴۰]
بر طبق خبری که طبری[۴۱] از سیف بن قدمت نقل کرده، خالد در آغاز خبر برکنار خویش را از بیم تفرقه در لشکر نهفته داشت. نوشتهاند که ابوعبیده نیز دستور امارت خویش را یک سری گاهی آشکار نکرد.[۴۲]
فتح بعلبک و حمص
ابوعبیده بعداز صلح با دمشقیان به سوی حمص روانه شد و ابتدا با اهل یک محل بعلبک و آن گاه حمص صلح کرد[۴۳] البته لاذقیه بعد از نبرد رنج فتح شد.[۴۴] بنابر خبر بلاذری[۴۵] در رجب سال ۱۵، بعد از نزاع هنگفت یرموک، ابوعبیده قِنَّسرین و انطاکیه را فتح کرد.[۴۶] ابوعبیده همینطور بر تک تک فتوحات مملکتهای دیگر مانند اردن و فلسطین که بوسیله عمرو عاص شکل میگرفت، تحقیق داشت.[۴۷]
گفتهاند وقتی که ابوعبیده مشغول فتح بیت المقدس بود (۱۷ ق)، عموم شهر تمایل به صلح و پرداخت جزیه گرفتند، بهاین شرط که خلیفه خویش برای صلح به شام آید. ابوعبیده به قدمت طومار نوشت و قدمت به جابیه دمشق و از آنجا به بیت المقدس آمد و صلح طومار را امضا کرد.[۴۸]

مسجد سجاد مشهد – محور فعالیتهای مذهبی و مناسبتهای دینی