اسم حوا در پیمان قدیم
حوّا در عهدوپیمان قدیم به سه اسم خوانده گردیده که هرکدام از این اسمها، مفهوم و کاربردی خاص دراین کتاب یافته میباشد. ابتدا، آفریدگار، وی و همسرش را به یک اسم یعنی بشر خوانده میباشد. دومی اسم، ایشاه، را انسان بر او بنیان که بر نقش وی تحت عنوان همسر و سهیم معاش مرد دلالت دارااست. این اسم در ماجرا خلقت و هبوط بشر آمده میباشد. حوّا، سومی نامی میباشد که بعد از روایت هبوط بدان خوانده گردیده؛ یکبار به معنای مامان نسل آدم، بهطور عام و توشه دیگر تحت عنوان مامان اول پسرش، مسجد امین مشهد قابیل.[۶]
معاش حوا بعداز هبوط
در برخی ملحقات قول قدیم، اطلاعاتی درباره معاش حوّا بعداز اخراجش از پردیس میباشد. به عنوان مثال آمده میباشد که بشر و حوّا بعد از رانده شدن از عَدْن، تمامی جا درپی طعام می گردند و خوراکی مشابه آنچه در پردیس میخوردند، نمییابند، لذا راه حل فعالیت را در توبه می جویند. براساس تصمیم بشر، حوّا تا گردن در آب دجله فرومیرود و ۳۷ روز در آنجا می ماند. بشر نیز در آب رود اردن فرومیرود و چهل روز آنجا میماند. البته در روز هجدهم، شیطان در پوسته یک فرشته مجدد حوّا را فریب می دهد و با القای اینکه آفریدگار توبه شمارا پذیرفته میباشد، موجب می شود که وی قبل از اتمام مجال مقرر، از آب بیرون گردد. انسان اورا مؤاخذه مینماید که چرا عهد و پیمان خود را شکسته و حوّا درمییابد که مجدد فریب خورده میباشد. حوّا با تایید هر دو خطای خود، انسان را رخنه مینماید و در حالی که حامله میباشد به غرب میرود. به هنگام زایمان با درد بسیار مواجه میگردد و هرچه معبود را برای امداد می خواند، صدایش شنیده نمی شود. پس با ناله انسان را به کمک می خواند. با دعای انسان، ملائکه در زایمان حوّا حضور می یابند و وضعیت را برایش آماده می سازند و بعد از آن وی قائن (قابیل) را به جهان می آورد. آن گاه انسان، همسر و فرزندش را به شرق بازمیگرداند و حوّا در آنجا هابیل را به عالم می آورد.
بنابر همین قصه، حوّا در خواب میبیند که دست قابیل به خون هابیل آغشته میباشد. انسان را از خوابش باخبر میسازد، لذا تصمیم می گیرند آن دو را از هم مستقل نمایند و هابیل را به کشاورزی و قابیل را به چوپانی میگمارند.[۷]
حوا در سنّت مسیحی
در قول نو، صرفا دو جا به اول زن با اسم حوّا اشاره شدهاست؛ یکتوشه، از فریب تناول کردن حوّا تحت عنوان هشداری برای مسیحیان خاطر گردیده و دیگر توشه، با اشاره به خلقت حوّا بعد از بشر و اغفال وی (خیر بشر) آورده شده که زن حق ندارد استاد گردد و نباید بر شوهر اشراف یابد و فقط به شرط داشتن ایمان و زهد، با به جهان آوردن فرزند، از گناه و تقصیری که مرتکب گردیده، نجات مییابد.[۸]
حوا در سنّت اسلامی
کلمه حوا در قرآن و روایات
در قرآن کریم ومهربان کلمه و واژه حوّا بیان نشده و تحت آیهها در مورد حضرت بشر، از حوّا با تیتر همسر انسان (زَوْجکَ) حافظه گردیدهاست.[۹]
ولی در روایات و کتاب ها تاریخی و تفسیری، همسر بشر حوا نامیده گردیده و بیان شده این نامگذاری از آنرو بوده که حوّا مامان کلیه زندگان[۱۰] یا این که از حی (مو جود زنده، یعنی انسان) کردار گردیدهاست.[۱۱] همینطور در روایتی، بشر حوّا را أثّا(آثا) نامید که در لهجه نبطی(سریانی) ابن عساکر، تاریخ مدینة، دمشق، الناشر: دار الفكر للطباعة والنشر والتوزيع، ج۶۹، ص۱۰۱.) به معنای زن میباشد.[۱۲]
اسم حوا در پیمان قدیم
حوّا در عهدوپیمان قدیم به سه اسم خوانده گردیده که هرکدام از این اسمها، مفهوم و کاربردی خاص دراین کتاب یافته میباشد. ابتدا، آفریدگار، وی و همسرش را به یک اسم یعنی بشر خوانده میباشد. دومی اسم، ایشاه، را انسان بر او بنیان که بر نقش وی تحت عنوان همسر و سهیم معاش مرد دلالت دارااست. این اسم در ماجرا خلقت و هبوط بشر آمده میباشد. حوّا، سومی نامی میباشد که بعد از روایت هبوط بدان خوانده گردیده؛ یکبار به معنای مامان نسل آدم، بهطور عام و توشه دیگر تحت عنوان مامان اول پسرش، مسجد امین مشهد قابیل.[۶]
معاش حوا بعداز هبوط
در برخی ملحقات قول قدیم، اطلاعاتی درباره معاش حوّا بعداز اخراجش از پردیس میباشد. به عنوان مثال آمده میباشد که بشر و حوّا بعد از رانده شدن از عَدْن، تمامی جا درپی طعام می گردند و خوراکی مشابه آنچه در پردیس میخوردند، نمییابند، لذا راه حل فعالیت را در توبه می جویند. براساس تصمیم بشر، حوّا تا گردن در آب دجله فرومیرود و ۳۷ روز در آنجا می ماند. بشر نیز در آب رود اردن فرومیرود و چهل روز آنجا میماند. البته در روز هجدهم، شیطان در پوسته یک فرشته مجدد حوّا را فریب می دهد و با القای اینکه آفریدگار توبه شمارا پذیرفته میباشد، موجب می شود که وی قبل از اتمام مجال مقرر، از آب بیرون گردد. انسان اورا مؤاخذه مینماید که چرا عهد و پیمان خود را شکسته و حوّا درمییابد که مجدد فریب خورده میباشد. حوّا با تایید هر دو خطای خود، انسان را رخنه مینماید و در حالی که حامله میباشد به غرب میرود. به هنگام زایمان با درد بسیار مواجه میگردد و هرچه معبود را برای امداد می خواند، صدایش شنیده نمی شود. پس با ناله انسان را به کمک می خواند. با دعای انسان، ملائکه در زایمان حوّا حضور می یابند و وضعیت را برایش آماده می سازند و بعد از آن وی قائن (قابیل) را به جهان می آورد. آن گاه انسان، همسر و فرزندش را به شرق بازمیگرداند و حوّا در آنجا هابیل را به عالم می آورد.
بنابر همین قصه، حوّا در خواب میبیند که دست قابیل به خون هابیل آغشته میباشد. انسان را از خوابش باخبر میسازد، لذا تصمیم می گیرند آن دو را از هم مستقل نمایند و هابیل را به کشاورزی و قابیل را به چوپانی میگمارند.[۷]
حوا در سنّت مسیحی
در قول نو، صرفا دو جا به اول زن با اسم حوّا اشاره شدهاست؛ یکتوشه، از فریب تناول کردن حوّا تحت عنوان هشداری برای مسیحیان خاطر گردیده و دیگر توشه، با اشاره به خلقت حوّا بعد از بشر و اغفال وی (خیر بشر) آورده شده که زن حق ندارد استاد گردد و نباید بر شوهر اشراف یابد و فقط به شرط داشتن ایمان و زهد، با به جهان آوردن فرزند، از گناه و تقصیری که مرتکب گردیده، نجات مییابد.[۸]
حوا در سنّت اسلامی
کلمه حوا در قرآن و روایات
در قرآن کریم ومهربان کلمه و واژه حوّا بیان نشده و تحت آیهها در مورد حضرت بشر، از حوّا با تیتر همسر انسان (زَوْجکَ) حافظه گردیدهاست.[۹]
ولی در روایات و کتاب ها تاریخی و تفسیری، همسر بشر حوا نامیده گردیده و بیان شده این نامگذاری از آنرو بوده که حوّا مامان کلیه زندگان[۱۰] یا این که از حی (مو جود زنده، یعنی انسان) کردار گردیدهاست.[۱۱] همینطور در روایتی، بشر حوّا را أثّا(آثا) نامید که در لهجه نبطی(سریانی) ابن عساکر، تاریخ مدینة، دمشق، الناشر: دار الفكر للطباعة والنشر والتوزيع، ج۶۹، ص۱۰۱.) به معنای زن میباشد.[۱۲]

مسجد سجاد مشهد – محور فعالیتهای مذهبی و مناسبتهای دینی