مجله خبری مساجد

مسجد نخستین‌ دارنده‌ تزیینات‌ گچ‌بری‌ فراوانی‌ مسجد سجاد مشهد بوده‌ كه‌ تنوع‌ و تفاوتهایی‌ در طرح‌ و پرداخت‌ بخشهای‌ متعدد‌ آن‌ به‌دیده‌ میخورد.
تزیینات‌ گچی بازمانده‌ از آن‌ عصر‌، بر روی‌ قوسهای دالان‌ ورودی‌ جنوب‌ غربی‌ و گوشواره‌های‌ ستونهای‌ مانده از مقصوره‌ بر دو ردیف‌ در گوشۀ جنوب‌ غربی‌ و شمال‌ غربی‌، ستونهای‌ تراس‌ شمالی‌ و ازارۀ دیوار شبستان‌ شمال‌ شرقی‌ به دست آمده‌ میباشد‌.
كتیبه‌ای‌ در نیم‌طبقۀ شبستان‌ جنوب غربی چشم‌ میگردد كه‌ احتمالاً متأخرتر از سایر گچ‌بری هاست‌.
مقایسۀ این كتیبه‌ از حیث حروف و رزرو مسجد سجاد مشهد نوار دکوری‌ آن‌ نماد‌ میدهد كه‌ با كتیبۀ محراب‌ مسجد جامع‌ نایین‌ به طور تقریبً یكسان‌ میباشد.
در راز در ورودی‌ و نمای‌ ستونچه‌های‌ برِ ایوان شبستان‌ غربی مسجد جامع اردستان و ردیف چراغدان‌ دالان‌ غربی‌ تزیینات آجری‌ مسجد اول‌ چشم‌ میگردد.
بیشتر تزیینات دورۀ سلجوقی‌ مسجد جامع اردستان در درون‌ شبستان‌، تحت گنبد متمركز میباشد و گنبدخانه‌ به‌ اعتنا‌ طرحهای‌ مكتب‌ اصفهان‌ را دنبال‌ می‌كند، ازجمله‌ در تحت چشمه‌ طاقهای‌ مختلف و منطقۀ جابجایی‌ گنبد از ۴گوش به‌ ۱۸ گوش
عناصرتزیینی به‌كارگرفته‌ گردیده‌، دربرگیرنده‌ تزیینات‌ هندسی‌ و گیاهی‌ میباشد‌. بدین‌ترتیب كه‌ اصل‌ اجتناب‌ناپذیر تزیینات‌ آجری‌ نقشهای‌ هندسی‌ میباشد كه‌ از تغییر‌و تحول در نحوۀ چیدن‌ آجرها پدید می آید، همچون آجرچینی سطح ها‌ برجستۀ پایین گنبد دو فایل‌ كه‌ بخشهای‌ متعدد‌ را از یكدیگر مستقل می‌كند و یا این که سطح ها‌ منحنی‌ پایین فیلپوشها و آدرس مسجد سجاد مشهد سكنجها را می‌پوشاند
از تمامی‌ چشمگیرتر آجركاری‌ دقیق‌ گنبد تركین‌ زیرین‌ میباشد‌ كه‌ با پوششی‌ از رنگهای‌ براق‌ ارغوانی‌، رنگ زرد و آبی‌رنگ‌ با نقشهای‌ لوزی‌، دلیلی‌ بر ادامۀ نحوه‌آجركاری‌ در حین‌ سده‌هاست‌.
از دیگرسو موادسازنده مهم‌ تزیینات‌ گچ‌بری‌ را خط و شكلهای‌ گیاهی تشكیل می دهد، مانند تزیینات‌ به‌هم‌غامض‌ و درهم‌ بافته‌ای‌ كه در متن‌ كتیبۀ لبۀ زیرین‌ منطقۀ انتقالی‌ گنبد به‌دیده‌ می خورد.
از همگی‌ معمول‌خیس تزیینات‌ اسلیمی‌ میباشد‌ كه‌ در محرابهای‌ سه‌گانۀ مسجد به‌كار گرفته‌ گردیده‌ میباشد‌ و با شاخ‌ و برگ‌ خویش، برجستگی ویژه‌ای از نازکی و زیبایی را نماد شماره تلفن مسجد سجاد مشهد میدهد.

طاق مسجد سجاد مشهد ترانه
این نوع پوشش در محل دو حیاط پادشاه نشین غربی و شرقی انجام یافته میباشد که در تراس شرقی به طور کامل به نحوه رومی میباشد البته در حیاط غربی کاروانسرای فرمان روا عباسی کرج به طور ترکیبی از رومی و ضربی ایفا شد‌ه‌است.

چهار بخشی ها
اشکال پوشش چهاربخشی در کاروانسرای فرمانروا عباسی کرج انجام شد‌ه‌است که به طور بی آلایش در محل اصطبل ها و با کناره سازی در محل هشتی و فیلپوش دار در محل حجره ها از مثال های آن می باشند. عرقچین این نوع پوشش نیز در محل اصطبل ها رزرو مسجد سجاد مشهد در قوس گرانقدر میانی و در محل عکس العمل مبنا های دو کریدور عمود بر هم اعمال گردیده است که قانونی های مختصری نیز دارااست.

پوشش کجاوه ای
پوشش آدرس مسجد سجاد مشهد کجاوه ای مابین جرزها و قوس های تراس شمالی و جای‌جای که مسافت دو قوس برای پوشش نادر بوده و قابلیت و امکان اجرای چهاربخشی ها در شماره تلفن مسجد سجاد مشهد کاروانسرای سلطان عباسی کرج نبوده اعمال گردیده است.

محراب مسجد یا این که نمازگاه پیشوا، طاق‌ مسجد سجاد مشهد نمایی میباشد که جهت قبله را در مسجد نماد می دهد، که پیشوای شرعی یا این که پیش‌نماز در اثنای نماز گزاردن در آن می‌ایستد. در مسجدها در میانه قبله مسجد جای‌دارد. به نحوی که با ایستادن امام یا این که پیش نماز رشد به سمت قبله باشد و نماز بگذارد. طریق قرار به دست آوردن آن ها، جهت قبله را در باطن مسجد معین می‌نماید.

وجود محراب در کلیه مساجد مورد نیاز وجود ندارد. در مسجدی که بطور درست جهت قبله مشخص و معلوم باشد، وجودش ضرورتی ندارد. نقشه‌ های این عنصر معماری ریشه در آئین مهر دارااست، معنا و ریشه صحیح قانع‌ کننده‌ ای در لهجه عربی ندارد. میگویند یعنی محل رزرو مسجد سجاد مشهد مبارزه (حرب) البته محراب مکان مبارزه وجود ندارد. ریشه این واژه و کلمه را پزشک معالج محمد مقدم معلم دانش گاه ادبیات پر‌نور کرد.

آب، آو و آوه در معنای ساختمان، منزل و امثال آن میباشد. سردابه یعنی منزل سرد، حمام یعنی منزل گرم، محراب یعنی منزل مهر. اول اشکال آن هم وابسته به دین مهر میباشد. در آن مجال به صورت گنبد ساخته می‌شدند و در دو طرف آن نمادهای طلوع و غروب وجود داشت. طرح آن در جمهوری اسلامی ایران به صورت‌ های متعدد بافته میشود. محیط و باطن محراب را به صدها شیوه مرتب‌ اند. البته کناره‌ آدرس مسجد سجاد مشهد های آن، در حالتی‌که هراتی یا این که دوستکامی باشد، با محراب و دین مهر رابطه دارااست.

در تعداد متعددی از طرح های آن از خط، (ادعیه، اسم‌های خداوند و سوره‌های قرآن) به کار گیری می گردد. حتی مثال‌های عصر صفوی در این زمینه دیدنی وجود ندارد. خیر خط زیباست خیر طرح متناسب، به‌ طوری‌ که در صورتی بناست بافت آن‌ ها تجدید یا این که مشابه آن نقشه‌ ها پیاده شماره تلفن مسجد سجاد مشهد سازی گردد، تجدید حیث اصلی ما یحتاج داراست.

ا- حداکثر استعمال از مصالح محلی مسجد سجاد مشهد ( بوم آورد ) مثل به کارگیری از سنگ جنازه ، آجر نپخته یا این که پخته و …

۲- به کارگیری بسیار عالی از تکنیک توسعه یافته طاق و گنبد

٣- تنوع فوق العاده در طرحها

۴- خودداری نکردن از شکوه طول زیاد در ارتباط با خصوصیت تنوع

می اقتدار بیان کرد رزرو مسجد سجاد مشهد به صورت نمونه در عصر ساسانی نسبتاً دو سازه را نمی قدرت یافت که با هم شباهتی بی نقص از لحاظ کوشش و با نقشه داشته باشند و هرکدام تنوع خاصی دارا هستند این از خصوصیت های معماری زمان اشکانی (مدل پارتی ها) میباشد.

در جمهوری اسلامی ایران آدرس مسجد سجاد مشهد بنایی که به طور کامل منسوب به اشکانیان باشد مو جود وجود ندارد صرفا یکی از دو جا را مشکوک از اواخر اشکانی و اوایل ساسانی می‌دانند. البته در بیرون جمهوری اسلامی ایران در آشور در سده اولیه میلادی کاخی به مدل معماری پارتی داریم و نیز در الحضرا بخش اعظمی از ساختانهای قول پارت و از آن پاراگراف کاخ پارتی ها به همین اسم محفوظ باقی‌مانده میباشد، کاخ آشور یک بنای چهار ایوانی میباشد. اما چهار تراس آن در یک فرصت ساخته شماره تلفن مسجد سجاد مشهد نشده میباشد.

معماری این بنای تاریخی مشهد مسجد سجاد مشهد مانند سایر بناهای معماری ایرانی یک معماری درونگراست.

یک حیاط والا در بخش بیرونی کاروانسرا طراحی شده است که پیرامون آن حجره ها و غرفه های تجاری مکان شغل کسبه بازار هست.

تراس کوچکتر در ضلع شرقی سرای تاریخی عزیزالله اف تاسیس شده است که در حقیقت بخش سری کاروانسرا را تعریف و تمجید کرده است یا به نوعی اندرونی بنا را شکل می دهد و با در کوچکی به گذرگاه هم محلی نحوه پیدا می کند.

در معماری کاروانسرای رزرو مسجد سجاد مشهد عزیزالله اف در گذر فرصت تغییرات چندانی شکل نداده می باشد به جز تعدادی الحاق اضافی در بخش داخلی بنا که این الحاقات تغییرات کلی در معماری اصلی کاروانسرا ساخت و ساز نکرده هست.

ظاهرا کاروانسرای عزیزالله اف به‌ مرور فرصت به‌ شدت تخریب گردیده و هیچ گاه نوسازی‌های اصولی بر روی ان اجرا نشده میباشد.
به کارگیری از بام تحت عنوان انبار و اجبار اضافه توشه بر روی ان ، تکرار ایزوگام های گوناگون سبب تخریب بیشتر این نصیب از سازه شد‌ه‌است.
سبک بنا ای سقف در طبقات آدرس مسجد سجاد مشهد دوم و سوم که به طور تخت میباشد ولی سقف ها در طبقات نخستین و همکف به صورت طاقی تاسیس شد‌ه‌است طاق‌های ضربی، دهانه‌های بلندمرتبه دارا هستند و هرمورد از این بنا‌ها که زخم ببینند به‌طور حتم روی بنای بنا اثر منفی خواهد گذاشت.
از ان جایی که‌این سرای دیرین هنوز جز بازارها و جای های پررونق دادوستد در مشهد به‌حساب می‌آید و با دقت به وجود قابل مراعات اجناس در‌این بازار جمعیت متعددی در آنجا رفت و آمد می نمایند به جا مانده فرهنگی بر آن شد تا مرمت و اما مقاوم سازی کاروانسرای عزیزالله اف شماره تلفن مسجد سجاد مشهد تحت عنوان یک بنای تاریخی و به یاد ماندنی هرچه زودتر شروع گردد.

عصر حکومت سلطان عباس مسجد سجاد مشهد صفوی زمان طلایی مدل اصفهانی تحت عنوان “لبریز تزئین ترین” مدل معماری اهل ایران محسوب می‌شود. به حکومت وصال سلسله صفوی در کشور ایران موجب به وجود داخل شدن حکومتی شد که کشور ایران بعداز سلسله ساسانیان به خویش ندیده بود ، مذهب (شیعه) و تشکیلات ناشی از آن سبب ساز شوید که‌این دولت بر کل شئون معاش عموم مسلط شود.

نقطع ی عطف دریافت کردن حیات عقلی شیعه در‌این عصر که همراه با تجمع متفکران و اندیشمندان شیعه در مرکزها عمده آن زمانه به ویژه اصفهان رزرو مسجد سجاد مشهد و تبادل آراء و ذهن ها آن‌ها میباشد ، عصر جدیدی را در مورد حکمت و فلسفه شیعه به هم پا داشت و جلوه ای از فرهنگ وتمدن را و در‌این مملکت اساس گذاری کرد.

درباره مدل معماری اصفهانی آن را به چهار عصر تقسیم کرده اند که زمان اولیه در طی حکومت صفوی یا این که معماری صفویه را عصر آدرس مسجد سجاد مشهد شکوفایی آن می‌دانند. طرحهای هنری اسلامی سیرتکامل ای از طراحیهای سنتی اهل ایران می‌باشند که در زمان زیبایی و ملاحتی که در کاربردهای شماره تلفن مسجد سجاد مشهد متنوع و بر سطح اثرها و ابنیه متفاوت دارند.

مدرسه ها کهن بعد از مسجد دو‌مین مسجد سجاد مشهد بناهای اساسی کشور‌ایران میباشند. سوابق مکتب تحت عنوان محلی برای فراگیری به هنگامی پیش از اسلام بر می‌شود. و شاید بتوان اعلام کرد با پیدایش خط و به وجود وارد شدن دیوانخانه های دولتی و تجاری، لزوم وجود محلی جهت درس دادن آکادمیک علم ها پیدا شد. علامت های نخستین فرهنگی ـ تاریخی محلی تحت عنوان مکتب در شهر شوش در زمان ایلامی کشف شد‌ه‌است.

دیرین ترین بنای فرهنگی/ تاریخی مکتب، بقاع جمهوری اسلامی ایران، مرتبط با اواخر هزاره دوم قبل از به دنیاآمدن میباشد، که در شهر شوش کشف شد‌ه‌است. از عصر رزرو مسجد سجاد مشهد مادها با دقت به خلا خط، تاثیر مکتوبی در اختیار وجود ندارد. در زمان هخامنشیان، دبیرخانه هایی وجود داشت که به تصویب کارها مملکتی می پرداختند. در‌این زمان دو دیوان وجود داشت که آن را به خط میخی و آرامی مکتوب کرده اند. شواهد تاریخی آرم می‌دهد مکتب بهتر طب در مصر با حفاظت و کمکهای مالی داریوش تأسیس شد.

از مدرسه های تاریخی اساسی قبل از اسلام می اقتدار از مکتب جندی شاپور در خوزستان اسم پیروزی که در فلسفه و پزشکی آوازه آدرس مسجد سجاد مشهد داشت. با اعتنا به عظمت حکومت های گوناگون کشور‌ایران در آن روزگار و پیوندها تجاری و سیاسی در سرتاسر امپراتوری بزرگ و حتی فارغ آن، تربیت دبیران کارآزموده ما یحتاج بود. به علاوه وجود مذهب ها متعدد احتیاج به راهبان، مغان و همینطور شاگردان جهت تداوم و تسهیل شماره تلفن مسجد سجاد مشهد کارها مذهبی، سیاسی و تجاری داشت.

نمای بیرونی صحن داخلی مسجد سجاد مشهد مکتب غیائیه خرگرد و حجره های مکتب با کاشی معرق لاجوردی و گونه های هندسی مزین گردیده‌است.
واژه و کلمه مبارکه «الله» ، بارزترین آرم اسلامی، در نمای بیرونی با خط کوفی بنایی به طور دور از هم، در لابه لای تزیینات هندسی، به عمل رفته میباشد..
سراسر نمای مکتب غیاثیه خرگرد با تزیینات کاشی های معرق به رنگ لاجوردی پوشانده گردیده است.
نمای فرنگی مکتب، به طوری پیاده سازی گردیده رزرو مسجد سجاد مشهد که زیرا نگینی از فواصل بدور خیس قابل مشاهده میباشد.
همینطور نمای بیرونی طرفین ورودی مکتب غیائیه خرگرد را، طاق نماهایی مستطیل صورت در بر گرفته میباشد که در قضیه لاجوردی ، کتیبه ای با مضمون تکریم از گوهر بشاش، بانی مکتب، به اکران می‌گذارد. دورتا به دور کتیبه ، با نقوش اسلیمی گیاهی ، در رنگ هایی متنوع تزیین شد‌ه‌است .
در فضای فراتر کتیبه اساسی، با خط کوفی بنایی، کلمه و واژه مبارکباد نگاشته گردیده‌است.
در چهار کناره سازه ، چهار ساختمان بلند تزئینی جای دارد که از درون کناره های ایوان مرکزی یا این که میانسرا، به داخل آن می اقتدار رویه آدرس مسجد سجاد مشهد یافت.
در سه قوس میانی، با خط کوفی به طرز ی تزیین هندسی، کتیبه هایی با معنی ها قرآنی و اسماء الله نگاشته گردیده‌است.
در نصیب داخلی نمای بیرونی سردر ورودی، به طرز تزیین هندسی لوزی صورت، یار و همدم با کلمه و واژه مبارکه ی« الله»با کاشی معرق مزین گردیده‌است
فضای بیرونی سازه تماما کاشی کاری گردیده شماره تلفن مسجد سجاد مشهد است که در قسمت اعظم آن، خط بنایی و درنمای ورودی آن کاشی معرق به نحوه تزیین هندسی کاربرد داشته میباشد.
این ساختمان دارنده ایوانی مرکزی، دو ساختمان بلند کنجی و سه قوس میانی میباشد.

کاروانسرای ینگی امام از اثرها میراث مسجد سجاد مشهد از زمان صفویه میباشد که به امر پادشاه عباس صفوی ایجاد شده است.

ورقه ها مو جود در سازمان سندها و کتابخانه ملی کشور‌ایران نماد میدهد که در سال ۱۳۲۸ خورشیدی، سه دانگ کاروانسرای ینگی امام وابسته به امین‌السلطان و سه دانگ دیگر در تصرف اعتصام‌السلطنه و عیال امیرنظام بوده میباشد. در سندی دیگر روستای ینگی‌امام ملک امین‌الدوله و رزرو مسجد سجاد مشهد امین‌السلطان بوده که در زمانه هیاهو به تصاحب روس‌ها درآمده میباشد.

در زمان ناصرالدین فرمان روا، او امر تعمیر کاروانسرا را بخشید و گلشن مهمان‌منزل امین‌آباد درین فرصت به سازه افزوده گردیده‌است. در سندی دیگر که مرتبط با سال ۱۲۹۹ خورشیدی میباشد آمده که امین‌الدوله نصف ینگی‌امام را به امین‌السلطان فروخته میباشد.

به لحاظ میرسد ینگی‌امام در صدر و تا پیش از سال ۱۲۶۸ خورشیدی جزی املاک خالصه بوده میباشد و سپس در تاریخی که به صورت ظریف، معلوم وجود ندارد، به میرزا آدرس مسجد سجاد مشهد علی خان امین‌الملک واگذار گردیده و وی ابعاد نصف آن را به امین‌السلطان فروخته میباشد.

کاروانسرای ینگی امام در قول قاجاریه در سال های ۱۲۹۶-۱۳۰۰ ه.ق ، به مهمان منزل تبدیل شد و بر فراز تراس جنوبی اش بالاخانه ای مشتمل بر بر شش اتاق ساخته شد. این بالاخانه در سال ۱۳۱۶ مبتلا حریق سوزی شد و دیگر آن رونق قدیمی را پیدا نکرد. این سازه زمان ای در دست نیروی انتظامی شماره تلفن مسجد سجاد مشهد قرار گرفت و امروزه متروک میباشد. کاروانسرای ینگی امام در تاریخ درسال 1377 با شماره ۲۱۷۵ در فهرست اثرها ملی به تصویب رسیده میباشد.

بازار اراک یک کدام از بناهای اول شهر مسجد سجاد مشهد اراک میباشد که بر طبق برنامه ای از پیش اندیشیده تاسیس گردیده‌است و برخلاف بازارهای دیگر مسیر آن به طور آزاد و منحنی وجود ندارد، بلکه مسیرها منظم و دارنده تقارن هندسی می‌باشند.

بازار اراک در طول فتحعلی فرمانروا قاجار و به وسیله یوسف خان گرجی در سال ۱۲۲۸ هجری قمری در بافت مرکزی پادشاه آباد ( اسم قدیم اراک) نهاد نهاده شد. راسته بازار با گذرهای زیادی که آن را انقطاع می نماید. این بازار مبنی بر بافت شطرنجی شهر فرمانروا آباد قدیم را ساخته بود رزرو مسجد سجاد مشهد و از بازارهای زیبای کشور ایران به حساب می آید.

طرح و نقشه بازار که عنصر مهم و ردیف فقرات کالبدی اقتصادی شهر بوده به طور دو راسته سرپوشیده یکدیگر را انقطاع می نموده است.
بازار اراک به مرکزیت چهارسوق، دارنده دو مسیر شمالی جنوبی به ارتفاع ۷۲۰ متر و شرقی غربی به ارتفاع ۲۰۰ متر میباشد.
این بازار دارنده یک شالوده شمالی جنوبی به ارتفاع ۸۵۰ مترو یک پایه شرقی غربی به ارتفاع ۶۰۰ متر و پهنا ۵ متر بوده میباشد که از چهار جهت به دروازه های قدیم شهر متصل می گردیده‌است و فعلا قسمتی از بازارهای شرقی و غربی تخریب گردیده اند.
بر ارتفاع قامت کشیده و بلند بازار، ۲ بازوی آدرس مسجد سجاد مشهد عمودی از شرق به غرب در محل تلاقی چهارسوق، با سقف و گنبد مرتفع، بنای چهارراهی بازار را بدون نقص می نماید.
بازار اراک دارنده هشت گذر فرعی میباشد که عمود بر دو گذر مهم تشکیل شده اند و به نوعی استراتژیک ترین نقطه شهر در زمانهای پیشین بوده میباشد.
این راءس تبادل اقتصادی به گونه ای در شهر استقرار یافته که تحت عنوان محدود مهم کالبد شهر بر کل شهر احاطه داشته میباشد.
تیم تاریخی بازار اراک کلیه نیازهای شهرنشینی مثلا خزینه، مسجد، مکتب، آب انبارها، گذرها و کاروانسراها را در خویش مکان داده و در کنار تجارت و راسته های پررونق شماره تلفن مسجد سجاد مشهد شغلی با بقیه تاسیسات کاربریهای زیادی داشته میباشد.