مجله خبری مساجد

آرامگاه بایزید بسطامی در مرکز شهر بسطام مسجد سجاد مشهد شش کیلومتری شاهرود و در مجاورت مسجد جامع و مدرسه شاهرخیه قرار دارد و اینک نیز مهم ترین اثر تاریخی این شهر به حساب می‌آید.

گروه بناهای بسطام یکی بناهای آرامگاهی تاریخی کشور ایران در حین ی اسلامی محسوب می شود.

تاریخچه آرامگاه بایزید بسطامی

آرامگاه بایزید بسطامی واقع در شهر بسطام، استان سمنان، یکی از نمونه های شاخص معماری مذهبی جمهوری اسلامی ایران در عصر ایلخانان به شمار می رود.

این مجموعه به دلیل رزرو مسجد سجاد مشهد وجود حرم ی عارف نامی، بایزید بسطامی ( ۱۶۱- ۲۳۴ ه.ق ) ، از همان ادوار نخستین اسلامی آیتم توجه حکومتها و سلاطین مختلف بوده و ساخت و سازهای متعددی در دوران مختلف از بعدازظهر دیلمیان تا فرصت قاجار در آن انجام شده می باشد بیشترین مرمتهای انجام یافته مربوط به عصر ایلخانی می‌باشد.

در عصر ایلخانی ، معمار و هنرمند بلندمرتبه ، محمدبن حسین ابیطالب دامغانی، فعالیت نوسازی و ساخت وساز در تیم بایزید را، با امداد برادر و پدرش، سرپرستی کرد

ساخت آرامگاه بایزید بسطامی از قرن سوم هجری آغاز شده و بناهای نزدیک به آن در طی سلجوقی، ایلخانی، تیموری، صفوی و قاجـار سـاخت و مرمت گردیده‌است.

معماری آرامگاه بایزید آدرس مسجد سجاد مشهد بسطامی

برخلاف انتظار، آرامگاه بایزید بسطامی سوا فضاهای معماری و در گوشه ای از صحن تیم بایزید قراردارد.

اتاقک کوچک فلزی که روی سنگ مرمرین مزار او نصب شده ، مربوط به سال های اخیر است.

خانقاه بایزید در سمت غربی مرقد واقع است و مشتمل بر سه اتاق کوچک متصل به هم با سقف های کوتاه می‌گردد، در بخشی از ایـن بنا محراب گچبری زیبایی وجود شماره تلفن مسجد سجاد مشهد داراست.

مساجد نهادهاى اساسى یادگرفتن در قضیه‏هاى مسجد سجاد مشهد قرآن، احکام، کردار و علومى مانند صحبت و فقه بوده‏اند. در لینک با همین نقش آموزشى، به تدریج، مساجد ذمه ‏دار کتابخانه‏هاى کلان و پر رونقى شدند که در برخى از شهرهاى ایران امروز نیز وجود دارد. (47)

مساجد محل رویش استادان بزرگى بودند که بعدها خود از علما و مدرسان بنام اسلام گردیدند. طى قرن‏ها، که فرهنگ وتمدن اسلامى سیر نزولى خود را طى مى‏کرد، مساجد دیگر به عنوان یک نهاد اسلامى، نقش‏ها و کارکردهاى مذکور را اعمال نمى‏کرد. با تمرکز به تحولاتى که در اروپا فیس داده بود و در آن کلیسا صرفا نقش عبادى داشت، در بازتاب این تحول فکرى بر جوامع اسلامى، در کشورهاى اسلامى نیز مساجد از نقش اصلى خود تهى گردید و تنها به یک آنگاه آن، که عبادت بود، اعتنا مى‏شد.

8. مسجد و کالج

مبالغه نیست در‌صورتی‌ رزرو مسجد سجاد مشهد که گفته شود که مسجد در گذشته، همان نقشى را داشت که دانشکده‏ها و مؤسسات یادگرفتن عالى کنونى دارا هستند. اساطین علما، که مسلمان‌ها به آن‏ها مباهات مى‏کنند، حیات علمى خود را در رواق‏هاى مساجد سپرى مى‏کردند و آن‏گاه که فایده کافى کسب مى‏نمودند، حلقات درس تشکیل مى‏دادند و به یاددادن مى‏پرداختند. از این‏رو مى‏اقتدار اذعان کرد که مساجد مسلمانها در هیچ روزى از حلقه درس علما و طلاب خالى نبوده، حتى امروزه نیز در این باره، مساجد همچون ستارگان فروزانى مى‏درخشند و کلیه ساله هزاران استاد از این مساجد و مؤسسات وابسته به آن‏ها خارج مى‏شوند و به انتشار اسلام و علوم اسلامى مى‏پردازند. برای مثال این مساجد، مسجد جامع القرویین، جامع الازهر و جامع عتیق مى‏باشد. به طور کلى، نقش نیرومند مسجد در فرهنگ و تمدن، اقتصاد، سیاست و وحدت مسلمان‌ها برکسى پوشیده نیست.

مارسل بوازار در کتاب L, Humanisme de L, Islam در بخش «اسلام در جهان امروز»، دراین مورد مى‏نویسد: مسجد برهان نیرومندى در همبستگى و اتحاد مسلمان ها دانا هست و التفات اجتماعى و فرهنگى آن را از این بابت، نمى‏توان نادیده گرفت، به خصوص در روزگار معاصر، که مسلمانها شور و حرارت صدر اسلام را دوباره از خود نشان مى‏دهند، مساجد به صورت مرکزها تربیت روحانى و پایگاه حرکت امت مسلمان نسبت‏به ستمگران و سلطه‏جویان در آمده است. اندک اندک مساجد موقعیت‏سال‏هاى اول ظهور اسلام را به دست آورده‏اند. تاسیس کتابخانه‏ها و تالار اجتماعات در درون مساجد این حقیقت را آشکار مى‏سازد که مساجد در اسلام بدان گونه که بعضى پنداشته‏اند، منحصرا براى اداى فریضه نماز نیست و یقینا یکى از مرکز ها سیاسى و فرهنگى مهم اسلام است. اقامه نماز جمعه وسیله‏اى ست‏براى گردهمایى مسلمانها آدرس مسجد سجاد مشهد در روز تعطیل و طرح مسائل اصلی اجتماعى و دعوا و اظهار کرد‏وگو در ارتباط کمبودهاى رفاهى; نظیر بهداشت، مسکن، تصمیم‏گیرى‏هاى سیاسى، مسائل رشته‏اى و غیر آن. در حقیقت، برپایى نماز جمعه به عمل خریداری کردن عبادت معبود است در منش خدمت‏به امت. گردهمایى جمعه، به ویژه در سال‏هاى اخیر، در ممالک آزاد شده توسط اسلام، تاثیر و کارایى بسیارى داشته می‌باشد. در سال جاری‏ها، على‏رغم تفرقه و پراکندگى سیاسى مردم، گردهمایى مسلمانان ناخشنود از حکومت‏هاى ستمگر فاسد، در داخل همین مساجد طرح قیام عمومى و جنگ علیه ستمگران را ریخته و تزلزلى در ارکان فرمان‏روایى دست نشاندگان استعمار غرب پدید آورده می باشد; کارى که احزاب و مجموعه‏هاى سیاسى مخالف در ممالک غرب از ایفا آن هنوز ناتوانند. (48)

امام خمینى(ره)، بنیان‏گذار جمهورى اسلامى کشور‌ایران، در این باره نقش مسجد در صدر اسلامى بیاناتى دارند:

- «در صدر اسلام، همان شماره تلفن مسجد سجاد مشهد مسجدى که دانا در آن بود، همان مسجد هم، ارتشى بود و سردارهاى سپاه هم همان‏جا بودند و با هم نماز مى‏خواندند و با هم عبادت مى‏کردند و با هم جنگ هم مى‏کردند.»

تحقیق سیر تحولات و تاریخچه جنبشهای مسجد سجاد مشهد سیاسی،اجتماعی و جنبش های مردمی و انقلابی در زمانه های قبلی، به ویژه تاریخ معاصر عالم که با غرض ساخت اصلاحات و یا این که تحول در ساختار نظام های حکم کننده بر دولت ها بشری انجام شده، نشانگر آن میباشد که‌این حرکت ها همواره از خاستگاه و مقر ویژه ای بهره مند بوده میباشد. تحت عنوان مثال از انقلاب بزرگ فرانسه که درسال 1789 میلادی به وقوع پیوست اسم میبریم که خاستگاه و خیزشگاه آن، «زندان باستیل» در شهر پاریس بوده میباشد. در انقلاب اکتبر 1917 میلادی روسیه نیز دور و اطراف های کارگری، کارخانجات و دولت ها دهقانی، نقش مورد سازی رزرو مسجد سجاد مشهد و پیشرفت تکان مارکسیستی را برعهده داشتند.

حرم شمس تبریزی آرامگاه صوفی و فیلسوف مسجد سجاد مشهد اهل ایران، از اماکن توریسم و سیاحتی بنا شده در آذربایجان جمهوری اسلامی ایران و در شهر اخلاق و رفتار میباشد. خیلی ها نمی دانند حرم شمس تبریزی در کدام شهر میباشد، با دقت به جستجو های باستان شناسی بزرگ انجام شده درین حوزه‌، این جای را به جایی که پیکر شمس تبریزی درآن آرمیده میباشد اسم گذاری کرده اند.

اینجا به عبارتی خاکی میباشد که شمس الدین محمد بن ملک بخشید تبریزی عارف تبارک و شهره ای که دانش و متانت و عرفانش، شعر سرا و فاضل ادیبی زیرا مولوی را شیدا رزرو مسجد سجاد مشهد و روانی ی خویش ساخته بود، در آغوش کشیده میباشد.

آرامگاه شمس تبریزی پیش از کشف پیکر شمس نیز یک کدام از اثر ها و جاذبه های تاریخی و توریسم شهر خلق و خوی بوده میباشد. مناره ای بسیار قشنگ که در کنار بقاع شمس تبریزی جای‌دارد، به جرئت یک کدام از تعجب آور ترین، دیدنی ترین و زیباترین بناها و مناره های مو جود در مرزوبوم میباشد. این سازه یکی بناهای آرامگاهی کشور‌ایران میباشد در کنار شمس عزیز و بزرگوار، هر ساله اکثری از جهانگردان و گردشگران را از سرتاسر عالم به خویش جلب می نماید.

تاریخچه آدرس مسجد سجاد مشهد بقاع شمس تبریزی
آرامگاه و مناره آن بی شک وتردید وابسته به شمس تبریزی میباشد و بقاع شمس تبریزی دستکم از اوایل قرن نهم هجری قمری به اسم شمس شناخته میشد. همینطور اسنادی مو جود میباشد که سازه به عهدوپیمان آن ها فرمانروا سلیمان رسمی و خواسته سوم طی حمله ها خویش به آذربایجان برای زیارت تربت شمس به خلق شماره تلفن مسجد سجاد مشهد رفته اند.

مقبره امامزاده سید محمود خوانسار دارای مسجد سجاد مشهد شهرت به پدر رخنه‌ در شهرستان خوانسار قرار گرفته که نسب این امامزاده با چهار واسطه به امام علی النقی علیه السلام میرسد. این جای دارنده آب انبار و سردابه ای کهن نیز میباشد که به عمر جای و مداقه آن می‌افزاید.آستان امامزاده سيد محمود (علیه السلام) در شهرستان خوانسار از مکانهای زیارتی استان اصفهان میباشد. عمر این سازه به گزارش معتمدین محل به روزگار صفویه رسیده و دارنده گنبدی دوازده ضلعی و مخروطی صورت میباشد. همینطور گفته می گردد باباترک و یا این که سرکشی سوراخ از طرف امراء وقت خویش مأمور آوردن طلای بالای گنبد این امامزاده می‌گردد و زمانی به عفو وبخشش ایزدی می پیوندد در این جا دفن میشود که به همین منجر این جای را به باباترک نیز می‌شناسند. این جای دارنده آب انبار و سردابه ای سابق میباشد که به عمر جای و عنایت آن میافزاید و عموم و همسایه شهر خوانسار نسبت بدین جای و امامزاده اطمینان و احترام ویژه رزرو مسجد سجاد مشهد قائل می‌باشند.

معماری سازه
این حرم دیرین در قول صفویه تشکیل‌شده و با گنبد دوازده ترکه بهسازی و پیشرفته میباشد. گنبد آن نیز دوپوش و نمای فرنگی سازه هم منشوری میباشد که قاعده آن دوازده آدرس مسجد سجاد مشهد ضلع دارااست.

سرداب
در سال های اخیر یک آب انبار یا این که سرداب کهن نیز درین محل کشف و تجدید بنا گردیده است. این سرداب در جانب شرقی و جنوب شرقی حرم به طور همزمان با ایجاد کرد بنای امامزاده ایجاد شده است، سرداب امامزاده سید محمود خوانسار یکی‌از سرداب های شناخته گردیده کشور‌ایران به ساختار جنازه سنگ و سقف گنبدی شماره تلفن مسجد سجاد مشهد میباشد.

سزاوار می باشد مؤمنان به خواسته مراعات مسجد سجاد مشهد هر چه بیشتر حرمت و عظمت مسجد سجاد مشهد خانه پروردگار، در هنگام ورود به مسجد، تا آن­جا که ممکن می باشد رعایت شأن این مکان مقدس را بنمایند؛ برای مثال از آمدن با کفش و … غربت کنند. همچنین داشتن آرامش و وقار، دقت قلبی به عظمت و بزرگی مالک­خانه و این­که مسجد، محضر خاص حق تعالی می باشد، به عنوان مثال آداب ورود به مسجد می‌باشد که موجب می‌گردد انسان مؤمن در مسجد دارای متانت و سکون باشد. در این باره ابو بصیر می گوید: «از امام صادق (ع) سؤال کردم چرا در اسلام مساجد این­گونه تعالی داشته شده­اند؟ امام (ع) فرمودند: چون مساجد خانه های خداوند در زمین هست».[19]

در حدیث دیگری رزرو مسجد سجاد مشهد آمده است که «امام صادق (ع) فرمودند: هنگامی نشانی مسجد سجاد مشهد که به سوی نماز جنبش می‌کنی باید حرکت تو همدم با سکینه و آرامش باشد. پس هر مقدار از نماز (جماعت) را شعور کردی، برگزار کن و آنچه را که از تو فوت شد، (فُرادا) بجا آور …».[20]

کیفیت ورود به مسجد
از آداب مسجد، این است که آدم در هنگام ورود به مسجد، پای راست و در وقت خروج، پای چپ را مقدم بدارد. از معصومین علیهم السلام نقل گردیده است که می فرمایند: «فضیلت در هنگام ورود به مسجد آن می باشد که، پای راست و در وقت خروج، پای چپ مقدم خواهد شد».[21] در حدیثی رزرو مسجد سجاد مشهد از پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله امده می باشد که: «هنگامی که فرستاده (ص) داخل مسجد می شدند، پاى راست خود را مقدم می داشتند و می فرمودند: (بسم اللَّه و على اللَّه توكّلت و لا حول و لا قوّة الّا باللَّه العلىّ العظیم) و چون بیرون مى‏آمدند پاى چپ خود را مقدم می داشتند و می فرمودند: (بسم اللَّه اعوذ باللَّه من الشیطان الرّجیم)، بعد از آن فرمودند: یا على هر كه درون مسجد شود و همان گونه که من گفتم، بگوید، آفریدگار نماز اورا قبول كند و براى او برای هر ركعتى از نماز که بجا آورده است، فضل صد ركعت بنویسد. پس آن‌گاه که از مسجد خارج خواهد شد و بگوید مثل آنچه من گفتم، خدا گناهان او را بیامرزد و براى هر قدمى یک مرتبه و صد حسنه بنویسد …».[22]

دعا در هنگام ورود به مسجد و آدرس مسجد سجاد مشهد خروج از آن
از جمله آداب مسجد این­که مستحب می‌باشد مؤمن در هنگام ورود به مسجد، رو به قبله نموده و در آن در حال حاضر خدای را ثنا و حمد کند و بر نبی (صلی الله علیه و آله) درود فرستد. امام باقر (علیه السلام) درضمن حدیثی می فرمایند: «زمانی که قصد ورود به مسجد را داری، صرفا با حال عصمت و طهارت و شماره تلفن مسجد سجاد مشهد پاکی باطن شو! و وقتی به مسجد رسیدی رو به قبله کن، آن­گاه خدا را بخوان و حاجتت را از او درخواست کن، در لحظه ورود به مسجد نیز، نام خدا را بر زبان جاری نما (بسم الله الرحمن الرحیم بگو) و پروردگار را ثنا کن و بر پیامبر اکرم درود فرست».[23]

از این حدیث و نظایر آن استفاده می‌گردد مثلا مواردی که دعا مورد دقت خاص حق بلندمرتبه هست، دعا کردن به هنگام ورود به مسجد است.

یک کدام از دعاهایی که هنگام ورود به مسجد وارد شده، روایتی از امام عسکری (علیه السلام) است که مرحوم سید بن طاووس از قسم آن حضرت نقل کرده که می‌فرمایند: «به نام معبود و به وسيله پروردگار و از پروردگار و به سوى خدا و بهترين نام­ها و كمالات براى آفریدگار است، بر خداوند توكّل مى‏نمايم و هيچ دگرگونى و نيرويى به غير معبود وجود ندارد، خداوندا، در رحمت و توبه‏ات را بر من بگشاى و درهاى معصيت و نافرمانى‏ات را به روى من ببند و من را از زيارت‏كنندگان خود و آبادكنندگان مساجدت و از كسانى كه شبانه روز با تو مناجات مى‏نمايند و از آن ها كه بر نمازهايشان مراقبت دارند، قرار ده، و شيطان (رانده شده) و کلیه لشكرهاى ابليس شماره تلفن مسجد سجاد مشهد را از من به دور فرما».[24]

رنگ از نشر فروغ نتایج میگردد و نمایانگر مسجد سجاد مشهد کثرتی میباشد که ارتباطی ذاتی با وحدت داراست . از طریقه اندیشمندان هنر اسلامی ، رنگ سپید آرم وجود مطلق میباشد که خویش، سرمنشأ هستی به حساب می آید و رنگ سیاه که پوشش منزل کعبه میباشد نشان مهم والا و فراوجودی میباشد که منزل کعبه با آن رابطه دارااست. رنگ های آبی‌رنگ، فیروزه ای و طلایی در نقاشی اسلامی و اهل ایران، جلوه هایی از معانی باطنی روان در بطن رنگ هایند.

عنایت و منزلت رنگ در معماری اسلامی گزینه اعتنا بدون نقص قرار گرفته میباشد مانند:

سبز رنگی میباشد رزرو مسجد سجاد مشهد اواسط و معتدل. سبز ، رنگ تاخیر ، فکر ، وقار و متانت خردمندانه میباشد. یک کدام از اصیل ترین رنگ های مطرح درهنر اسلامی رنگ فیروزه ای میباشد ، همینطور آبی‌رنگ لاجوردی هسته تمثیل مراقبه و مشاهده میباشد. آبی رنگ تکان دورانی دورنگرا داراست و به همین استدلال میان صورت های هندسی با دایره موافق و هماهنگ میباشد. به همین ادله آبی‌رنگ و سبز بیش تر از رنگهای دیگر در گنبد مسجد مصرف شده میباشد.

مواد خالق گنبد چیست
او‌لین گنبد های خاورمیانه با خشت گلی و آخر و عاقبت با خشت و سنگ پخته تشکیل شده اند. اشکال چوبی آن به جهت ماهیت نسبتاً مدل و انعطاف پذیر مواد قابلیت دهانه کبیر را داشتند و طرز معمولی کلیساهای گنبدی تا قرن 7 بود، اگرچه بیشتر گنبدها با مواد معدود انعطاف دیگر تشکیل شده اند.

گنبدهای چوبی با به کارگیری از سقف از قبیل مس یا این که ورق سرب در قبال هوا حفظ می شدند.گونه های سنگ تراش خورده گران خیس و هیچ گاه به اندازه بلندمرتبه نبودند و از چوب برای دهانه های والا که در آن خشت وجود نداشت به کار گیری میشد.

مصالح ساختمانی تازه قرن نوزدهم و ادراک خوب آدرس مسجد سجاد مشهد نیروهای باطن بنا ها از قرن 20 مجال های جدیدی را پیش روی شما قرار اعطا کرد. تیرهای آهن و فولاد ، کابل های فولادی و بتن پیش تنیده ، نیاز به توکل گاه فرنگی را از فی مابین می‌برد و گنبدهای بسیار نازک تری را قوی می سازد.

در حالی که گنبدهای سنگ تراشی پیشین نسبت شعاع به ضخامت 50 داشتند، این نسبت برای نوع امروزی میتواند بیشتراز 800 باشد. وزن نادر آن‌ها خیر فقط دهانه های بسیار بیشتری را مجاز می‌کرد، بلکه قابلیت ساخت و ساز اشکال متحرک والا را نیز آماده میکرد.

پوشش آخری گنبد مسجد
گنبد مسجد از آنجایی که دائما در معرض عامل ها جوی بار قراردارد نیاز میباشد که پوشش قابل قبولی داشته باشد. خرید کاشی گنبد یا این که به عبارتی به اصطلاح نره گنبد مسجد شایسته شماره تلفن مسجد سجاد مشهد ترین مورد میباشد.

یکی جاهای جالب و مذهبی ساری مسجد سجاد مشهد امامزاده ای به اسم امام زاده پارسا میباشد.درصورتی که بدین استان و به شهر ساری، راس استان مازندران مسافرت کردید، میتوانید از این امام زاده دیدن نمائید.ضریح این امام زاده در ساری، جاده فرح آباد، جاده گوهرباران، روستای مرزرود واقع گردیده‌است .امام زاده پارسا در ۱۵ کیلومتری شمال ساری، ۱۰ کیلومتری دریای شمال و روستای مرزرود قراردارد که از شرق به روستای سوربن و بهارآباد، از غرب به روستای اکند، از شمال به روستای قادیکلا و از جنوب هم به پنبه چوله میرسد.

این سازه در رزرو مسجد سجاد مشهد اولِ ورودی روستای زردرود واقع گردیده است و سالهای خیر چندان بدور از حصار طبیعی بهره مند بوده میباشد .امامزاده عبدالصالح در یک آرامستان دیرین در روستای مرزرود ساری واقع‌گردیده که در قبل دارنده درختانی آزاد و سابق با شماره و شناسنامه بوده میباشد و ازنظر ارتفاع قدمت هم عمر با امامزاده هست، ولی امروزه صرفا تک‌درختی دیرین‌سال رو به روی امامزاده ما‌نده که مدرک عمر آن تنه قطورش میباشد.

عمر تاریخی امام زاده با تقوا:
درباره‌ی عمر این امامزاده، کارشناسان از روی معماری سازه نظریه دارا هستند که‌این ساختمان بلند حدود قرن‌های هشت و خیر هجری ساخته‌ گردیده که در آن فرصت سادات آدرس مسجد سجاد مشهد علوی بر طبرستان حکومت می‌کردند و حضرت امامزاده مرزرود یکی آن حاکمان بوده‌اند و همینطور بر اساس احادیث این امام زاده از نوادگان امام موسی کاظم میباشد.

معماری امامزاده پارسا
ازنظر معماری روزگار اسلامی طول زیاد این بناها مخلوط‌بندی قابل قبولی فی مابین زمین و عرش است که عظمت سازه نماد‌دهنده عظمت شخصیت مالک آرامگاه بوده میباشد.طاق‌نماهای چهارسوی سازه در نمای فرنگی آن‌که در نصیب شرقی اتاق مسجد به آن چسبیده و اینک صرفا در سه سمت دیگر طاق‌نما مو جود میباشد هم نماد عظمت و بزرگی‌اند.

درجایی که گنبد به بدنه چهارگوش می‌چسبد از روشی به اسم قانونی بندی به کار گیری می‌کردند که در حکم مفصلی اتصال‌دهنده بود و وقتی که می‌خواستند از گنبد هرمی به یک بدنه مستطیل صورت برسند برای زیباسازی نما و آزار ندیدن دیده از قانونی بندی به کارگیری می‌کردند. دکتر معالج منوچهر ستوده در “از آستارا تا استرآباد” از کاشی‎هایی اسم‌برده که بالای راز طاق‌نماها در دو ستون‌شغل گردیده‌اند. یکی خصوصیت‌های نام‌و‌نشان معماری اهل ایران به کارگیری از مصالح ساکن بوده و از آنجا شماره تلفن مسجد سجاد مشهد که چوب در طبرستان از مصالح ساکن بوده، پنجره سقف داخلی اتاق مسجد را از چوب ساخته‌اند. از خشت هم برای دیوارهای فرنگی و از سفال برای سقف به کارگیری‌شد‌ه‌است.

مسجد روحانی لطف الله از نگاه هندسی مسجد سجاد مشهد دارنده هندسه قدرتمند و ادغام بندی احجام، باخت، تقارن، ابهام و نوآوری در نقشه و پلان میباشد.
معمار مسجد روحانی لطف الله، با تسلط بی نقص خویش بر دانش هندسه و نحوه های عملی کاربردی آن، به نحوه ای ماهرانه پلان و موقیعـت اجـزای ساختمان را نسبت بـه یکدیگر تهیه کرده و با به کارگیری از نسبت طلایی، هارمونی دیده نوازی را میـان اجـزا بـرقـرار کـرده میباشد.
معمار مسجد روحانی لطف الله، گنبدی تک پوش ساخته که قطر بیرونی آن ۲۲ متر و بلندی آن ۳۲ متر میباشد و در تحت گنبدخانه، با منفعت گیری از فیل پوش هایی، کناره های فضای مربعی کم کم هشت پهلو و آنگاه به دایره تبدیل می گردد و در فراز گنبد قرار می‌گیرد.
یکی ویژگیهای مسجد روضه خوان لطف الله چرخش ۴۵ سکو ای نمازخانه مربع صورت آن نسبت به پایه تقارن ورودی بناست، که مقصود از آن تهیه و تنظیم جهت ورود به فضای رزرو مسجد سجاد مشهد نمازخانه، رو به قبله میباشد.
به‌این مراد، در اولِ ورود به ساختمان از روش یک راهروی نادر پهنا، گردشی ۴۵ مرتبه به سمت چپ و بعداز طی مسافتی گردش ۹۰ جايگاه ای دیگری به سمت راست پیاده سازی گردیده است که سبب ساز می‌گردد ورود به فضای نمازخانه، رو به محراب و در جهت قبله شکل گیرد.
این خصوصیت، که به حیث می‌رسد ایده اساسی در پیاده سازی این سازه بوده، موجب انحراف فضای نمازخانه مربع صورت از شالوده تقارن ورودی ساختمان و به سمت جنوب شد‌ه‌است.
انتقال فضای گنبدخانه و عدم تقارن در نمای ورودی ساختمان مسجد روحانی لطف الله به وضوح به چشم می خورد. که، خیر فقط موجب داد و فریاد نشده، بلکه بر زیبایی سازه افزوده و آن را به یک ساختمان اختصاصی تبدیل نموده است.
جلوخان ورودی مسجد روضه خوان لطف الله در ضلع شرقی میدان براساس یک هندسه معین جای یابی گردیده است، طوری که محل قرارگیری ورودی سازه، ضلع میدان را به دو قسمت با تناسب طلایی نسبت به یکدیگر تقسیم نموده است.
معمار مسجد روضه خوان آدرس مسجد سجاد مشهد لطف الله از عنصرها به شکلی فایده گرفته که، با وحدت راه و روش در بازی فروغ، رفلکس و ناکامی فروغ، فضای داخلی مربوط به خارج مسجد نقش دارااست.
نوروروشنایی باطن مسجد روحانی لطف الله از پنجره های مشبکی که در جوانب متفاوت ساقه گنبد تشکیل‌شده اند تأمین میگردد و پرتوی که از این پنجره ها به داخل مسجد میتابد خلال ساخت نور و روشنایی کافی، خویش بـه خـود نمایشگر فضـای روضه خوان در باطن مسجد میباشد.
بازی نوروروشنایی با گنبد مسجد به طوری میباشد که گویی گنبد در ساعتها روز دور خویش چرخ می‌زند و به دور و بر خلوتی عمیق و آرامشی دلنشین میبخشد.
آنچه که در نگاه نخستین به‌این مسجد ذهن را به خویش سرگرم می نماید خلا مناره در کنار گنبد میباشد در حالی که در کلیه مساجد، مناره تحت عنوان جزئی جدانشدنی از معماری است. قبل از اسلام، مناره تحت عنوان جهت یاب و مسیریاب بر روی ساختمان ها ساخته می‌شد و وجود مناره ها حکایت از وجود یک شهر داشت. بعد از ورود اسلام، مناره و گلدسته تبدیل به آرم ای از مسجد شد و برای قرائت اذان و دعوت عموم به نماز آیتم به کارگیری قرار گرفت. البته ازآنجاکه مسجد روحانی شماره تلفن مسجد سجاد مشهد لطف الله عبادت گاهی برای درباریان و خانواده پادشاه بوده، مناره ای بر فراز آن تاسیس نشده تا عموم مردم بدین مسجد نیایند.

بنای امامزاده محمدرضا لنگر یکی یادمان های رزرو مسجد سجاد مشهد مذهبی- تاریخی شهرستان بجنورد میباشد که احتمالاً در زمان تيموری تاسیس شده است. كتيبۀ سازه که فعلا مفقود گردیده تاريخ ایجاد کرد حرم را ۸۷۶ هـ .ذكر می­ كرده میباشد. این بقاع بارها تعمیر گردیده و نمای فرنگی آن در عصر قاجار كاملاً تجديد گردیده است. سازه از كف تا بالای گنبد دوپوش حدود ۷ متر طول داراست. پيشانی ايوان­ ها، لچكی­ ها و تک تک پوستۀ فرنگی گنبد با كاشی­ های فيروزه ­ای رنگ پوشش يافته میباشد.

آستان امامزاده پادشاه محمدرضا (علیه السلام) در یک کیلومتری شرق روستای لنگر و در ده کیلومتری شمال غربی بجنورد واقع شد‌ه‌است . از تاریخ ایجاد کرد بنای ساختمان حرم هیچ اطلاعی دردست وجود ندارد طبق شواهد مو جود دردوره تیموریان و در طی حکومت پاد شاه حسین بایقرا اواخر قرن نهم بنائی برروی این مزاربوده آدرس مسجد سجاد مشهد و ظاهراً تاسال ۱۳۷۰ هجری قمری درمحل بقاع نوشته ای وجودداشته که تاریخ تاسیس سازه را سال ۸۷۶ هجری قمری بیان نموده است، یک قرن پس ازآن در طی فرمانروا محمد خدابنده (۹۹۶ – ۹۸۵ هـ ق) بقاع مرمت شده است.
و واپسین مرمت سازه د تاریخ ۱۳۲۹ خورشیدی محرم ۱۳۷۰ قمری به دست مسجد سجاد مشهد سیدحمید حمیدی فرزندآقا سید علی اجرا پذیرفته میباشد.

همسایه معتقدند که مدفون دراین بقاع از فرزندان حضرت امام موسی کاظم (علیه السلام) است که ازدیر گشوده زیارتگاه عموم بوده و تمامی هفته روزهای پنج شنبه از بجنورد و روستاهای محیط زائران برای زیارت آمده و شبی را درجوارمرقد این امامزاده به صبح می‌رسانند.

امامزاده محمدر شماره تلفن مسجد سجاد مشهد ضا لنگر در تاریخ ۲۵ اسفند ماه ۱۳۸۰ درفهرست اثرها ملی با شماره ۵۱۵۳ به تصویب رسیده میباشد .