خاتم‌بخشی
خاتَم‌بَخشی ماجرای بخشیدن انگشتر بوسیله امام علی(ع) به بینوا در رکوع نماز میباشد. این حادثه در کتاب ها روایی شیعه و اهل‌سنت نقل گردیده است و به گفته مفسران، آیه ولایت درباره این اتفاق نازل گردیده است. از خاتم‌بخشی به‌تیتر یکی فضائل امام علی(ع) خاطر مسجد سجاد مشهد گردیده‌است.
بعضی از فقیهان شیعه، با استناد به خاتم‌بخشی امام علی(ع) گفته‌اند: حرکات جزئی تن، نماز را فسخ نمی‌نماید. توده‌ای انواع کرده‌اند که شنیدن صدای سایرافراد در نماز، با حالات عرفانی‌ای که هنگام نماز از حضرت علی(ع) نقل شد‌ه‌است، سازگار وجود ندارد. در جواب گفته‌اند که هم نماز حضرت علی(ع) و هم انفاق وی برای آفریدگار بوده میباشد؛ از این رو منافاتی در بین آن دو وجود رزرو مسجد سجاد مشهد ندارد.
داستان
مبتنی بر بعضا احادیث، روزی فقیری وارد مسجد فرستاده شد و تقاضای یاری کرد؛ البته کسی چیزی به وی نداد. وی دست خویش را به‌سوی اسمان بلند کرد و خاطرنشان کرد: خدایا! شاهد باش که اینجانب در مسجد فرستاده تو تقاضای امداد کردم؛ البته کسی به اینجانب چیزی نداد. در همین اکنون، علی(ع) که در حالا رکوع بود، به انگشت خرد دست راست خویش، اشاره نمود، بینوا مجاورت آمد و انگشتر را از دست وی خارج آورد.[۱] روحانی اثرگذار تاریخ این داستان را ۲۴ ذی‌الحجه دانسته میباشد.[۲] سازه به ماجرا دیگری فرستاده(ص)، امام علی را به یمن نبی بود هنگامی که به مکه رسید در رکوع نماز بود که انگشترش را به بینوا اعطا کرد.[۳] سود کاشانی (درگذشت ۱۰۹۱ق) احتمال داده که نزول آیه پس از بخشیدن دومی انگشتر نازل آدرس مسجد سجاد مشهد گردیده باشد.[۴]
شاعران درباره ماجرای خاتم‌بخشی شعر سروده‌اند، محمدحسین شهریار در بیتی از شعر معروفش به خاتم‌بخشی حضرت علی(ع) اشاره نموده است:
برو ای گدای مسکین در منزل علی زن
که نگین پادشاهی دهد از کرم گدا را[۵]
حسان بن اثبات شعر سرا قرن در آغاز قمری نیز در این مورد سروده شماره تلفن مسجد سجاد مشهد میباشد:
أبا حَسَنٍ تَفدیکَ نَفسی ومُهجَتی
وکُلُّ بَطیءٍ فِی الهُدی ومُسارِعِ
أیَذهَبُ سَعیٌ فی مَدیحِکَ ضائِعا ؟!
ومَا المَدحُ فی جَنبِ الإِلهِ بِضائِعٍ
فَأَنتَ الَّذی أعطَیتَ إذ کُنتَ راکِعاً
فَدَتْکَ نُفوسُ القَومِ یا این که خَیرَ راکِعٍ
فَأَنزَلَ فیکَ اللّهُ خَیرَ وِلایَة
فَثَبَّتَها فی مُحکَماتِ الشَّرائِعِ.[۶]
ترجمه: ای ابوالحسن! جانم و خاندانم فدایت باد و هر آن که در راه و روش هدایت، قابل انعطافْ‌قدم و شتابان میباشد. آیا حمد دوستدارانت در حقّ تو، نابود میگردد؟ این ثنا، در پیشگاه خدا، هیچ وقت از دربین نمی‌رود. تو همانی که در رکوع بخشیدی. علی! جانِ همگان فدایت، ای شایسته ترین رکوع‌کننده! خدا، شایسته ترین ولایت را در شأن تو فرو ارسال کرد و آن را در قانون ها پایدار آئین، تبیین کرد.
ناصر خسرو نیز در دو بیت از یکی‌از قصیده‌هایش میگوید:
آنچه علی اعطا کرد در رکوع فزون بود
زانکه به عمری بداد حاتم طائی
گر تو جز اورا به مکان وی بنشاندی
والله والله که بر نحوه خطائی[۷
خاتم‌بخشی
خاتَم‌بَخشی ماجرای بخشیدن انگشتر بوسیله امام علی(ع) به بینوا در رکوع نماز میباشد. این حادثه در کتاب ها روایی شیعه و اهل‌سنت نقل گردیده است و به گفته مفسران، آیه ولایت درباره این اتفاق نازل گردیده است. از خاتم‌بخشی به‌تیتر یکی فضائل امام علی(ع) خاطر مسجد سجاد مشهد گردیده‌است.
بعضی از فقیهان شیعه، با استناد به خاتم‌بخشی امام علی(ع) گفته‌اند: حرکات جزئی تن، نماز را فسخ نمی‌نماید. توده‌ای انواع کرده‌اند که شنیدن صدای سایرافراد در نماز، با حالات عرفانی‌ای که هنگام نماز از حضرت علی(ع) نقل شد‌ه‌است، سازگار وجود ندارد. در جواب گفته‌اند که هم نماز حضرت علی(ع) و هم انفاق وی برای آفریدگار بوده میباشد؛ از این رو منافاتی در بین آن دو وجود رزرو مسجد سجاد مشهد ندارد.
داستان
مبتنی بر بعضا احادیث، روزی فقیری وارد مسجد فرستاده شد و تقاضای یاری کرد؛ البته کسی چیزی به وی نداد. وی دست خویش را به‌سوی اسمان بلند کرد و خاطرنشان کرد: خدایا! شاهد باش که اینجانب در مسجد فرستاده تو تقاضای امداد کردم؛ البته کسی به اینجانب چیزی نداد. در همین اکنون، علی(ع) که در حالا رکوع بود، به انگشت خرد دست راست خویش، اشاره نمود، بینوا مجاورت آمد و انگشتر را از دست وی خارج آورد.[۱] روحانی اثرگذار تاریخ این داستان را ۲۴ ذی‌الحجه دانسته میباشد.[۲] سازه به ماجرا دیگری فرستاده(ص)، امام علی را به یمن نبی بود هنگامی که به مکه رسید در رکوع نماز بود که انگشترش را به بینوا اعطا کرد.[۳] سود کاشانی (درگذشت ۱۰۹۱ق) احتمال داده که نزول آیه پس از بخشیدن دومی انگشتر نازل آدرس مسجد سجاد مشهد گردیده باشد.[۴]
شاعران درباره ماجرای خاتم‌بخشی شعر سروده‌اند، محمدحسین شهریار در بیتی از شعر معروفش به خاتم‌بخشی حضرت علی(ع) اشاره نموده است:
برو ای گدای مسکین در منزل علی زن
که نگین پادشاهی دهد از کرم گدا را[۵]
حسان بن اثبات شعر سرا قرن در آغاز قمری نیز در این مورد سروده شماره تلفن مسجد سجاد مشهد میباشد:
أبا حَسَنٍ تَفدیکَ نَفسی ومُهجَتی
وکُلُّ بَطیءٍ فِی الهُدی ومُسارِعِ
أیَذهَبُ سَعیٌ فی مَدیحِکَ ضائِعا ؟!
ومَا المَدحُ فی جَنبِ الإِلهِ بِضائِعٍ
فَأَنتَ الَّذی أعطَیتَ إذ کُنتَ راکِعاً
فَدَتْکَ نُفوسُ القَومِ یا این که خَیرَ راکِعٍ
فَأَنزَلَ فیکَ اللّهُ خَیرَ وِلایَة
فَثَبَّتَها فی مُحکَماتِ الشَّرائِعِ.[۶]
ترجمه: ای ابوالحسن! جانم و خاندانم فدایت باد و هر آن که در راه و روش هدایت، قابل انعطافْ‌قدم و شتابان میباشد. آیا حمد دوستدارانت در حقّ تو، نابود میگردد؟ این ثنا، در پیشگاه خدا، هیچ وقت از دربین نمی‌رود. تو همانی که در رکوع بخشیدی. علی! جانِ همگان فدایت، ای شایسته ترین رکوع‌کننده! خدا، شایسته ترین ولایت را در شأن تو فرو ارسال کرد و آن را در قانون ها پایدار آئین، تبیین کرد.
ناصر خسرو نیز در دو بیت از یکی‌از قصیده‌هایش میگوید:
آنچه علی اعطا کرد در رکوع فزون بود
زانکه به عمری بداد حاتم طائی
گر تو جز اورا به مکان وی بنشاندی
والله والله که بر نحوه خطائی[۷
چگونه هزینههای برگزاری مراسم در مسجد را مدیریت کنیم؟