اذن قصه روحانی آقابزرگ
روحانی آقابزرگ از بعضی محدثین مذهب ها متعدد اذن نقل حدیث داشته. مثلا؛
میرزا حسین نوری
سید محمدعلی پادشاه مسجد سجاد مشهد عبدالعظیمی
روضه خوان علی خاقانی
روضه خوان محمد باتقوا آل طعان بحرانی
روحانی موسی کرمانشاهی
سید ابوتراب خوانساری
روحانی علی کشف کننده الغطاء
سید حسن صدر
روحانی محمدعلی ازهری مالکی رزرو مسجد سجاد مشهد (مدیر مدرسان مسجد الحرام)
روحانی عبدالوهاب شافعی (امام جماعت مسجدالحرام)
روحانی ابراهیم بن احمدالاحمدی (از فقهای مدینه)
روضه خوان عبدالقادر طرابلسی (معلم مقبره شریف)
روضه خوان عبدالرحمن علیش حنفی (استاد الازهر)
بعضی بزرگانی که از آقابزرگ طهرانی اذن قصه دارا آدرس مسجد سجاد مشهد هستند، [۲۰] عبارتند از:
حاجآقا حسین بروجردی
سید عبدالحسین شرفالدین
عبدالحسین امینی
سید عبدالهادی شیرازی
روضه خوان محمد رضا آل یاسین
محمدحسن مظفر
سید هبةالدین شهرستانی
محمدعلی غروی اردوبادی
کاظم مدیرشانهچی[۲۱]
سید محمدحسین طباطبائی
سید محمدحسین حسینی تهرانی[۲۲]
سید محمدصادق بحرالعلوم
سید شهابالدین مرعشی نجفی[۲۳]
اثرها مکتوب
آقابزرگ کارشناس تفصیل درحال حاضر نگاری و کتابشناسی [۲۴] و فهرست نویسی بود. البته دامنه تالیفاتش موضوعات دیگری زیرا تاریخ؛ سخن؛ اخلاق و رفتار؛ فقه؛ ریاضی و… را نیز شماره تلفن مسجد سجاد مشهد دربردارد.
الذریعة الی تصانیف الشیعة
نوشتهعلمیٔ اساسی: الذریعة الی تصانیف الشیعة (کتاب)
مهم ترین تاثیر وی الذریعة الی تصانیف الشیعة، موسوعه کتابشناسی که مشمول ۲۶ جلد میباشد. وی به علت تصویب و معرفی اثرها مکتوب شیعه این کتاب را در مقطع ۶۰ سال با معرفی بیشتراز پنجاه هزار جلد کتاب نگاشت.[۲۵]آقابزرگ ۲۵ ذی القعده ۱۳۲۹ق فعالیت کتابت کتاب را شروع نمود.[۲۶] وی در مقطع اقامت در سامرا دراین دوران هر سال دو یا این که سه توشه به نجف اشرف و بقیه شهرهای عراق سفر مینمود و کتابهای کتابخانههای همگانی و فردی را چشم، بر الذریعه میخاطر نشان نمود.[۲۷] این کتاب دربین سالهای ۱۳۵۷–۱۳۹۷ق/۱۹۳۸–۱۹۷۷م در نجف و بیروت به چاپ رسیده میباشد.[۲۸]
طبقات اعلام الشیعه
نوشتهعلمیٔ مهم: طبقات اعلام الشیعة (کتاب)
دایرةالمعارف معاش بزرگان شیعه که تفصیل اوضاع و احوال و اثرها بزرگان شیعه را از قرن چهارم تا چهاردهم قمری معرفی مینماید.
مصفی المقال فی مصنفی دانش الرجال
نوشته ی علمیٔ مهم: مصفی المقال فی مصنفی دانش الرجال (کتاب)
به معرفی مؤلفان کتاب ها رجالی شیعه همپا با گستردن کوتاهی از معاش و اثرها رجالی آنها می پردازد. مَصْفَی المَقال مشمول گستردندرحال حاضر ۶۶۰ بدن از عالمان رجال میباشد که به ترتیب حروف الفبا دراین کتاب جمع گردیدهاند.
اثر ها علمی دیگری نیز به وسیله آقابزرگ تهرانی به حرفه تحریر در آمده میباشد:
المشیخه، نجف، ۱۳۵۶ق/۱۹۳۸م
نقباءالبشر
کادو الرازی الی المجدد الشیرازی، کربلا، ۱۳۸۳ق/۱۹۶۳م
النقد اللطیف فی نفی التحریف عن القرآن الشریف (خطی)
توضیح الرشاد فی تاریخ حصر الاجتهاد، قم، ۱۴۰۱ق/۱۹۸۱م
تفنید قسم العوام بقدم الکلام (خطی)
تحت المشیخه، نجف، ۱۳۵۵ق/۱۹۳۷م
ضیاء المفازات فی طرز مشایخ الاجازات، (خطی)
اجازات الطوسی، نجف، ۱۳۷۶ق/۱۹۵۶م، (همینطور در پیشگفتار تفسیرالتبیان چاپ گردیدهاست: بیروت، داراحیاء التراث العربی)
مستدرک کشف الظنون، یا این که زیر کشف الظنون، طهران، مکتبةالاسلامیه و جعفری تبریزی ۱۳۸۷ق/۱۹۶۷م[۲۹]
الکشکول، دسته میباشد به لهجه فارسی و عربی که از سال ورود آقابزرگ به سامرا در۱۳۴۰ ق. کم کم گردآوری گردیدهاست. [۳۰]
کتابخانه
آقابزرگ تهرانی، کتابخانهای جامع داشت که دارنده بیشتراز ۵۰۰۰ جلد کتاب و ۲۰۰ کتاب خطی در تاریخ، زیستطومار، فهرستهای همگانی، فهرستهای محرمانه، دایرة المعارفها و… بود.[۳۱] در زمان حیات او، طلاب و اهل استیناف و تحیق از این کتابخانه فایده میبردند. خویش روضه خوان با کهولت سن و اشتغال بسیار و ضعف پیری مراجعان را پند و به آنها امداد میکرد. این کتابخانه را او به سال ۱۳۵۴ق. تأسیس کرده بود. برای اینکه کتابخانه از پراکندگی و تلف شدن مصون ماند، آقابزرگ در سال ۱۳۷۵ق. آ ن را وقف کرد. بعد از آن در سال ۱۳۸۰ق. در وقفطومار تجدید حیث کرد، و در وقفطومارای که به خط خویش او درج شده میباشد قید کرد که درصورتی که برای متولیان و متصدیان، قابلیت و امکان نگهداشت آن منتفی شد، کتابخانه را منتقل نمایند و به کتابخانه امیرالمؤمنین واگذارند.[۳۲]
اذن قصه روحانی آقابزرگ
روحانی آقابزرگ از بعضی محدثین مذهب ها متعدد اذن نقل حدیث داشته. مثلا؛
میرزا حسین نوری
سید محمدعلی پادشاه مسجد سجاد مشهد عبدالعظیمی
روضه خوان علی خاقانی
روضه خوان محمد باتقوا آل طعان بحرانی
روحانی موسی کرمانشاهی
سید ابوتراب خوانساری
روحانی علی کشف کننده الغطاء
سید حسن صدر
روحانی محمدعلی ازهری مالکی رزرو مسجد سجاد مشهد (مدیر مدرسان مسجد الحرام)
روحانی عبدالوهاب شافعی (امام جماعت مسجدالحرام)
روحانی ابراهیم بن احمدالاحمدی (از فقهای مدینه)
روضه خوان عبدالقادر طرابلسی (معلم مقبره شریف)
روضه خوان عبدالرحمن علیش حنفی (استاد الازهر)
بعضی بزرگانی که از آقابزرگ طهرانی اذن قصه دارا آدرس مسجد سجاد مشهد هستند، [۲۰] عبارتند از:
حاجآقا حسین بروجردی
سید عبدالحسین شرفالدین
عبدالحسین امینی
سید عبدالهادی شیرازی
روضه خوان محمد رضا آل یاسین
محمدحسن مظفر
سید هبةالدین شهرستانی
محمدعلی غروی اردوبادی
کاظم مدیرشانهچی[۲۱]
سید محمدحسین طباطبائی
سید محمدحسین حسینی تهرانی[۲۲]
سید محمدصادق بحرالعلوم
سید شهابالدین مرعشی نجفی[۲۳]
اثرها مکتوب
آقابزرگ کارشناس تفصیل درحال حاضر نگاری و کتابشناسی [۲۴] و فهرست نویسی بود. البته دامنه تالیفاتش موضوعات دیگری زیرا تاریخ؛ سخن؛ اخلاق و رفتار؛ فقه؛ ریاضی و… را نیز شماره تلفن مسجد سجاد مشهد دربردارد.
الذریعة الی تصانیف الشیعة
نوشتهعلمیٔ اساسی: الذریعة الی تصانیف الشیعة (کتاب)
مهم ترین تاثیر وی الذریعة الی تصانیف الشیعة، موسوعه کتابشناسی که مشمول ۲۶ جلد میباشد. وی به علت تصویب و معرفی اثرها مکتوب شیعه این کتاب را در مقطع ۶۰ سال با معرفی بیشتراز پنجاه هزار جلد کتاب نگاشت.[۲۵]آقابزرگ ۲۵ ذی القعده ۱۳۲۹ق فعالیت کتابت کتاب را شروع نمود.[۲۶] وی در مقطع اقامت در سامرا دراین دوران هر سال دو یا این که سه توشه به نجف اشرف و بقیه شهرهای عراق سفر مینمود و کتابهای کتابخانههای همگانی و فردی را چشم، بر الذریعه میخاطر نشان نمود.[۲۷] این کتاب دربین سالهای ۱۳۵۷–۱۳۹۷ق/۱۹۳۸–۱۹۷۷م در نجف و بیروت به چاپ رسیده میباشد.[۲۸]
طبقات اعلام الشیعه
نوشتهعلمیٔ مهم: طبقات اعلام الشیعة (کتاب)
دایرةالمعارف معاش بزرگان شیعه که تفصیل اوضاع و احوال و اثرها بزرگان شیعه را از قرن چهارم تا چهاردهم قمری معرفی مینماید.
مصفی المقال فی مصنفی دانش الرجال
نوشته ی علمیٔ مهم: مصفی المقال فی مصنفی دانش الرجال (کتاب)
به معرفی مؤلفان کتاب ها رجالی شیعه همپا با گستردن کوتاهی از معاش و اثرها رجالی آنها می پردازد. مَصْفَی المَقال مشمول گستردندرحال حاضر ۶۶۰ بدن از عالمان رجال میباشد که به ترتیب حروف الفبا دراین کتاب جمع گردیدهاند.
اثر ها علمی دیگری نیز به وسیله آقابزرگ تهرانی به حرفه تحریر در آمده میباشد:
المشیخه، نجف، ۱۳۵۶ق/۱۹۳۸م
نقباءالبشر
کادو الرازی الی المجدد الشیرازی، کربلا، ۱۳۸۳ق/۱۹۶۳م
النقد اللطیف فی نفی التحریف عن القرآن الشریف (خطی)
توضیح الرشاد فی تاریخ حصر الاجتهاد، قم، ۱۴۰۱ق/۱۹۸۱م
تفنید قسم العوام بقدم الکلام (خطی)
تحت المشیخه، نجف، ۱۳۵۵ق/۱۹۳۷م
ضیاء المفازات فی طرز مشایخ الاجازات، (خطی)
اجازات الطوسی، نجف، ۱۳۷۶ق/۱۹۵۶م، (همینطور در پیشگفتار تفسیرالتبیان چاپ گردیدهاست: بیروت، داراحیاء التراث العربی)
مستدرک کشف الظنون، یا این که زیر کشف الظنون، طهران، مکتبةالاسلامیه و جعفری تبریزی ۱۳۸۷ق/۱۹۶۷م[۲۹]
الکشکول، دسته میباشد به لهجه فارسی و عربی که از سال ورود آقابزرگ به سامرا در۱۳۴۰ ق. کم کم گردآوری گردیدهاست. [۳۰]
کتابخانه
آقابزرگ تهرانی، کتابخانهای جامع داشت که دارنده بیشتراز ۵۰۰۰ جلد کتاب و ۲۰۰ کتاب خطی در تاریخ، زیستطومار، فهرستهای همگانی، فهرستهای محرمانه، دایرة المعارفها و… بود.[۳۱] در زمان حیات او، طلاب و اهل استیناف و تحیق از این کتابخانه فایده میبردند. خویش روضه خوان با کهولت سن و اشتغال بسیار و ضعف پیری مراجعان را پند و به آنها امداد میکرد. این کتابخانه را او به سال ۱۳۵۴ق. تأسیس کرده بود. برای اینکه کتابخانه از پراکندگی و تلف شدن مصون ماند، آقابزرگ در سال ۱۳۷۵ق. آ ن را وقف کرد. بعد از آن در سال ۱۳۸۰ق. در وقفطومار تجدید حیث کرد، و در وقفطومارای که به خط خویش او درج شده میباشد قید کرد که درصورتی که برای متولیان و متصدیان، قابلیت و امکان نگهداشت آن منتفی شد، کتابخانه را منتقل نمایند و به کتابخانه امیرالمؤمنین واگذارند.[۳۲]

مسجد سجاد مشهد – محور فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی و آموزشی