آرا و دیدگاه ها علمی
سید ابوالقاسم خویی، در فقه و اصول فقه، ایده ها و آرای قابل توجهی داشته که گاه با ایده ها دارای اسم و رسم فقیهان شیعه متعدد بوده و به نقل از برخی، ۳۰۰ فتوا مغایر فتواهای پر اسم و رسم فقیهان شیعه، فی مابین فتاوای خویی چشم میگردد.[۳۷] بعضی از این موردها عبارت مسجد سجاد مشهد میباشد از:
مخالفت با موظف بودن کافران به فروع آئین: خویی مانند یوسف بحرانی و مغایر لحاظ کلیه علمای شیعه که معتقدند کافران ضمن اصول آئین، موظف به فروع آیین هم گردیدهاند،[۳۸] بر این یقین میباشد که کافران تازمانیکه اسلام را نپذیرند، ملزم به فروع آیین رزرو مسجد سجاد مشهد نمیشوند.[۳۹]
عدم تایید نسبی بودن شروع ماه قمری: به یقین خویی، خلاف لحاظ دارای اسم و رسم، استارت ماه قمری برای همگی یکسان میباشد و نمیاقتدار آن را چیزی نسبی دانست. به دلیل آنکه واحد سنجش شروع ماه قمری، مبتنی بر آرای خویی، خارج رفتن ماه از محاق میباشد که پدیدهای تکوینی میباشد و به احوال قرارگیری خورشید، ماه و زمین مرتبط میباشد و متعلق به اجزا و بخشها مختلف زمین آدرس مسجد سجاد مشهد وجود ندارد.[۴۰]
مخالفت با آوازه فتوایی و اجماع: سید ابوالقاسم، دربارهٔ آوازه فتوایی، نظراتی به کلی گوناگون با ایده ها دارای شهرت عالمان شیعه داشت. به اطمینان بیشتر اصولیان شیعه، در شرایطی که یک فتوا بین فقیهان، پر اسم و رسم باشد، ماجرا معتبری که با آن ناسازگار میباشد، اعتباری ندارد. خویی ولی با این اصل مخالف میباشد و «آوازه فتوایی» را در ترجیحات باب تعارض در اصول فقه بیان نکرده و اعتقاد دارد، آوازه عملی ضعف مدرک داستان را جبران نمینماید؛ به عبارتیطور که بیتوجهی فقها به یک حدیث درست، آن را از حجیت ساقط نخواهد کرد.[۴۱] او اعتبار و حجیت اجماع را هم ذیل سؤال برده میباشد؛ چه اجماع منقول و چه اجماع محصَّل. با این درحال حاضر خویی در فتاوای خویش احتیاط کرده و به اجماع اعتنا شماره تلفن مسجد سجاد مشهد نموده است.[۴۲]
فتاوای مخالف دارای شهرت: تایید صلاحیت بیرون شدن زن از منزل فارغ از اذن همسر، مجوز سقط جنین برای زن در شکل احتمال مرگ خویش، مجوز وصلت مرد مسلمان با زن اهل کتاب، منوط نبودن جهاد ابتدایی به حضور امام معصوم، شرط نبودن اجتهاد برای حاکم، و همینطور پاکی چرمهای وارداتی از کشورهای غیرمسلمان که ذبح فقهی آن ها مشکوک میباشد.[۴۳]
اقدامات سیاسی
هواخواهی از انقلاب اسلامی کشورایران
در ارتباط با حکومتهای باطن جمهوری اسلامی ایران، سید ابوالقاسم خویی، تا قبل از مرجعیت، بیانیهها و اطلاعیههایی در محکومیت اقدامات حکومت پهلوی صادر کرده، در یک زمان بیشتراز ده ساله، نسبتاًً سیاست خاموش را در پیش گرفته و آن گاه در شروع موفقیت انقلاب اسلامی در جمهوری اسلامی ایران در بهمن ۱۳۵۷ش، به حفاظت از امام خمینی و انقلاب اسلامی پرداخته میباشد. درباره ی با حکومت عراق نیز جانبداری خویی از انتفاضه شعبانیه عراق شیعهها عراق، به حصر خانگی وی انجامید.[۴۴] برخی از اقدامات اجتماعی و سیاسی آیتالله خویی عبارتند از:
موضع ها علیه حکومت پهلوی
خویی در مهر ۱۳۴۱ش در تلگرافی به محمدرضا پهلوی، سلطان جمهوری اسلامی ایران، با ضابطه انجمنهای ایالتی و ولایتی مخالفت کرد و آن را خلاف شرع خواند.[۴۵] همینطور در پیامی به سید محمد بهبهانی، تأکید کرد که «سکوت کردن صدای ملت با قوه قهریه، دیری نخواهد پایید و تبلیغات عوامفریبانه، ایرادات را حل نمینماید و اقتصاد ورشکسته و ناخشنودی عموم را معالجه نخواهد کرد.»[۴۶] وی همینطور در عکس العمل به حادثه فیضیه در اولِ سال ۱۳۴۲ش، تلگرامی به محمدرضا ارسال کرد و از «انحطاط میهن اسلامی و خط سیاق زمامدارانش» اظهار تأسف کرد.[۴۷] یک ماه آن گاه در جواب به طومار عده ای از علمای کشورایران، عدم صلاحیت حاکمان فاسد را اظهارکرد؛ وظیفه روحانیت را هنگفت دانست و بدون صدا را ناروا شمرد.[۴۸] ستمگر تلاوت دستگاه حکم دهنده کشورایران بعد از کشتار عموم در ۱۵ خرداد ماه ۱۳۴۲ش، حکم به ممنوعیت کمپانی در انتخابات زمان ۲۱ مجلس و از اعتبار ساقط درک کردن آن، هواخواهی از امام خمینی پیرو دستگیری و خبرپراکنی محاکمه امام، برخی دیگر از برخوردهای سیاسی اوست.[۴۹]
آرا و دیدگاه ها علمی
سید ابوالقاسم خویی، در فقه و اصول فقه، ایده ها و آرای قابل توجهی داشته که گاه با ایده ها دارای اسم و رسم فقیهان شیعه متعدد بوده و به نقل از برخی، ۳۰۰ فتوا مغایر فتواهای پر اسم و رسم فقیهان شیعه، فی مابین فتاوای خویی چشم میگردد.[۳۷] بعضی از این موردها عبارت مسجد سجاد مشهد میباشد از:
مخالفت با موظف بودن کافران به فروع آئین: خویی مانند یوسف بحرانی و مغایر لحاظ کلیه علمای شیعه که معتقدند کافران ضمن اصول آئین، موظف به فروع آیین هم گردیدهاند،[۳۸] بر این یقین میباشد که کافران تازمانیکه اسلام را نپذیرند، ملزم به فروع آیین رزرو مسجد سجاد مشهد نمیشوند.[۳۹]
عدم تایید نسبی بودن شروع ماه قمری: به یقین خویی، خلاف لحاظ دارای اسم و رسم، استارت ماه قمری برای همگی یکسان میباشد و نمیاقتدار آن را چیزی نسبی دانست. به دلیل آنکه واحد سنجش شروع ماه قمری، مبتنی بر آرای خویی، خارج رفتن ماه از محاق میباشد که پدیدهای تکوینی میباشد و به احوال قرارگیری خورشید، ماه و زمین مرتبط میباشد و متعلق به اجزا و بخشها مختلف زمین آدرس مسجد سجاد مشهد وجود ندارد.[۴۰]
مخالفت با آوازه فتوایی و اجماع: سید ابوالقاسم، دربارهٔ آوازه فتوایی، نظراتی به کلی گوناگون با ایده ها دارای شهرت عالمان شیعه داشت. به اطمینان بیشتر اصولیان شیعه، در شرایطی که یک فتوا بین فقیهان، پر اسم و رسم باشد، ماجرا معتبری که با آن ناسازگار میباشد، اعتباری ندارد. خویی ولی با این اصل مخالف میباشد و «آوازه فتوایی» را در ترجیحات باب تعارض در اصول فقه بیان نکرده و اعتقاد دارد، آوازه عملی ضعف مدرک داستان را جبران نمینماید؛ به عبارتیطور که بیتوجهی فقها به یک حدیث درست، آن را از حجیت ساقط نخواهد کرد.[۴۱] او اعتبار و حجیت اجماع را هم ذیل سؤال برده میباشد؛ چه اجماع منقول و چه اجماع محصَّل. با این درحال حاضر خویی در فتاوای خویش احتیاط کرده و به اجماع اعتنا شماره تلفن مسجد سجاد مشهد نموده است.[۴۲]
فتاوای مخالف دارای شهرت: تایید صلاحیت بیرون شدن زن از منزل فارغ از اذن همسر، مجوز سقط جنین برای زن در شکل احتمال مرگ خویش، مجوز وصلت مرد مسلمان با زن اهل کتاب، منوط نبودن جهاد ابتدایی به حضور امام معصوم، شرط نبودن اجتهاد برای حاکم، و همینطور پاکی چرمهای وارداتی از کشورهای غیرمسلمان که ذبح فقهی آن ها مشکوک میباشد.[۴۳]
اقدامات سیاسی
هواخواهی از انقلاب اسلامی کشورایران
در ارتباط با حکومتهای باطن جمهوری اسلامی ایران، سید ابوالقاسم خویی، تا قبل از مرجعیت، بیانیهها و اطلاعیههایی در محکومیت اقدامات حکومت پهلوی صادر کرده، در یک زمان بیشتراز ده ساله، نسبتاًً سیاست خاموش را در پیش گرفته و آن گاه در شروع موفقیت انقلاب اسلامی در جمهوری اسلامی ایران در بهمن ۱۳۵۷ش، به حفاظت از امام خمینی و انقلاب اسلامی پرداخته میباشد. درباره ی با حکومت عراق نیز جانبداری خویی از انتفاضه شعبانیه عراق شیعهها عراق، به حصر خانگی وی انجامید.[۴۴] برخی از اقدامات اجتماعی و سیاسی آیتالله خویی عبارتند از:
موضع ها علیه حکومت پهلوی
خویی در مهر ۱۳۴۱ش در تلگرافی به محمدرضا پهلوی، سلطان جمهوری اسلامی ایران، با ضابطه انجمنهای ایالتی و ولایتی مخالفت کرد و آن را خلاف شرع خواند.[۴۵] همینطور در پیامی به سید محمد بهبهانی، تأکید کرد که «سکوت کردن صدای ملت با قوه قهریه، دیری نخواهد پایید و تبلیغات عوامفریبانه، ایرادات را حل نمینماید و اقتصاد ورشکسته و ناخشنودی عموم را معالجه نخواهد کرد.»[۴۶] وی همینطور در عکس العمل به حادثه فیضیه در اولِ سال ۱۳۴۲ش، تلگرامی به محمدرضا ارسال کرد و از «انحطاط میهن اسلامی و خط سیاق زمامدارانش» اظهار تأسف کرد.[۴۷] یک ماه آن گاه در جواب به طومار عده ای از علمای کشورایران، عدم صلاحیت حاکمان فاسد را اظهارکرد؛ وظیفه روحانیت را هنگفت دانست و بدون صدا را ناروا شمرد.[۴۸] ستمگر تلاوت دستگاه حکم دهنده کشورایران بعد از کشتار عموم در ۱۵ خرداد ماه ۱۳۴۲ش، حکم به ممنوعیت کمپانی در انتخابات زمان ۲۱ مجلس و از اعتبار ساقط درک کردن آن، هواخواهی از امام خمینی پیرو دستگیری و خبرپراکنی محاکمه امام، برخی دیگر از برخوردهای سیاسی اوست.[۴۹]

مسجد سجاد مشهد – محور فعالیتهای مذهبی و مناسبتهای دینی