اوتاد
اوتاد اصطلاحی قرآنی که در احادیث شیعی، هم بر فرستاده و امامان دوازدهگانه اطلاق گردیده و هم بر گروهی از اولیای الهی که دوستداشتنی پروردگار می باشند. زمین به واسطه وجود این اشخاص مراقبت میگردد و به برکت آنها، به بندگان روزی داده می شود. از لغزش و غلط بر حذر می باشند و لحظهای از حافظه معبود غافل نیستند. در اصطلاح تصوف نیز به افرادی گفته می گردد که در سلسله مراتب اولیا، مقامی پائینخیس از قطب و امامان و اشخاص و فراتر از ابدال و ابرار دارا مسجد امین مشهد هستند.
کلمهشناسی
اوتاد در لغت در معنای میخها میباشد. در قرآن کریم و مهربان از کوهها تحت عنوان میخهای زمین حافظه گردیدهاست.[۱] در کتابهای روایی، این اوتاد به دستههای متعدد اولیا تعبیروتفسیر گردیدهاند.
مصادیق و تعداد اوتاد
در احادیث شیعه
در احادیث شیعه واژه و کلمه اوتاد بر دو تیم اطلاق گردیدهاست:
گاه به نبی(ص) و ائمه دوازدهگانه(ع) [۲] در مواقعی کهاین کلمه و واژه راجعبه نبی(ص) و ائمه(ع) به فعالیت میرود، خصوصیت منحصر به فرد به شخصی پیدا مینماید. بر طبق این اطلاق، اوتاد افرادی می باشند که پروردگار به واسطه وجود آنها، ساکنان زمین را از هلاکت محافظت مینماید، و زمانی که زمین از امامان دوازده گانه خالی میگردد و آنها زمین را رخنه مینمایند، زمین اهل خویش را فرو خواهد پیروزی و مهلتی نخواهند یافت. پروردگار این تیم را حجت بر بندگان خویش قرار داده میباشد. آنها به دستور وی برپا ایستاده، و مهیااند. آفرینش آنها پیش از خلقت موجودات دیگر فقید و به طور نورهایی بوده میباشد که در طرف راست آسمان معبود قرار داشتهاند.[۳]
در برخی موردها نیز به گروهی از اولیا اطلاق شدهاست که در سلسله مراتب ابدال[یادداشت ۱] و عابدان قرار داراهستند و از دوست داستنیترین بندگان خداوند می باشند.[۴]
در احادیث اهل سنت
در احادیث اهل سنت، اوتاد گروهی از اولیا دانسته گردیدهاند که تعداد آنها چهار یا این که هفت و یا این که چهل نفر میباشد. این اشخاص بر پایه ی رفتار موسی(ع) و یا این که بر قلب جبرئیل اخلاق گردیدهاند، یا این که دارنده یقینی همانند اعتقادوباور ابراهیم(ع) میباشند که به برکت وی باران میبارد و بلا از زمین به دور می گردد و به واسطه وی به عموم روزی داده میگردد.[۵] همینطور آورده شده که در مساجد، اوتادی میباشند که با ملائکه همنشین میباشند و در هنگام بیماری، ملائکه به عیادت آنها میروند و هر موقع نیاز به یاری داشته باشند، آنها را امداد مینمایند.[۶]
در متنها عرفانی
در بعضی از متن ها عرفانی تعداد اوتاد، چهار، هفت، سی و چهل نفر دانسته گردیدهاست، ولی بیشتر، آنهارا چهار بدن پنداشتهاند.[۷]
ابن عربی در فتوحات گاهی الیاس، عیسی، ادریس و خضر علیهم السلام را از اوتاد معرفی مینماید که با جسم و تن دنیوی خویش در جهان حضور داراهستند.[۸] در مکان دیگری از کتابش، وی فردی به اسم ابن جعدون را که در شهر فاس (در مراکش)چشم تحت عنوان یکیاز اوتاد اسم می برد.[۹] وگاه از چهار فرد دیگر حافظه مینماید. دو بدن از آنها دو مرد فارسی و حبشی و سومین فردی به اسم ربیع بن محمود ماردینی میباشد و فرد چهارم خویش اوست. [۱۰]
سکو اوتاد و خصوصیت آنها
درباره رده و سکو اوتاد در میان اندیشمندان اختلاف لحاظ چشم میگردد. اکثر متنها، منزلت آنهارا فراتر از ابدال و پائینخیس از امامان یا این که نقبا یا این که اشخاص معرفی مینمایند.[۱۱] ولی برخی از صوفیه آنهارا فراتر از ابرار و پائینخیس از ابدال می دانند.[۱۲]
در اثر ها ابن عربیگاه اشخاص مرتبط با طبقات فراتر، یعنی قطب و امامان به عنوان مثال همین اوتاد معرفی گردیدهاند[۱۳] وگاه بعضا اوتاد چهارگانه را جزو ابدال هفتگانه دانستهاند که ۳ بدن دیگر قطب و امام میباشند.[۱۴]
هجویری اعتقاد دارد که اوتاد چهارگانه و اخیار و ابدال و نقبا و قطب، برخلاف اولیایی که در مراتب ذیلخیس قرار دارا هستند، یکدیگر را می شناسند و در امور به اذن یکدیگر نیازمندند.[۱۵]
اوتاد
اوتاد اصطلاحی قرآنی که در احادیث شیعی، هم بر فرستاده و امامان دوازدهگانه اطلاق گردیده و هم بر گروهی از اولیای الهی که دوستداشتنی پروردگار می باشند. زمین به واسطه وجود این اشخاص مراقبت میگردد و به برکت آنها، به بندگان روزی داده می شود. از لغزش و غلط بر حذر می باشند و لحظهای از حافظه معبود غافل نیستند. در اصطلاح تصوف نیز به افرادی گفته می گردد که در سلسله مراتب اولیا، مقامی پائینخیس از قطب و امامان و اشخاص و فراتر از ابدال و ابرار دارا مسجد امین مشهد هستند.
کلمهشناسی
اوتاد در لغت در معنای میخها میباشد. در قرآن کریم و مهربان از کوهها تحت عنوان میخهای زمین حافظه گردیدهاست.[۱] در کتابهای روایی، این اوتاد به دستههای متعدد اولیا تعبیروتفسیر گردیدهاند.
مصادیق و تعداد اوتاد
در احادیث شیعه
در احادیث شیعه واژه و کلمه اوتاد بر دو تیم اطلاق گردیدهاست:
گاه به نبی(ص) و ائمه دوازدهگانه(ع) [۲] در مواقعی کهاین کلمه و واژه راجعبه نبی(ص) و ائمه(ع) به فعالیت میرود، خصوصیت منحصر به فرد به شخصی پیدا مینماید. بر طبق این اطلاق، اوتاد افرادی می باشند که پروردگار به واسطه وجود آنها، ساکنان زمین را از هلاکت محافظت مینماید، و زمانی که زمین از امامان دوازده گانه خالی میگردد و آنها زمین را رخنه مینمایند، زمین اهل خویش را فرو خواهد پیروزی و مهلتی نخواهند یافت. پروردگار این تیم را حجت بر بندگان خویش قرار داده میباشد. آنها به دستور وی برپا ایستاده، و مهیااند. آفرینش آنها پیش از خلقت موجودات دیگر فقید و به طور نورهایی بوده میباشد که در طرف راست آسمان معبود قرار داشتهاند.[۳]
در برخی موردها نیز به گروهی از اولیا اطلاق شدهاست که در سلسله مراتب ابدال[یادداشت ۱] و عابدان قرار داراهستند و از دوست داستنیترین بندگان خداوند می باشند.[۴]
در احادیث اهل سنت
در احادیث اهل سنت، اوتاد گروهی از اولیا دانسته گردیدهاند که تعداد آنها چهار یا این که هفت و یا این که چهل نفر میباشد. این اشخاص بر پایه ی رفتار موسی(ع) و یا این که بر قلب جبرئیل اخلاق گردیدهاند، یا این که دارنده یقینی همانند اعتقادوباور ابراهیم(ع) میباشند که به برکت وی باران میبارد و بلا از زمین به دور می گردد و به واسطه وی به عموم روزی داده میگردد.[۵] همینطور آورده شده که در مساجد، اوتادی میباشند که با ملائکه همنشین میباشند و در هنگام بیماری، ملائکه به عیادت آنها میروند و هر موقع نیاز به یاری داشته باشند، آنها را امداد مینمایند.[۶]
در متنها عرفانی
در بعضی از متن ها عرفانی تعداد اوتاد، چهار، هفت، سی و چهل نفر دانسته گردیدهاست، ولی بیشتر، آنهارا چهار بدن پنداشتهاند.[۷]
ابن عربی در فتوحات گاهی الیاس، عیسی، ادریس و خضر علیهم السلام را از اوتاد معرفی مینماید که با جسم و تن دنیوی خویش در جهان حضور داراهستند.[۸] در مکان دیگری از کتابش، وی فردی به اسم ابن جعدون را که در شهر فاس (در مراکش)چشم تحت عنوان یکیاز اوتاد اسم می برد.[۹] وگاه از چهار فرد دیگر حافظه مینماید. دو بدن از آنها دو مرد فارسی و حبشی و سومین فردی به اسم ربیع بن محمود ماردینی میباشد و فرد چهارم خویش اوست. [۱۰]
سکو اوتاد و خصوصیت آنها
درباره رده و سکو اوتاد در میان اندیشمندان اختلاف لحاظ چشم میگردد. اکثر متنها، منزلت آنهارا فراتر از ابدال و پائینخیس از امامان یا این که نقبا یا این که اشخاص معرفی مینمایند.[۱۱] ولی برخی از صوفیه آنهارا فراتر از ابرار و پائینخیس از ابدال می دانند.[۱۲]
در اثر ها ابن عربیگاه اشخاص مرتبط با طبقات فراتر، یعنی قطب و امامان به عنوان مثال همین اوتاد معرفی گردیدهاند[۱۳] وگاه بعضا اوتاد چهارگانه را جزو ابدال هفتگانه دانستهاند که ۳ بدن دیگر قطب و امام میباشند.[۱۴]
هجویری اعتقاد دارد که اوتاد چهارگانه و اخیار و ابدال و نقبا و قطب، برخلاف اولیایی که در مراتب ذیلخیس قرار دارا هستند، یکدیگر را می شناسند و در امور به اذن یکدیگر نیازمندند.[۱۵]
مسجد سجاد مشهد – محور فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی و آموزشی