سوره عنکبوت
سوره عنکبوت بیست و نهمی سوره و از سورههای مکی قرآن میباشد که در جزء بیست و بیست و یکم قراردارد. اسم عنکبوت از تشبیهی که در آیه ۴۱ این سوره آمده، گرفته گردیده است. این سوره درباره توحید، آرمهای خداوند در آفرینش، نبرد با بی دینی صحبت گفته و برای دلداری به مسلمانهاِ معدودتعداد نخست اسلام، عاقبت بعضا از پیامبران قبل را گزارش نموده است. سوره عنکبوت همینطور درباره عظمت قرآن و دلالیل حقانیت نبی(ص) و لجاجت معارضان مسجد سجاد مشهد سخن نموده است.
از آیهها دارای اسم و رسم سوره عنکبوت آیه ۴۱ و ۵۷ آن میباشد که در اولین، خدا ماجرا توکلکردن کافران به بتها را به عنکبوت و منزل سست عنکبوت تشبیه نموده است و در دومین هشدار داده میباشد که هر انسانی مرگ را میچشد و به سوی خدا رزرو مسجد سجاد مشهد برمیشود.
درباره فضیلت خواندن این سوره مثلا از نبی(ص) نقل گردیده است کسی که سوره عنکبوت را بخواند به تعداد کلیه مؤمنان و همگی منافقان ده حسنه به وی داده میگردد. همینطور به گزارش امام درستگو(ع) آمده اجر تلاوت سوره روم و سوره عنکبوت در شب ۲۳ رمضان، فردوس میباشد و این دو سوره نزد خدا جایگاهی آدرس مسجد سجاد مشهد والا دارا هستند.
معرفی
نامگذاری
اسم عنکبوت برای این سوره، برگرفته از تمثیلی میباشد که در آیه ۴۱ آن آمده میباشد.[۱] معبود دراین آیه ماجرا کافران را که غیر پروردگار را میپرستند، به عنکبوت و منزل عنکبوت تشبیه کرده و منزل عنکبوت را سستترین منزل شماره تلفن مسجد سجاد مشهد خوانده میباشد.[۲]
محل و ترتیب نزول
سوره عنکبوت جزو سورههای مکی و در ترتیب نزول، هشتاد و پنجمی سورهای میباشد که بر رسول(ص) نازل گردیدهاست. این سوره در دکوراسیون کنونی مُصحَف، بیست و نهمی سوره میباشد[۳] و در جزء ۲۰ و ۲۱قرآن جایدارد.
تعداد آیه ها و دیگر خصوصیتها
سوره عنکبوت ۶۹ آیه، ۹۸۳ واژه و ۴۳۲۱ صحبت داراست. این سوره از دید حجمی جزو سورههای مثانی و مقداری بیشتر از یک حزب (یک چهارم جزء) میباشد.[۴]
محتوا
تعبیر و تفسیر مثال محتوای سوره عنکبوت را در چهار نصیب کلی اینگونه ذکر مینماید:
۱. ذکر قضیه «آزمون» و «برخورد منافقان» در آزمونها و آشنایی سعی آنها؛
۲. دلداری به فرستاده(ص) و مؤمنانِ معدود تعداد و اولِ اسلام از روش ذکر کنارههایی از سرانجام پیامبرانی زیرا نوح، ابراهیم، لوط و شعیب؛
۳. حرف از توحید، علامتهای پروردگار در فقید آفرینش، و جنگ با کفر؛
۴. کلام از ضعف و ناتوانی معبودهای ساختگی، و تعریف بتپرستان به عنکبوت، همینطور پرداختن به عظمت قرآن و دلایل حقانیت فرستاده(ص) و لجاجت معارضان، و ذکر مسائل تربیتی مثل نماز، خوبی به والدین و انجام با تقوا و نحوه مشاجره و واکنش منطقی با معارضان.[۵]
شأن نزول
درباره برخی از نشانهها سوره عنکبوت، شأن نزولهای مختلفی آورده شده میباشد. مثلا اورده شده آیهها ابتدایی این سوره درباره عمار و یاسر نازل شد که به جهت اطمینان به آفریدگار شکنجه شدند یا این که درباره مسلمانانی نازل شد که در مکه بودند. در شأن نزول دوم آمده میباشد مسلمانانی که در مدینه بودند به مسلمانها مکه طومار نوشتند که اقرار به اسلام از شما پذیرفته وجود ندارد، مگر اینکه هجرت نمائید. پس زمانی که آن مسلمان ها به سوی مدینه جنبش کردند، مشرکان مکه آنانرا تعقیب کردند و بعضا از آن ها را کشتند.[۷] همینطور آمده میباشد آیه دهم و یازدهم این سوره درباره عده ای نازل شد که با لهجه، ایمان میآوردند اما همین که خویش را در معرض خطر میدیدند، به شرک قدیمی برمیگشتند و اذیت عموم را با عذاب آخرت یکسان میشمردند.[۸]
آیه ها معروف
آیه معجزه قرآن(اُمّی بودن نبی)
وَمَا كُنْتَ تَتْلُو مِنْ قَبْلِهِ مِنْ كِتَابٍ وَلَا تَخُطُّهُ بِيَمِينِكَ ۖ إِذًا لَارْتَابَ الْمُبْطِلُونَ(آیه ۴۸) ترجمه:تو هیچوقت قبلا کتابی نمیخواندی، و با دست خویش چیزی نمینوشتی، مبادا افرادی که در صدد (تکذیب و) ابطال سخنان تو میباشند، شک نمایند!
این آیه در جایگاه ثابت نزول قرآن از سوی آفریدگار میباشد و اعجاز بودن آن میباشد و تأکیدش بر این میباشد که فرستاده عادت به تایپ کردن و تلاوت نداشته و آیه ۱۶ سوره یونس [یادداشت ۱]نیز این داعیه را پذیرش مینماید و به رسول خطاب مینماید که چنانچه غیر این بود یعنى بر قرائت و تایپ کردن مسلط بودی مخالفانت که همواره مىخواهند حق را فسخ معرفى نمایند عذروبهانه به دست آورده و در حقانیت دعوت تو به تردید مىافتادند اما از آنجایى که عالی نمىتوانستى بخوانى و بنویسى ، و سالها میباشد که عموم تورا بهاین صفت مى شناسند، زیرا با تو معاشرت دارا هستند، دیگر هیچ جاى شکى برایشان باقى نمىماند، کهاین قرآن کتاب خداوند میباشد ، و آفریدگار آن را بر تو نازل کرده ، از بافته هاى خودت وجود ندارد و اینگونه وجود ندارد که از کتابهاى قدیمى ، قصهها و مطالبى را اقتباس کرده ، و بدین شکل درآورده باشى ، و دیگر مبطلان نمىتوانند با این عذروبهانه قرآن را ابطال نمایند. [۹] به حیث تعبیروتفسیر مجمع البیان این که فردی مانند نبی عمری درمیان مردمش باشد فارغ از هیچ قرائت و نوشتنی و همگی بر حالات وی شاهد باشند و ناگهان چیزی بیاورد که تمامی از آوردنش عاجز باشند همین برای این عموم کافی میباشد که اعتراف نمایند که از سوی خداست و اعجاز میباشد. [۱۰]
سوره عنکبوت
سوره عنکبوت بیست و نهمی سوره و از سورههای مکی قرآن میباشد که در جزء بیست و بیست و یکم قراردارد. اسم عنکبوت از تشبیهی که در آیه ۴۱ این سوره آمده، گرفته گردیده است. این سوره درباره توحید، آرمهای خداوند در آفرینش، نبرد با بی دینی صحبت گفته و برای دلداری به مسلمانهاِ معدودتعداد نخست اسلام، عاقبت بعضا از پیامبران قبل را گزارش نموده است. سوره عنکبوت همینطور درباره عظمت قرآن و دلالیل حقانیت نبی(ص) و لجاجت معارضان مسجد سجاد مشهد سخن نموده است.
از آیهها دارای اسم و رسم سوره عنکبوت آیه ۴۱ و ۵۷ آن میباشد که در اولین، خدا ماجرا توکلکردن کافران به بتها را به عنکبوت و منزل سست عنکبوت تشبیه نموده است و در دومین هشدار داده میباشد که هر انسانی مرگ را میچشد و به سوی خدا رزرو مسجد سجاد مشهد برمیشود.
درباره فضیلت خواندن این سوره مثلا از نبی(ص) نقل گردیده است کسی که سوره عنکبوت را بخواند به تعداد کلیه مؤمنان و همگی منافقان ده حسنه به وی داده میگردد. همینطور به گزارش امام درستگو(ع) آمده اجر تلاوت سوره روم و سوره عنکبوت در شب ۲۳ رمضان، فردوس میباشد و این دو سوره نزد خدا جایگاهی آدرس مسجد سجاد مشهد والا دارا هستند.
معرفی
نامگذاری
اسم عنکبوت برای این سوره، برگرفته از تمثیلی میباشد که در آیه ۴۱ آن آمده میباشد.[۱] معبود دراین آیه ماجرا کافران را که غیر پروردگار را میپرستند، به عنکبوت و منزل عنکبوت تشبیه کرده و منزل عنکبوت را سستترین منزل شماره تلفن مسجد سجاد مشهد خوانده میباشد.[۲]
محل و ترتیب نزول
سوره عنکبوت جزو سورههای مکی و در ترتیب نزول، هشتاد و پنجمی سورهای میباشد که بر رسول(ص) نازل گردیدهاست. این سوره در دکوراسیون کنونی مُصحَف، بیست و نهمی سوره میباشد[۳] و در جزء ۲۰ و ۲۱قرآن جایدارد.
تعداد آیه ها و دیگر خصوصیتها
سوره عنکبوت ۶۹ آیه، ۹۸۳ واژه و ۴۳۲۱ صحبت داراست. این سوره از دید حجمی جزو سورههای مثانی و مقداری بیشتر از یک حزب (یک چهارم جزء) میباشد.[۴]
محتوا
تعبیر و تفسیر مثال محتوای سوره عنکبوت را در چهار نصیب کلی اینگونه ذکر مینماید:
۱. ذکر قضیه «آزمون» و «برخورد منافقان» در آزمونها و آشنایی سعی آنها؛
۲. دلداری به فرستاده(ص) و مؤمنانِ معدود تعداد و اولِ اسلام از روش ذکر کنارههایی از سرانجام پیامبرانی زیرا نوح، ابراهیم، لوط و شعیب؛
۳. حرف از توحید، علامتهای پروردگار در فقید آفرینش، و جنگ با کفر؛
۴. کلام از ضعف و ناتوانی معبودهای ساختگی، و تعریف بتپرستان به عنکبوت، همینطور پرداختن به عظمت قرآن و دلایل حقانیت فرستاده(ص) و لجاجت معارضان، و ذکر مسائل تربیتی مثل نماز، خوبی به والدین و انجام با تقوا و نحوه مشاجره و واکنش منطقی با معارضان.[۵]
شأن نزول
درباره برخی از نشانهها سوره عنکبوت، شأن نزولهای مختلفی آورده شده میباشد. مثلا اورده شده آیهها ابتدایی این سوره درباره عمار و یاسر نازل شد که به جهت اطمینان به آفریدگار شکنجه شدند یا این که درباره مسلمانانی نازل شد که در مکه بودند. در شأن نزول دوم آمده میباشد مسلمانانی که در مدینه بودند به مسلمانها مکه طومار نوشتند که اقرار به اسلام از شما پذیرفته وجود ندارد، مگر اینکه هجرت نمائید. پس زمانی که آن مسلمان ها به سوی مدینه جنبش کردند، مشرکان مکه آنانرا تعقیب کردند و بعضا از آن ها را کشتند.[۷] همینطور آمده میباشد آیه دهم و یازدهم این سوره درباره عده ای نازل شد که با لهجه، ایمان میآوردند اما همین که خویش را در معرض خطر میدیدند، به شرک قدیمی برمیگشتند و اذیت عموم را با عذاب آخرت یکسان میشمردند.[۸]
آیه ها معروف
آیه معجزه قرآن(اُمّی بودن نبی)
وَمَا كُنْتَ تَتْلُو مِنْ قَبْلِهِ مِنْ كِتَابٍ وَلَا تَخُطُّهُ بِيَمِينِكَ ۖ إِذًا لَارْتَابَ الْمُبْطِلُونَ(آیه ۴۸) ترجمه:تو هیچوقت قبلا کتابی نمیخواندی، و با دست خویش چیزی نمینوشتی، مبادا افرادی که در صدد (تکذیب و) ابطال سخنان تو میباشند، شک نمایند!
این آیه در جایگاه ثابت نزول قرآن از سوی آفریدگار میباشد و اعجاز بودن آن میباشد و تأکیدش بر این میباشد که فرستاده عادت به تایپ کردن و تلاوت نداشته و آیه ۱۶ سوره یونس [یادداشت ۱]نیز این داعیه را پذیرش مینماید و به رسول خطاب مینماید که چنانچه غیر این بود یعنى بر قرائت و تایپ کردن مسلط بودی مخالفانت که همواره مىخواهند حق را فسخ معرفى نمایند عذروبهانه به دست آورده و در حقانیت دعوت تو به تردید مىافتادند اما از آنجایى که عالی نمىتوانستى بخوانى و بنویسى ، و سالها میباشد که عموم تورا بهاین صفت مى شناسند، زیرا با تو معاشرت دارا هستند، دیگر هیچ جاى شکى برایشان باقى نمىماند، کهاین قرآن کتاب خداوند میباشد ، و آفریدگار آن را بر تو نازل کرده ، از بافته هاى خودت وجود ندارد و اینگونه وجود ندارد که از کتابهاى قدیمى ، قصهها و مطالبى را اقتباس کرده ، و بدین شکل درآورده باشى ، و دیگر مبطلان نمىتوانند با این عذروبهانه قرآن را ابطال نمایند. [۹] به حیث تعبیروتفسیر مجمع البیان این که فردی مانند نبی عمری درمیان مردمش باشد فارغ از هیچ قرائت و نوشتنی و همگی بر حالات وی شاهد باشند و ناگهان چیزی بیاورد که تمامی از آوردنش عاجز باشند همین برای این عموم کافی میباشد که اعتراف نمایند که از سوی خداست و اعجاز میباشد. [۱۰]

مسجد سجاد مشهد – محور فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی و آموزشی