مرتضی مطهری (۱۲۹۸ـ۱۳۵۸ش) دارای شهرت به شهید مطهری و مدرس مطهری، اسلامشناس شیعه، مدرس فلسفه و سخن اسلامی و از رهبران فکری انقلاب اسلامی کشورایران بود.
مطهری از شاگردان علامه طباطبایی، امام خمینی و آیتالله بروجردی بود و قبل از انقلاب اسلامی، در جانبداری از فکر اسلامی به رویارویی با جریانهای سوسیالیستی و لیبرالی و نیز ذهن ها التقاطی میپرداخت. تاملها و اظهار نظر وی در پوسته دسته اثرها منتشر شدهاست. بعضا آثارش مانند قصه راستان و نظام دستمزد زن در اسلام به گویشهای مختلفی ترجمه گردیدهاست. روزآمدسازی مفاهیم اسلامی و تبیین فکرهای اسلامی از خصوصیتهای اثر ها مسجد امین مشهد اوست.
مطهری از نهادگذاران حسینیه پند بود و بعد از انقلاب اسلامی تا مجال شهیدشدن، سر کردگی شورای انقلاب را با ذمه داشت. او در ۱۱ اردیبهشت ماه ۱۳۵۸ به وسیله مجموعه فرقان ترور شد. سالروز شهادتش تحت عنوان روز استاد در جمهوری اسلامی ایران گرامی داشته می شود.
معرفی و مقام
گاهشمار معاش شهید مرتضی مطهری
۱۳ بهمن در سال ۱۲۹۸ش ولادت در شهر فریمان از توابع مشهد[۱]
سال ۱۳۱۱ش علم آموزی علم ها فقهی در مشهد و آموزش ادبیات عرب، منطق و ... .[۲]
سال ۱۳۱۵ش سفر به قم[۳]
از سال ۱۳۱۹ش تا سال ۱۳۳۱ش حضور در درس امام خمینی (۱۲سال)، آیتالله بروجردی، علامه طباطبایی و سایرافراد. درس دادن کتابهای متعدد.[۴]
سال ۱۳۳۱ش تزویج[۵]؛ سفر از قم به طهران، درس دادن در مکتب سپهسالار و مکتب مروی[۶]
سال ۱۳۳۲ش نشر جلد اولیه اصول فلسفه و نحوه رئالیسم[۷]
۱۳۳۳ش استارت درس دادن در دانشکده طهران[۸]
۱۳۳۴ش غالب پاداش سلطنتی بهجهت کتابت کتاب اصول فلسفه و نحوه رئالیسم.[۹]
سال ۱۳۳۷ش سخنرانی در انجمن اسلامی پزشکان که به دوران ۲۰ سال هر دو هفته یک توشه ایفا شد.[۱۰]
سال ۱۳۴۲ش دستگیر در قیام ۱۵ خرداد ماه و آزادی بعد از ۴۳ روز[۱۱]
سال ۱۳۴۳ش عضویت در جامعه روحانیت جنگ جو [۱۲]
سال ۱۳۴۴ش اخذ پاداش یونسکو به خیال و خاطر تکثیر دو جلد رمان راستان[۱۳]
سال ۱۳۴۵ش تکثیر مقاله ها «نظام حقوق و دستمزد زن در اسلام» در خبر نامه زن روز[۱۴]
سال ۱۳۴۶ش بنیانگذاری حسینیه موعظه به یار سیدعلی شاهچراغی و محمد همایون[۱۵]
سال ۱۳۴۸ش سخنرانی در روز عاشورا علیه صهیونیسم در حسینیه پند که سبب ساز به دستگیری او شد.[۱۶]
سال ۱۳۴۹ش گوشهگیری قانونی از حسینیه راهنمایی[۱۷]
سال۱۳۵۱ش استارت درس دادن فلسفه و معارف در قم در نقطه نهایی هر هفته به مقطع دو روز[۱۸]
سال ۱۳۵۴ش ممنوعالمنبر شدن از سوی ساواک[۱۹]
سال ۱۳۵۴ش آغاز به درس دادن سری گستردن منظومه تألیف ملاهادی سبزواری برای اساتید دانش کده[۲۰]
سال ۱۳۵۷ش ملاقات با امام خمینی در پاریس و مسئولیت تشکیل شورای انقلاب اسلامی از طرف امام خمینی.[۲۱]
۱۱ اردیبهشت ماه به سال ۱۳۵۸ش شهیدشدن[۲۲]
نبو
مرتضی مطهری دانا، متفکر، فیلسوف، اسلامشناس[۲۳] و از رهبران فکری انقلاب اسلامی جمهوری اسلامی ایران بود.[۲۴] از وی بیشتر با عنوان ها مدرس مطهری و شهید مطهری حافظه می شود.[۲۵] آیتالله خامنهای این نظر را دارد مطهری با خلوص نیت و فهم نیازهای فرصت خویش به کارهای علمی و اجتماعی میپرداخت.[۲۶]
او در ۱۳ بهمن ۱۲۹۸ش/۱۲ جمادیالاول ۱۳۳۸ق، در فریمان از توابع مشهد چشم به جهان گشود.[۲۷] پدرش محمدحسین مطهری، دانش آموز آخوند خراسانی[۲۸] از روحانیون شناختهگردیده و آیتم احترام نزد عموم فریمان بود.[۲۹]
مطهری در سال ۱۳۱۱ش در حوزه علمیه مشهد سرگرم به علم آموزی شد.[۳۰] وی در سال ۱۳۱۶ش به قم رفت و حدود ۱۵ سال با حسینعلی منتظری، هممباحثه بود.[۳۱] مطهری در درس استادانی همانند آیتالله بروجردی، امام خمینی و علامه طباطبائی کمپانی می کرد.[۳۲] سید محمد حجت کوهکمری، سید محمد متفحص داماد، سید احمد خوانساری، میرزا علیآقا شیرازی و سید محمد بهشتی از سایر استادن و اشخاص تأثیرگذار بر وی معرفی گردیدهاند.[۳۳]
درس دادن در قم و طهران
مطهری در سال ۱۳۳۱ش به طهران رفت و در مکتب سپهسالار[۳۴] و مروی به درس دادن پرداخت. از سال ۱۳۳۴ش درس دادن در کالج الهیات دانش کده طهران را استارت کرد.[۳۵] به گفته برخی محققان کار مهماش در دانشکده تقابل فکری با جریانهای سوسیالیستی، لیبرالی و التقاطی بود.[۳۶]
بازنشستگی اجباری از دانش گاه
نقل شده در سال ۱۳۵۵ش بعداز ۲۰ سال درس دادن[۳۷] به جهت مخالفت با یک معلم کمونیست، به طور اجباری از دانش گاه بازنشسته شد.[۳۸] مطهری به سفارش امام خمینی هفتهای دو روز برای درس دادن به حوزه علمیه قم میرفت.[۳۹]
مطهری در کنار امام خمینی هنگام رجوع و برگشت از پاریس
کارهای اجتماعی و سیاسی
دستخط مرتضی مطهری در زندان موقت شهربانی؛۱۵ خرداد ماه ۱۳۴۲
مرتضی مطهری، فیسای فرهنگی و فکری با اساسهای فلسفی-دینی شناخته میگردد.[۴۰] در عین هم اکنون در مبارزات انقلابی در سالهای پیش از انقلاب اسلامی جمهوری اسلامی ایران حضور فعال داشت و در قیام ۱۵ خرداد ماه ۱۳۴۲ بازداشت شد.[۴۱] مطهری از سوی امامخمینی به رهبری هیئتهای موتلفه اسلامی منصوب شد.[۴۲]
بعد از تبعید امام خمینی به ترکیه، مطهری با سخنرانی در مساجد و انجمنهای اسلامی به جنگ علیه حکومت پهلوی افزود[۴۳] و به همین برهان در سال ۱۳۵۳ش، ممنوعالمنبر شد.[۴۴]
وی از نهادگذاران جامعه روحانیت جنگ جو طهران بود[۴۵] به گفته واعظزاده خراسانی، طرح ایدئولوژی اسلامی، سازماندادن و لینک دربین جامعه روشنفکران و روحانیت اهل پیکار از اقدامات وی بود.[۴۶]
در سال ۱۳۵۶ش، مطهری نقش محوری در برگزاری مراسم چهلم سید مصطفی خمینی داشت.[۴۷] بعد از جابجایی امام خمینی به پاریس، به دیدار امام خمینی رفت و از سوی وی مسئولیت تشکیل شورای انقلاب شد. همینطور در رجوع امام خمینی به جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ش، مطهری سر گروهی کمیته استقبال را بر ذمه داشت و قبل از سخنرانی امام خمینی در پردیس زهرا، سخنانی کوتاه خلل کرد.[۴۸]
فعالسازی حسینیه پند
مرتضی مطهری در سال ۱۳۴۶ش به یاروهمدم گروهی از همفکران خویش، حسینیه ارشادوراهنمایی را تأسیس کرد[۴۹] و به جهت همیاری با آن بوسیله ساواک دستگیر شد.[۵۰]
نگرشها
برخی از بینشهای مطهری عبارتند از:
البتهدانا ناظر اجرای احکام میباشد
رهبری جامعه اسلامی بر پایه ی تحقیق عالم بر اجرای ضوابط اسلام میباشد خیر تصدی بی واسطه حکومت بوسیله وی.[۵۱]
فرهنگ وتمدن اسلامی
مطهری معتقد بود فرهنگ وتمدن اسلامی می بایست در کل بعد ها معاش بشر نمایان گردد[۵۲] همینطور انحرافات فرهنگ وتمدن غربی بر محور تامل اسلامی اصلاح خواهد شد.[۵۳]
تحریفات عاشورا
در عیب گیری تحریفات عاشورا، کتاب حماسه حسینی را نوشته و روایاتی مانند عروسی قاسم را رد نموده است.[۵۴]
موضوع عفاف و حجاب
از حیث مطهری، در بینش اسلام مردان فقط در چارچوب خانواده و با پایبندی به تعهدات دینی و رسمی، میتوانند از همسران خویش سود ببرند و هرگونه سودکشی از زنانِ فارغ این دایره ممنوع میباشد. همینطور، زنان می بایست از شرکت کردن در اموری که به مردانِ بیگانه (نامحرم) امداد میرساند، دوری نمایند.[۵۵]
موضعگیری علیه صهیونیسم و پناه از آوارگان فلسطین
سخنرانی مطهری در عاشورای ۱۳۴۸ش علیه صهیونیسم سبب ساز به دستگیریاش بوسیله ساواک شد.[۵۶] همینطور وی در سال ۱۳۴۹ش به خیال و خاطر دعوت به تودهآوری یاری برای آوارگان فلسطینی بازداشت شد.[۵۷]
مرتضی مطهری (۱۲۹۸ـ۱۳۵۸ش) دارای شهرت به شهید مطهری و مدرس مطهری، اسلامشناس شیعه، مدرس فلسفه و سخن اسلامی و از رهبران فکری انقلاب اسلامی کشورایران بود.
مطهری از شاگردان علامه طباطبایی، امام خمینی و آیتالله بروجردی بود و قبل از انقلاب اسلامی، در جانبداری از فکر اسلامی به رویارویی با جریانهای سوسیالیستی و لیبرالی و نیز ذهن ها التقاطی میپرداخت. تاملها و اظهار نظر وی در پوسته دسته اثرها منتشر شدهاست. بعضا آثارش مانند قصه راستان و نظام دستمزد زن در اسلام به گویشهای مختلفی ترجمه گردیدهاست. روزآمدسازی مفاهیم اسلامی و تبیین فکرهای اسلامی از خصوصیتهای اثر ها مسجد امین مشهد اوست.
مطهری از نهادگذاران حسینیه پند بود و بعد از انقلاب اسلامی تا مجال شهیدشدن، سر کردگی شورای انقلاب را با ذمه داشت. او در ۱۱ اردیبهشت ماه ۱۳۵۸ به وسیله مجموعه فرقان ترور شد. سالروز شهادتش تحت عنوان روز استاد در جمهوری اسلامی ایران گرامی داشته می شود.
معرفی و مقام
گاهشمار معاش شهید مرتضی مطهری
۱۳ بهمن در سال ۱۲۹۸ش ولادت در شهر فریمان از توابع مشهد[۱]
سال ۱۳۱۱ش علم آموزی علم ها فقهی در مشهد و آموزش ادبیات عرب، منطق و ... .[۲]
سال ۱۳۱۵ش سفر به قم[۳]
از سال ۱۳۱۹ش تا سال ۱۳۳۱ش حضور در درس امام خمینی (۱۲سال)، آیتالله بروجردی، علامه طباطبایی و سایرافراد. درس دادن کتابهای متعدد.[۴]
سال ۱۳۳۱ش تزویج[۵]؛ سفر از قم به طهران، درس دادن در مکتب سپهسالار و مکتب مروی[۶]
سال ۱۳۳۲ش نشر جلد اولیه اصول فلسفه و نحوه رئالیسم[۷]
۱۳۳۳ش استارت درس دادن در دانشکده طهران[۸]
۱۳۳۴ش غالب پاداش سلطنتی بهجهت کتابت کتاب اصول فلسفه و نحوه رئالیسم.[۹]
سال ۱۳۳۷ش سخنرانی در انجمن اسلامی پزشکان که به دوران ۲۰ سال هر دو هفته یک توشه ایفا شد.[۱۰]
سال ۱۳۴۲ش دستگیر در قیام ۱۵ خرداد ماه و آزادی بعد از ۴۳ روز[۱۱]
سال ۱۳۴۳ش عضویت در جامعه روحانیت جنگ جو [۱۲]
سال ۱۳۴۴ش اخذ پاداش یونسکو به خیال و خاطر تکثیر دو جلد رمان راستان[۱۳]
سال ۱۳۴۵ش تکثیر مقاله ها «نظام حقوق و دستمزد زن در اسلام» در خبر نامه زن روز[۱۴]
سال ۱۳۴۶ش بنیانگذاری حسینیه موعظه به یار سیدعلی شاهچراغی و محمد همایون[۱۵]
سال ۱۳۴۸ش سخنرانی در روز عاشورا علیه صهیونیسم در حسینیه پند که سبب ساز به دستگیری او شد.[۱۶]
سال ۱۳۴۹ش گوشهگیری قانونی از حسینیه راهنمایی[۱۷]
سال۱۳۵۱ش استارت درس دادن فلسفه و معارف در قم در نقطه نهایی هر هفته به مقطع دو روز[۱۸]
سال ۱۳۵۴ش ممنوعالمنبر شدن از سوی ساواک[۱۹]
سال ۱۳۵۴ش آغاز به درس دادن سری گستردن منظومه تألیف ملاهادی سبزواری برای اساتید دانش کده[۲۰]
سال ۱۳۵۷ش ملاقات با امام خمینی در پاریس و مسئولیت تشکیل شورای انقلاب اسلامی از طرف امام خمینی.[۲۱]
۱۱ اردیبهشت ماه به سال ۱۳۵۸ش شهیدشدن[۲۲]
نبو
مرتضی مطهری دانا، متفکر، فیلسوف، اسلامشناس[۲۳] و از رهبران فکری انقلاب اسلامی جمهوری اسلامی ایران بود.[۲۴] از وی بیشتر با عنوان ها مدرس مطهری و شهید مطهری حافظه می شود.[۲۵] آیتالله خامنهای این نظر را دارد مطهری با خلوص نیت و فهم نیازهای فرصت خویش به کارهای علمی و اجتماعی میپرداخت.[۲۶]
او در ۱۳ بهمن ۱۲۹۸ش/۱۲ جمادیالاول ۱۳۳۸ق، در فریمان از توابع مشهد چشم به جهان گشود.[۲۷] پدرش محمدحسین مطهری، دانش آموز آخوند خراسانی[۲۸] از روحانیون شناختهگردیده و آیتم احترام نزد عموم فریمان بود.[۲۹]
مطهری در سال ۱۳۱۱ش در حوزه علمیه مشهد سرگرم به علم آموزی شد.[۳۰] وی در سال ۱۳۱۶ش به قم رفت و حدود ۱۵ سال با حسینعلی منتظری، هممباحثه بود.[۳۱] مطهری در درس استادانی همانند آیتالله بروجردی، امام خمینی و علامه طباطبائی کمپانی می کرد.[۳۲] سید محمد حجت کوهکمری، سید محمد متفحص داماد، سید احمد خوانساری، میرزا علیآقا شیرازی و سید محمد بهشتی از سایر استادن و اشخاص تأثیرگذار بر وی معرفی گردیدهاند.[۳۳]
درس دادن در قم و طهران
مطهری در سال ۱۳۳۱ش به طهران رفت و در مکتب سپهسالار[۳۴] و مروی به درس دادن پرداخت. از سال ۱۳۳۴ش درس دادن در کالج الهیات دانش کده طهران را استارت کرد.[۳۵] به گفته برخی محققان کار مهماش در دانشکده تقابل فکری با جریانهای سوسیالیستی، لیبرالی و التقاطی بود.[۳۶]
بازنشستگی اجباری از دانش گاه
نقل شده در سال ۱۳۵۵ش بعداز ۲۰ سال درس دادن[۳۷] به جهت مخالفت با یک معلم کمونیست، به طور اجباری از دانش گاه بازنشسته شد.[۳۸] مطهری به سفارش امام خمینی هفتهای دو روز برای درس دادن به حوزه علمیه قم میرفت.[۳۹]
مطهری در کنار امام خمینی هنگام رجوع و برگشت از پاریس
کارهای اجتماعی و سیاسی
دستخط مرتضی مطهری در زندان موقت شهربانی؛۱۵ خرداد ماه ۱۳۴۲
مرتضی مطهری، فیسای فرهنگی و فکری با اساسهای فلسفی-دینی شناخته میگردد.[۴۰] در عین هم اکنون در مبارزات انقلابی در سالهای پیش از انقلاب اسلامی جمهوری اسلامی ایران حضور فعال داشت و در قیام ۱۵ خرداد ماه ۱۳۴۲ بازداشت شد.[۴۱] مطهری از سوی امامخمینی به رهبری هیئتهای موتلفه اسلامی منصوب شد.[۴۲]
بعد از تبعید امام خمینی به ترکیه، مطهری با سخنرانی در مساجد و انجمنهای اسلامی به جنگ علیه حکومت پهلوی افزود[۴۳] و به همین برهان در سال ۱۳۵۳ش، ممنوعالمنبر شد.[۴۴]
وی از نهادگذاران جامعه روحانیت جنگ جو طهران بود[۴۵] به گفته واعظزاده خراسانی، طرح ایدئولوژی اسلامی، سازماندادن و لینک دربین جامعه روشنفکران و روحانیت اهل پیکار از اقدامات وی بود.[۴۶]
در سال ۱۳۵۶ش، مطهری نقش محوری در برگزاری مراسم چهلم سید مصطفی خمینی داشت.[۴۷] بعد از جابجایی امام خمینی به پاریس، به دیدار امام خمینی رفت و از سوی وی مسئولیت تشکیل شورای انقلاب شد. همینطور در رجوع امام خمینی به جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ش، مطهری سر گروهی کمیته استقبال را بر ذمه داشت و قبل از سخنرانی امام خمینی در پردیس زهرا، سخنانی کوتاه خلل کرد.[۴۸]
فعالسازی حسینیه پند
مرتضی مطهری در سال ۱۳۴۶ش به یاروهمدم گروهی از همفکران خویش، حسینیه ارشادوراهنمایی را تأسیس کرد[۴۹] و به جهت همیاری با آن بوسیله ساواک دستگیر شد.[۵۰]
نگرشها
برخی از بینشهای مطهری عبارتند از:
البتهدانا ناظر اجرای احکام میباشد
رهبری جامعه اسلامی بر پایه ی تحقیق عالم بر اجرای ضوابط اسلام میباشد خیر تصدی بی واسطه حکومت بوسیله وی.[۵۱]
فرهنگ وتمدن اسلامی
مطهری معتقد بود فرهنگ وتمدن اسلامی می بایست در کل بعد ها معاش بشر نمایان گردد[۵۲] همینطور انحرافات فرهنگ وتمدن غربی بر محور تامل اسلامی اصلاح خواهد شد.[۵۳]
تحریفات عاشورا
در عیب گیری تحریفات عاشورا، کتاب حماسه حسینی را نوشته و روایاتی مانند عروسی قاسم را رد نموده است.[۵۴]
موضوع عفاف و حجاب
از حیث مطهری، در بینش اسلام مردان فقط در چارچوب خانواده و با پایبندی به تعهدات دینی و رسمی، میتوانند از همسران خویش سود ببرند و هرگونه سودکشی از زنانِ فارغ این دایره ممنوع میباشد. همینطور، زنان می بایست از شرکت کردن در اموری که به مردانِ بیگانه (نامحرم) امداد میرساند، دوری نمایند.[۵۵]
موضعگیری علیه صهیونیسم و پناه از آوارگان فلسطین
سخنرانی مطهری در عاشورای ۱۳۴۸ش علیه صهیونیسم سبب ساز به دستگیریاش بوسیله ساواک شد.[۵۶] همینطور وی در سال ۱۳۴۹ش به خیال و خاطر دعوت به تودهآوری یاری برای آوارگان فلسطینی بازداشت شد.[۵۷]

مسجد سجاد مشهد – محور فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی و آموزشی