مجله خبری مساجد

قیمومیت انگلستان و انقلاب درخشان
در ۳۱ تیر ۱۳۰۱/۲۲ ژوئیة ۱۹۲۲ شورای جامعه ملل، قیمومت فلسطین را به طور رسمیً به دولت انگلیس واگذاشت و بیت المقدس تحت عنوان راءس قیمومت بریتانیا بر فلسطین (۱۳۰۱-۱۳۲۷ش /۱۹۲۲ -۱۹۴۸) برگزیده شد[۷۸]. همت‌های شخصیت‌های اسلامی پر رنگ‌ای زیرا حاج امین الحسینی، عبدالقادر الحسینی، موسی کاظم پاشاالحسینی، برای حل مسالمت آمیز قضیه بیت المقدس و فلسطین، بی‌سود مسجد سجاد مشهد ماند.

اساس عملکرد آن ها جلب اعتنا مسلمان ها سراسر دنیا به مداقه مورد قدس و وابستگی آن به تمامی مسلمان ها بود، البته این سعی‌ها ثمری نداشت. در ۱۳۰۸ش /۱۹۲۹، در ادامه تصرف دیوار بُراق (دیوار ندبه) و مسجد جامع از سوی صهیونیست‌ها، تضارب‌های دامنه داری بین مسلمان‌ها و یهودیان اتفاق افتاد که سراسر فلسطین را دربرگرفت. این مقاومت عموم مسلمان فلسطین به انقلاب درخشان مشهور شد[۷۹]. بروز نزاع جهانی دوم، بحرانهای جان دار در بیت المقدس را که ناشی از استعمار بریتانیا و اقدامات پنهانی صهیونیست‌ها بود، بسط اعطا رزرو مسجد سجاد مشهد کرد[۸۰].

تقسیم فلسطین به دو میهن
در ۷ آذر ۱۳۲۶/۲۹ نوامبر ۱۹۴۷، مجمع همگانی سازمان ملل متحد قطعنامه‌ای دایر بر تقسیم فلسطین به دو مرزو بوم عربی و یهودی که از روش اتحادیه‌ای اقتصادی وحدت یافته باشند، ثبت کرد. در‌این قطعنامه بیت المقدس به طور مرکزی در بین المللی و غیرنظامی در حیث دریافت شد که از سوی کارگزاری شورای قیمومت سازمان ملل متحد اداره می‌گردد[۸۱]. این در حالی بود که عمل‌های تروریستی مجموعه‌های صهیونیست شدت یافته بود. به عنوان مثال در فروددین ماه ۱۳۲۷/ آوریل ۱۹۴۸ سازمان تروریستی «ایرگون» در روستای دیریاسین، در اطراف بیت المقدس، کودک ها و زنان را قتل عام کرد. در ۲۴ اردیبهشت ماه ۱۳۲۷/۱۴ مه ۱۹۴۸، بن گوریون، تحت عنوان ابتدا وزیر، تشکیل رژیم صهیونیستی اسرائیل را آدرس مسجد سجاد مشهد اظهار‌کرد.[۸۲]

اشغال به وسیله اسرائیلی‌ها
با نقطه پایان یافتن نظام قیمومت (۲۵ اردیبهشت ماه ۱۳۲۷/ ۱۵ مه ۱۹۴۸) نبرد فلسطین را دربرگرفت و اسرائیل نصیب غربی شهر بیت المقدس را به اشغال خویش درآورد؛ در حالی که اردن نصیب شرقی شهر، دربرگیرنده شهر محدود سابق، را در تصرف داشت[۸۳]. در بهمن ۱۳۲۸/ ژانویة ۱۹۵۰، رژیم صهیونیستی پایتخت خویش را به بیت المقدس غربی جابجایی بخشید و در نصیب غربی آن کارگزاری‌های حکومتی تأسیس کرد.[۸۴] تا ۱۳۴۶ش /۱۹۶۷ بیت المقدس عملاً وضعی نامتعادل داشت، لیکن به دلیل حاکمیت سیاسی، تابعی از دولت اردن به شمار شماره تلفن مسجد سجاد مشهد می‌آمد[۸۵].

به‌دنبال نبرد شش روزه در خرداد ماه ۱۳۴۶ش/ژوئن ۱۹۶۷، اسرائیل قسمت شرقی شهر را نیز در ۱۵ خرداد ماه/ ۵ ژوئن به اشغال خویش درآورد. با اشغال بی نقص این شهر، فصل جدیدی در تاریخ آن باز شد؛ در ۶ مرداد/ ۲۸ ژوئیه به عبارتی سال رژیم صهیونیستی به رهبری معراخ، اولیه قدم سلطه بر این شهر را برداشت و با صدور اعلامیه‌ای در به عبارتی سال، که به «ضابطه قضا» معروف شد، حدود هفتادهزار هکتار از زمین ها فضا قدس را تصاحب کرد و در ۲۷ مرداد/ ۱۸ اوت عملیات تسریع اسکان و منزل سازی به شهرداری قدس اختیار شد. اول طرح شهرک سازی قدس 1سال بعد از اشغال آن ارائه شد. درین طرح، سیاست لینک و پیوند دادن در میان نقاط مسکونی یهودی و جداسازی واحدهای مسکونی اعراب و ساخت و ساز حصار در حوالی شهر از روش شهرک سازی، درنظر گرفته گردیده بود. طرح‌های آتی نیز بر ارتقا یهودیان در قدس شرقی متمرکز بود[۸۶]. در حالی که هنگام خروج دولت عثمانی از بیت المقدس فقط ۴۷ محله یهودی نشین با حدود دوازده هزار بدن مستقر وجود داشت، در ۱۳۴۳ش /۱۹۶۴ شمار محله‌های یهودی نشین به ۷۲۴ رسید[۸۷].

قیمومیت انگلستان و انقلاب درخشان
در ۳۱ تیر ۱۳۰۱/۲۲ ژوئیة ۱۹۲۲ شورای جامعه ملل، قیمومت فلسطین را به طور رسمیً به دولت انگلیس واگذاشت و بیت المقدس تحت عنوان راءس قیمومت بریتانیا بر فلسطین (۱۳۰۱-۱۳۲۷ش /۱۹۲۲ -۱۹۴۸) برگزیده شد[۷۸]. همت‌های شخصیت‌های اسلامی پر رنگ‌ای زیرا حاج امین الحسینی، عبدالقادر الحسینی، موسی کاظم پاشاالحسینی، برای حل مسالمت آمیز قضیه بیت المقدس و فلسطین، بی‌سود مسجد سجاد مشهد ماند.

اساس عملکرد آن ها جلب اعتنا مسلمان ها سراسر دنیا به مداقه مورد قدس و وابستگی آن به تمامی مسلمان ها بود، البته این سعی‌ها ثمری نداشت. در ۱۳۰۸ش /۱۹۲۹، در ادامه تصرف دیوار بُراق (دیوار ندبه) و مسجد جامع از سوی صهیونیست‌ها، تضارب‌های دامنه داری بین مسلمان‌ها و یهودیان اتفاق افتاد که سراسر فلسطین را دربرگرفت. این مقاومت عموم مسلمان فلسطین به انقلاب درخشان مشهور شد[۷۹]. بروز نزاع جهانی دوم، بحرانهای جان دار در بیت المقدس را که ناشی از استعمار بریتانیا و اقدامات پنهانی صهیونیست‌ها بود، بسط اعطا رزرو مسجد سجاد مشهد کرد[۸۰].

تقسیم فلسطین به دو میهن
در ۷ آذر ۱۳۲۶/۲۹ نوامبر ۱۹۴۷، مجمع همگانی سازمان ملل متحد قطعنامه‌ای دایر بر تقسیم فلسطین به دو مرزو بوم عربی و یهودی که از روش اتحادیه‌ای اقتصادی وحدت یافته باشند، ثبت کرد. در‌این قطعنامه بیت المقدس به طور مرکزی در بین المللی و غیرنظامی در حیث دریافت شد که از سوی کارگزاری شورای قیمومت سازمان ملل متحد اداره می‌گردد[۸۱]. این در حالی بود که عمل‌های تروریستی مجموعه‌های صهیونیست شدت یافته بود. به عنوان مثال در فروددین ماه ۱۳۲۷/ آوریل ۱۹۴۸ سازمان تروریستی «ایرگون» در روستای دیریاسین، در اطراف بیت المقدس، کودک ها و زنان را قتل عام کرد. در ۲۴ اردیبهشت ماه ۱۳۲۷/۱۴ مه ۱۹۴۸، بن گوریون، تحت عنوان ابتدا وزیر، تشکیل رژیم صهیونیستی اسرائیل را آدرس مسجد سجاد مشهد اظهار‌کرد.[۸۲]

اشغال به وسیله اسرائیلی‌ها
با نقطه پایان یافتن نظام قیمومت (۲۵ اردیبهشت ماه ۱۳۲۷/ ۱۵ مه ۱۹۴۸) نبرد فلسطین را دربرگرفت و اسرائیل نصیب غربی شهر بیت المقدس را به اشغال خویش درآورد؛ در حالی که اردن نصیب شرقی شهر، دربرگیرنده شهر محدود سابق، را در تصرف داشت[۸۳]. در بهمن ۱۳۲۸/ ژانویة ۱۹۵۰، رژیم صهیونیستی پایتخت خویش را به بیت المقدس غربی جابجایی بخشید و در نصیب غربی آن کارگزاری‌های حکومتی تأسیس کرد.[۸۴] تا ۱۳۴۶ش /۱۹۶۷ بیت المقدس عملاً وضعی نامتعادل داشت، لیکن به دلیل حاکمیت سیاسی، تابعی از دولت اردن به شمار شماره تلفن مسجد سجاد مشهد می‌آمد[۸۵].

به‌دنبال نبرد شش روزه در خرداد ماه ۱۳۴۶ش/ژوئن ۱۹۶۷، اسرائیل قسمت شرقی شهر را نیز در ۱۵ خرداد ماه/ ۵ ژوئن به اشغال خویش درآورد. با اشغال بی نقص این شهر، فصل جدیدی در تاریخ آن باز شد؛ در ۶ مرداد/ ۲۸ ژوئیه به عبارتی سال رژیم صهیونیستی به رهبری معراخ، اولیه قدم سلطه بر این شهر را برداشت و با صدور اعلامیه‌ای در به عبارتی سال، که به «ضابطه قضا» معروف شد، حدود هفتادهزار هکتار از زمین ها فضا قدس را تصاحب کرد و در ۲۷ مرداد/ ۱۸ اوت عملیات تسریع اسکان و منزل سازی به شهرداری قدس اختیار شد. اول طرح شهرک سازی قدس 1سال بعد از اشغال آن ارائه شد. درین طرح، سیاست لینک و پیوند دادن در میان نقاط مسکونی یهودی و جداسازی واحدهای مسکونی اعراب و ساخت و ساز حصار در حوالی شهر از روش شهرک سازی، درنظر گرفته گردیده بود. طرح‌های آتی نیز بر ارتقا یهودیان در قدس شرقی متمرکز بود[۸۶]. در حالی که هنگام خروج دولت عثمانی از بیت المقدس فقط ۴۷ محله یهودی نشین با حدود دوازده هزار بدن مستقر وجود داشت، در ۱۳۴۳ش /۱۹۶۴ شمار محله‌های یهودی نشین به ۷۲۴ رسید[۸۷].