مخالفت با صوفیه
علامه همچون بعضا دیگر از فقیهان آن بعدازظهر، در اثر ها خویش به عیب گیری شیوه صوفیه پرداخت و تفکر‌ها و عادات و آدابشان را خلاف با تعالیم امامان شیعه تحلیل نموده است.[۴۰] عدم پایبندی به احکام فقاهتی، ترویج یافتن آداب و آئین‌های غیرشرعی از قبیل رینگ‌های بیان و سماع و تعبیر درون گرایانه از آیین و متن‌ها فقاهتی برای مثال مسائل گزینه نقد علامه مجلسی در کردار و تفکر صوفیان مسجد امین مشهد میباشد.[۴۱]
چنان‌که از برخی نوشته‌های علامه مجلسی برمی‌آید و بعضی نویسندگان معاصر نیز بر آن تأکید کرده‌اند علامه با ریاضت و تهذیب نفس، در‌حالتی که هم پا با رعایت آداب شرعی و گردآوری میان ظواهر و داخل آئین باشد مخالفتی نداشته میباشد و مورد اساسی برای او پایبندی به احکام فقهی بوده میباشد. از همین روست که بعضا از علمای شیعه مانند روضه خوان صفی‌الدین اردبیلی، سید علی بن طاووس، احمد بن فهد حلی، شهید ثانی، روضه خوان بهائی و پدرش محمدتقی مجلسی را از صوفیه امامیه دانسته و آنان‌را ستوده (و فی مابین صوفیه شیعه و صوفیه‌ای که از اهل سنت تاسی کرده‌اند فرق گذاشته) و خویش در جاهایی از اثرها خویش به ارائه تفاسیری عرفانی از روایات امامان دست یازیده میباشد.[۴۲]
مجلسی در منصب روحانی الاسلامی
علامه مجلسی از سال ۱۰۹۸ در حین فرمان روا سلیمان صفوی و در حالی که ۶۱ ساله بود به منصب روحانی الاسلامی رسید. پس از مرگ این پاد شاه و جانشینی فرمانروا حسین، مجلسی از سوی شاه تازه بر منصب روضه خوان الاسلامی ابقا شد.[۴۳] روضه خوان الاسلام در زمانه صفویان خلال اخذ وجوهات فقاهتی به تحقیق بر اجرای احکام دینی و دستگاه قضاوت، اداره کارها مدرسه های و مساجد و زیارتگاه‌ها و گزینش ائمه آدینه و بقیه مسائل مذهبی مملکت می‌پرداخت.[۴۴]
انتقادها از علامه
اقدامات علامه مجلسی در سمت روحانی الاسلام در روزگار سلطنت فرمانروا شاه حسین صفوی عکس العمل‌های گوناگون و متضادی را فی مابین محققان و تاریخ نگاران پیرو داشته میباشد. گروهی از تاریخ نگاران علاوه بر اشاره به توان زیاد علامه مجلسی در سال‌های حکومت فرمان روا حسین، او‌را همانند فقیهی متعصب تصویر کرده‌اند که به آزار رسانی دسته‌های اقلیت مذهبی می‌پرداخت. درین روزگار سلاطین صفوی بیشتراز پیش به فقهای شیعه مجاورت گردیده بودند و از بالا دریافت کردن اقتدار آن‌ها در قبال بقیه دسته‌های فقهی مانند صوفیه یا این که حکما و فلاسفه هواخواهی می‌کردند.[۴۵]
اتهام سختگیری و تعصب
علامه مجلسی در مراسم تاجگذاری فرمان روا حسین صفوی حضور داشت و از او خواست فرامینی در جهت شکستن بت هندیان مستقر در اصفهان، بازداشتن شراب‌خواری، نهی کردن کبوتر بازی و توقف پیکار‌های طایفه‌ای، صادر نماید.[۴۶]فرمان روا نیز به عهده گرفت و میگساری را ممنوع و تمامی باده‌فروشی‌ها را مهندم کرد.[۴۷] این اقدامات معمولاً از سوی نویسندگان شیعه اقدماتی در جهت اصلاحات مذهبی و نبرد با مفاسد اجتماعی چک گردیده‌است[۴۸] البته بعضی از دانشمندان غربی پاره‌ای از این اقدامات مانند نهی کردن شراب‌خواری و کبوتربازی یا این که محصور کردن هندیان را نکوهیده و آن را مثال‌ای از سختگیری‌های بی‌منفعت‌ای دانسته‌اند که به مخالفت‌های عظیم اجتماعی انجامید.[۴۹]
اتهام آزار اقلیت‌های فقهی
برخی از نویسندگان غربی همینطور علامه مجلسی را به آزار رسانی اقلیت‌های مذهبی مجرم کرده‌اند.[۵۰] برای مثال علامه مجلسی را تبهکار به شیعه کردن اجباری سنی مذهبان و نیز فشار بر اقلیت‌های شرعی مانند زردشتیان، یهودیان و مسیحیان کرده‌اند.[۵۱] این در حالی میباشد که بنابر برخی تفحص‌ها، شواهد روشنی در منابع تاریخی در تأیید این سیرتکامل اتهامات، یافت نمی شود و برخی از آن ها فیض ایرادات فاحشی میباشد که در اثر ها تنی چند از خاورشناسان وارداتی و تکثیر یافته میباشد.[۵۲]
مخالفت با صوفیه
علامه همچون بعضا دیگر از فقیهان آن بعدازظهر، در اثر ها خویش به عیب گیری شیوه صوفیه پرداخت و تفکر‌ها و عادات و آدابشان را خلاف با تعالیم امامان شیعه تحلیل نموده است.[۴۰] عدم پایبندی به احکام فقاهتی، ترویج یافتن آداب و آئین‌های غیرشرعی از قبیل رینگ‌های بیان و سماع و تعبیر درون گرایانه از آیین و متن‌ها فقاهتی برای مثال مسائل گزینه نقد علامه مجلسی در کردار و تفکر صوفیان مسجد امین مشهد میباشد.[۴۱]
چنان‌که از برخی نوشته‌های علامه مجلسی برمی‌آید و بعضی نویسندگان معاصر نیز بر آن تأکید کرده‌اند علامه با ریاضت و تهذیب نفس، در‌حالتی که هم پا با رعایت آداب شرعی و گردآوری میان ظواهر و داخل آئین باشد مخالفتی نداشته میباشد و مورد اساسی برای او پایبندی به احکام فقهی بوده میباشد. از همین روست که بعضا از علمای شیعه مانند روضه خوان صفی‌الدین اردبیلی، سید علی بن طاووس، احمد بن فهد حلی، شهید ثانی، روضه خوان بهائی و پدرش محمدتقی مجلسی را از صوفیه امامیه دانسته و آنان‌را ستوده (و فی مابین صوفیه شیعه و صوفیه‌ای که از اهل سنت تاسی کرده‌اند فرق گذاشته) و خویش در جاهایی از اثرها خویش به ارائه تفاسیری عرفانی از روایات امامان دست یازیده میباشد.[۴۲]
مجلسی در منصب روحانی الاسلامی
علامه مجلسی از سال ۱۰۹۸ در حین فرمان روا سلیمان صفوی و در حالی که ۶۱ ساله بود به منصب روحانی الاسلامی رسید. پس از مرگ این پاد شاه و جانشینی فرمانروا حسین، مجلسی از سوی شاه تازه بر منصب روضه خوان الاسلامی ابقا شد.[۴۳] روضه خوان الاسلام در زمانه صفویان خلال اخذ وجوهات فقاهتی به تحقیق بر اجرای احکام دینی و دستگاه قضاوت، اداره کارها مدرسه های و مساجد و زیارتگاه‌ها و گزینش ائمه آدینه و بقیه مسائل مذهبی مملکت می‌پرداخت.[۴۴]
انتقادها از علامه
اقدامات علامه مجلسی در سمت روحانی الاسلام در روزگار سلطنت فرمانروا شاه حسین صفوی عکس العمل‌های گوناگون و متضادی را فی مابین محققان و تاریخ نگاران پیرو داشته میباشد. گروهی از تاریخ نگاران علاوه بر اشاره به توان زیاد علامه مجلسی در سال‌های حکومت فرمان روا حسین، او‌را همانند فقیهی متعصب تصویر کرده‌اند که به آزار رسانی دسته‌های اقلیت مذهبی می‌پرداخت. درین روزگار سلاطین صفوی بیشتراز پیش به فقهای شیعه مجاورت گردیده بودند و از بالا دریافت کردن اقتدار آن‌ها در قبال بقیه دسته‌های فقهی مانند صوفیه یا این که حکما و فلاسفه هواخواهی می‌کردند.[۴۵]
اتهام سختگیری و تعصب
علامه مجلسی در مراسم تاجگذاری فرمان روا حسین صفوی حضور داشت و از او خواست فرامینی در جهت شکستن بت هندیان مستقر در اصفهان، بازداشتن شراب‌خواری، نهی کردن کبوتر بازی و توقف پیکار‌های طایفه‌ای، صادر نماید.[۴۶]فرمان روا نیز به عهده گرفت و میگساری را ممنوع و تمامی باده‌فروشی‌ها را مهندم کرد.[۴۷] این اقدامات معمولاً از سوی نویسندگان شیعه اقدماتی در جهت اصلاحات مذهبی و نبرد با مفاسد اجتماعی چک گردیده‌است[۴۸] البته بعضی از دانشمندان غربی پاره‌ای از این اقدامات مانند نهی کردن شراب‌خواری و کبوتربازی یا این که محصور کردن هندیان را نکوهیده و آن را مثال‌ای از سختگیری‌های بی‌منفعت‌ای دانسته‌اند که به مخالفت‌های عظیم اجتماعی انجامید.[۴۹]
اتهام آزار اقلیت‌های فقهی
برخی از نویسندگان غربی همینطور علامه مجلسی را به آزار رسانی اقلیت‌های مذهبی مجرم کرده‌اند.[۵۰] برای مثال علامه مجلسی را تبهکار به شیعه کردن اجباری سنی مذهبان و نیز فشار بر اقلیت‌های شرعی مانند زردشتیان، یهودیان و مسیحیان کرده‌اند.[۵۱] این در حالی میباشد که بنابر برخی تفحص‌ها، شواهد روشنی در منابع تاریخی در تأیید این سیرتکامل اتهامات، یافت نمی شود و برخی از آن ها فیض ایرادات فاحشی میباشد که در اثر ها تنی چند از خاورشناسان وارداتی و تکثیر یافته میباشد.[۵۲]
چگونه هزینههای برگزاری مراسم در مسجد را مدیریت کنیم؟